Η παρέα του Χολομώντα

Η παρέα του Χολομώντα

Υπάρχουν χέρια που φυτεύουν ένα δέντρο
και άλλα χέρια που του βάζουνε φωτιά……
σίγουρα θα ‘χεις συναντήσει δύο χέρια σαν κι αυτά.

Locomondo*

Χολομώντας. Φωτογραφία από το διαδύκτιο

Χολομώντας. Φωτογραφία από το διαδίκτυο

Του Παύλου Πατσώνη
Δασολόγου

Πρωί Σαββάτου, άνοιξη, ταξίδευα για Ουρανούπολη. Είχα χρόνο και προτίμησα τη διαδρομή από το Χολομώντα. Η περιορισμένη κίνηση των αυτοκινήτων και οι μικρές ταχύτητες σου δίνουν τη δυνατότητα της παρατήρησης. Φωτεινό και με ζωηρά χρώματα το δάσος αυτή την εποχή. Αραιή η βλάστηση στην αρχή, στη συνέχεια όσο ανεβαίνουμε δρυς, πεύκα, οξιές και έλατα. Σταμάτησα στην πλατεία του χωριού που συνάντησα. Στα τραπέζια του καφενείου, παρέες απολάμβαναν τον ήλιο κουβεντιάζοντας. Αφίσα διαφήμιζε συναυλία συγκροτήματος σε θέατρο του νομού. Πλησιάζοντας με είδε ο Φώτης, γνωστός απ’ τα παλιά. Κάθισα στην παρέα. Συζητούσαν για τις δυσκολίες του χειμώνα.

– Τα καταφέραμε και φέτος, είπε ο Φώτης. Κουτσά-στραβά το βγάλαμε κι’ αυτόν το χειμώνα. Ευτυχώς έχουμε και το δάσος και βολευόμαστε.

– Από το δάσος αυτό που βλέπεις βγάζαμε μεροκάματο, είπε ο Στέφανος παλιός δασεργάτης. Αν έπιανε φωτιά πρώτα το χωριό έτρεχε. Ήμασταν οι φύλακές του.

– Γιατί μήπως τώρα δεν είμαστε, συμπλήρωσε ο Φώτης. Το δασαρχείο μας έδινε δουλειά πιο παλιά. Έχω δουλέψει υλοτόμος στις αναδασώσεις, στη χάραξη και κατασκευή δρόμων στο δάσος. Βγάζαμε τα έξοδα της οικογένειας κι’ αν περίσσευε, βάζαμε και κάτι στην άκρη. Το χωριό έχει γίνει γνωστό στην Ελλάδα από εμάς. Καλλιεργούμε σε δικά μας χωράφια έλατα, που τα Χριστούγεννα πουλάμε στις πόλεις. Μας δείχνουν και οι τηλεοράσεις. Παιδευτήκαμε να πείσουμε τους ανθρώπους στις πόλεις ότι όπως καλλιεργούν στον κάμπο φρούτα και λαχανικά, έτσι και εμείς καλλιεργούμε έλατα στα χωράφια μας. Πριν μερικά χρόνια πίστευαν ότι καταστρέφαμε το δάσος.

– Η οικονομική κρίση που οδήγησε στην επιστροφή ορισμένων απ’ τις πόλεις στα χωριά τους, κρατά ακόμη το επάγγελμα, είπε ο Στέφανος. Από τους παλιούς οι περισσότεροι είμαστε για σύνταξη. Για να ασχοληθείς με εργασίες στο δάσος, θα πρέπει από μικρός να έχεις ζήσει με ανθρώπους που δουλεύουν σ’ αυτό. Έτσι αποκτάς τη γνώση και μπορείς να προστατευτείς. Η εμπειρία μας προστατεύει. Δεν αρκεί όμως. Το επάγγελμα του δασεργάτη είναι από τα πλέον επικίνδυνα. Από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς μικρή η προσφορά σε θέματα που έχουν σχέση με την ασφάλειά μας.

– Ίσως επειδή οι παλαιότεροι δασικοί υπάλληλοι προέρχονταν από ορεινές περιοχές να μη εκτίμησαν την επικινδυνότητα του δασεργατικού επαγγέλματος, είπε ο μεγαλύτερος της παρέας. Θεωρούσαν τον κίνδυνο σαν κάτι συνηθισμένο για τη δουλειά αυτή. «Οι δύσκολες συνθήκες αντιμετωπίζονται, δε συνηθίζονται», μου είχε πει ένας αξιωματικός στον Έβρο όταν υπηρετούσα. Την αλήθεια αυτή πολλοί την αγνοούν, αρκετοί την πιστεύουν, πολύ λίγοι όμως επιμένουν στο αυτονόητο της διαπίστωσης και ασχολούνται με την ενημέρωση και πρόληψη στις δασικές εργασίες.

– Οι χρηματοδοτήσεις από τα ευρωπαϊκά προγράμματα είχαν προβλέψει να επιδοτηθεί ο απαραίτητος εξοπλισμός για την προστασία των δασεργατών, είπε ο Γρηγόρης, Δασολόγος. Υποχρέωση της δασικής υπηρεσίας ήταν και είναι η συνεχής ενημέρωση των εργαζομένων στο δάσος σε θέματα που έχουν σχέση με την ασφάλειά τους. Δυστυχώς όμως η ενασχόληση της υπηρεσίαςμε ό,τι αφορά τη δασική εργασία είναι περιορισμένη, αν όχι ανύπαρκτη.

– Στην αρχή επιδοτούσαν τα ζώα που χρησιμοποιούμε στη δουλειά μας, είπε ο Στέφανος. Στη συνέχεια, μας είπαν ότι είναι μη επιλέξιμα. Βλέπεις, μάθαμε και την ορολογία, που σημαίνει γι’ αυτούς, ότι δε χρειάζονται τα ζώα στη δουλειά μας. Τόσα ξέρουν, τόσα λένε.

moularia xuleia kausoxula

–  Ο καλός μας καθηγητής κ. Ντάφης σε συνέδριο που έγινε στη περιοχή μας, θεωρούσε απαραίτητη τη χρήση των ζώων, όπου μπορούμε, είπε ο Γρηγόρης. Η μορφολογία των ελληνικών δασών απαιτεί τη χρήση των ζώων στις δασικές εργασίες. Δεν πρέπει να χαθούν.

–  Αντί να ανοίγουμε τόσους δασικούς δρόμους, που πολλοί απαιτούν, καλύτερα να χρησιμοποιούμε τα μονοπάτια και τα μουλάρια. Στην Αγγλία, σε σημεία όπου υπάρχει η δυνατότητα, αρνούνται να ανοίξουν δρόμους για να παραμείνουν τα μονοπάτια, τόνισε ο Μάρκος, φοιτητής από την Αθήνα. Βέβαια, χρειάζονται μας λένε οι δρόμοι σε περίπτωση πυρκαγιών. Πιστεύω, όμως, ότι γίνεται κατάχρηση.

Στη παρέα προστέθηκαν και κάποιοι φοιτητές. Είχαν έρθει για επίσκεψη στο Πανεπιστημιακό δάσος που βρίσκεται στην περιοχή.

– Για την ανάπτυξη του ορεινού χώρου της πατρίδας μας δεν έχουμε ανάγκηαπό μεγαλόπνοα σχέδια, αλλά από ξεκάθαρες πολιτικές που θα λύνουν απλά και καθημερινά προβλήματα, είπε ο Γιώργος, φοιτητής από τη Δράμα. Έτσι γίνεται ευκολότερη και περισσότερο ανθρώπινη η ζωή των κατοίκων της ορεινής Ελλάδας. Οι περιπλανώμενοι κομματικοί όμως χρησιμοποιώντας τον ξύλινο λόγο πιστεύουν ότι επειδή υπόσχονται «αναπτύξεις», γίνονται πιστευτοί.

– Έχω σχεδόν τριάντα χρόνια στην υπηρεσία, είπε ο Φώτης. Διαπιστώσεις «των κακώς κειμένων» και υποσχέσεις για διόρθωση άκουσα πολλές. Δε μπορούν αλήθεια ακόμα να καταλάβουν ότι οι υποσχέσεις απαιτούν χρήματα για να υλοποιηθούν και τα έργα για να διατηρηθούν συνεχή συντήρηση, δηλαδή πάλι χρήματα. Χρόνο με το χρόνο όμως οι πιστώσεις στη δασική υπηρεσία περιορίζονται. Δεν αρκεί να δίνονται κάποια χρήματα όπως παλαιότερα για δασική αναψυχή. Πρέπει να υπάρχει και αντίστοιχη πρόβλεψη για τη συντήρηση των κατασκευών. Σε πολλές περιοχές που έχουν δημιουργηθεί τέτοιοι χώροι σήμερα θα δεις παγκάκια και τραπέζια σπασμένα και σαπισμένα, τουαλέτες κατεστραμμένες ή βρώμικες.

– Το παρθένο από ανθρώπινες επεμβάσεις περιβάλλον δεν είχε, ούτε έχει ανάγκη από ανάπτυξη και αξιοποίηση, είπε ο Γιάννης, τελειόφοιτος στη σχολή. Απλά ο άνθρωπος, στην προσπάθειά του να ικανοποιήσει τις συνεχώς αυξανόμενες καταναλωτικές του ανάγκες, ζητά να εκμεταλλευθεί ό,τι απέμεινε.

– Έργα που βοηθούν την πρόοδο του τόπου πρέπει να γίνονται, είπε ο μεγαλύτερος της παρέας. Αυτό προϋποθέτει σχεδιασμό, ενδιαφέρον, μεράκι απ’ όλους και ορθή αξιολόγηση των επιλογών που έχουμε. Κριτήριό μας πρέπει να είναι αν το έργο ενδείκνυται στο οικοσύστημα της περιοχής. Η δασική υπηρεσία έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει αρκετά έργα που ξεχωρίζουν. Όπως ο χώρος αναψυχής «Κατρατζήδες» στη Δαδιά του Έβρου, το Δασικό χωριό Ερυμάνθου στη Ξάνθη, το Μουσείο φυσικής Ιστορίας στην ίδια πόλη, μερικά απ’ όσα γνωρίζω . Έργα που φτιάχτηκαν με κέφι και μεράκι από τους συναδέλφους των δασαρχείων, γι’ αυτό και ξεχώρισαν. Να ελπίζουμε, ότι οι σημερινοί διαχειριστές φροντίζουν για τη συνέχεια.

– Το καλοκαίρι όμως πλησιάζει. Ας ελπίσουμε χωρίς τις συνηθισμένες φωτιές, είπε ο Γιώργος Αν όμως έρθουν, αντί να ξοδεύονται τόσα χρήματα στην κατάσβεση, γιατί δε φροντίζουν να τις περιορίσουν παίρνοντας κάποια μέτρα πρόληψης;

– Δυστυχώς δε βλέπουμε να γίνεται κάτι που θα βοηθήσει να περιοριστούν οι αιτίες που προκαλούν τις φωτιές στα δάση, είπε ο Ηρακλής, χρόνια δασοπυροσβέστης. Τώρα μας λένε δεν υπάρχουν χρήματα, αλλά και όταν υπήρχαν;

–  Μιας και το έφερε η κουβέντα για τις φωτιές και πλησιάζει ο καιρός που θα κάνουν την εμφάνισή τους, θα σας πω δύο αινίγματα, είπε ο Κώστας, πτυχιούχος, που δουλεύει ως δασοπυροσβέστης. Για την ομορφούλα την πρόληψη- συνέχισε με γλαφυρό τρόπο- πολλά λέγονται και γράφονται στα «μέσα ευρείας κατανάλωσης» κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες. Με το τέλος της άνοιξης, να είστε σίγουροι, αισθητή θα κάνει την παρουσία της στις στήλες των εφημερίδων και την τηλεόραση.

Πότε λοιπόν και πόσο συχνά χρησιμοποιείται η λέξη πρόληψη, σε επίσημες ανακοινώσεις, δελτία ειδήσεων και κύρια άρθρα εφημερίδων;

Τους καλοκαιρινούς μήνες! Όλοι γι’ αυτή μιλούν, κυρίως ύστερα από μία μεγάλη καταστροφική πυρκαγιά. Σύντομα όμως την ξεχνούν, για να τη ξαναθυμηθούν στην επόμενη καταστροφή. Αλήθεια δεν είναι άδικο; Όταν η πρόληψη γίνεται πράξη να δίνει ελπίδα, ενώ όταν μένει στα αζήτητα, χωρίς να τη ρωτήσουν να τη βάζουν παρέα με το θάνατο.και συνέχισε:

Ποια η σχέση της «πρόληψης» με τη λέξη «θυμός» ; 

Σμίγουν και πάνε πάντα μαζί ύστερα από μια μεγάλη πυρκαγιά, στις επίσημες ανακοινώσεις, δελτία ειδήσεων και κύρια άρθρα εφημερίδων τους καλοκαιρινούς μήνες. Για ένα μήνα όμως το πολύ, γιατί στη συνέχεια χωρίζουν μέχρι να ξανασμίξουν στην επόμενη καταστροφή.

Χαμογελώντας ο μεγαλύτερος της συντροφιάς, είπε:

– Σαν δασολόγος έχω υπηρετήσει πολλά χρόνια σε υπηρεσίες της βόρειας Ελλάδας. Θα μπορούσα να σας πω πολλά για την αιτία όλων όσων κουβεντιάζουμε τη δασική νομοθεσία. Παλιά την προσδιόριζαν τα ρήματα «επιτρέπω» και «απαγορεύω». Την εκτίμησή μου για το πώς την καταλαβαίνω, ειδικά τα τελευταία χρόνια, θα σας την πω κι’ εγώ κάπως διαφορετικά, όπως ο Κώστας, με ένα αίνιγμα.

«Σε τι μοιάζουν και σε τι διαφέρουν, η δασική νομοθεσία με τα βιβλία της Agatha Christie;»

Όταν διαβάζεις ένα νόμο ή κάποιο μυθιστόρημα της Agatha Christie, στην αρχή προσπαθείς να καταλάβεις που το πάνε, τι εννοούν. Πάντα ελπίζεις ότι στο τέλος, στις απορίες σου και στην αγωνία σου θα δοθεί λύση που μπορεί να σε ξαφνιάζει, αλλά θα είναι κατανοητή και το σασπένς θα πάρει τέλος. Η Agatha Christie, βέβαια, στον επίλογο του βιβλίου της δίνει λύση στο μυστήριο, σε μερικά της έργα μάλιστα με πολύ αριστοτεχνικό τρόπο. Στους νόμους το μυστήριο και το αίνιγμα συνεχίζεται και μετά το ακριβές αντίγραφο και τη δημοσίευση στο ΦΕΚ. Ίσως γι’ αυτό τα έργα της γίνονται κινηματογραφικές ταινίες, κατανοούνται δηλαδή, από όσους γνωρίζουν την τέχνη του κινηματογράφου. Οι νόμοι, όμως, συνεχώς ζητούν και κάτι άλλο στην προσπάθειά μας να τους εφαρμόσουμε: Προεδρικά διατάγματα, ερμηνευτικές, γνωμοδοτήσεις, διάφορες αποφάσεις από τμήματα και ολομέλειες ή επιτροπές.

Όμορφη παρέα με πολλές απόψεις που ο καθένας πίστευε στο δίκιο του.

Είχα σηκωθεί να φύγω, όταν ήρθε η Αναστασία η εγγονή του δασολόγου, σιγοτραγουδώντας το τραγούδι του Μπαλού, από τη παιδική ταινία «Βιβλίο της ζούγκλας».

– «Σου το λέω, λίγα πράγματα, τα απλά της φύσης θαύματα, να ζεις με τα απαραίτητα αγαθά»

Με τις αναμνήσεις από την όμορφη συντροφιά, συνέχισα το ταξίδι μου για τη γαλήνια Ουρανούπολη.

ouranoupoli

Ουρανούπολη. Φωτογραφία από το διαδίκτυο

Παύλος Πατσώνης – Δασολόγος

*Locomondo: Ελληνικό μουσικό συγκρότημα.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s