Το παρελθόν και το μέλλον της Κρατικής Βιομηχανίας Ξύλου Καλαμπάκας

Το κείμενο της εισήγησης του δασολόγου και Ομότιμου Καθηγητή του ΤΕΙ Θεσσαλίας κ. Ιωάννη Κακαρά στην ενημερωτική ημερίδα με θέμα «70 χρόνια λειτουργίας του Κρατικού Εργοστασίου Ξύλου Καλαμπάκας. Εκσυγχρονισμός – Προοπτικές» που πραγματοποιήθηκε στις 16.12.2016, στη Καλαμπάκα. 

viomixania_xulou_kalampakas

ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΞΥΛΟΥ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ

16-Δεκ. 2016

Ιωάννης Κακαράς

Ομ. Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση είμαι μαζί σας σήμερα για να καταθέσω τις απόψεις μου επάνω στο θέμα του εκσυγχρονισμού και της συνέχισης λειτουργίας της Κρατ. Βιομ. Ξύλου του Δασαρχείου Καλαμπάκας. Στην εν λόγω Βιομηχανία εργάσθηκα επί 14 χρόνια, τα ωραιότερα χρόνια της ζωής μου στην ομορφότερη περιοχή της Ελλάδας, που είναι η Καλαμπάκα.

Για να υπάρχει παρόν και μέλλον πρέπει να υπάρχει παρελθόν. Στην περίπτωσή μας υπάρχει παρελθόν με περιεχόμενο. Η Κρατική Βιομηχανία Ξύλου του Δασαρχείου Καλαμπάκας, λειτουργεί συνεχώς χωρίς διακοπή από το 1946 έχοντας συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη της περιοχής και του τομέα παραγωγής δομικών προϊόντων ξύλου και ξύλινων κατασκευών στη χώρα μας.

   Η Κρατική Βιομηχανία υπήρξε ένα βιομηχανικό συγκρότητα παραγωγής προϊόντων μηχανικής κατεργασίας ξύλου και ξύλινων κατασκευών.  Εφάρμοσε πρωτοπόρα και μοναδική στην Ελλάδα καθετοποίηση σε 8 μονάδες κατεργασίας ξύλου στα 70 χρόνια λειτουργίας της. Οι 10ετίες απο 1950 έως και 1990 υπήρξαν μια χρυσή περίοδος ίδρυσης νέων μονάδων με εφαρμογή νέων τεχνολογιών για τα ελληνικά δεδομένα. Η Βιομηχανία Ιδρύθηκε το 1946 απο την ΔΑΣΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ και συμπληρώνει φέτος 70 χρόνια συνεχούς λειτουργίας και σταδιακής εξέλιξης.

  • Το 1946 λειτούργησε το Πριονιστήριο ξυλείας και ολοκληρώθηκε μέχρι το 1957 στην σημερινή θέση. Ήταν ένα απο τα πρώτα Πριονιστήρια στην Ελλάδα που εγκατέστησε η ΔΑΣΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ, μια λαμπρή Υπηρεσία με τεράστια και άγνωστη στην κοινωνία προσφορά στην ανάπτυξη του ορεινού και ημιορεινού χώρου στην πατρίδα μας.  Μέχρι τότε το σχίσιμο των κορμών γινόταν στα νεροπρίονα.
  • Μέχρι το 1959 εγκαταστάθηκαν επιπλέον Μονάδες υψηλής τεχνολογίας όπως:
  • Μονάδα παραγωγής Ηλεκτρικού ρεύματος (ατμογεννήτρια) απο την καύση των υπολειμμάτων του Πριστηρίου με την οποία εκινείτο το Πριστήριο.
  • Μονάδα Ξηραντηρίου ξυλείας και Μονάδα Εμποτισμού στύλων με Πισσελαίου, που λειτουργούσαν με ατμό της ατμογεννήτριας.
  • Το Εμποτιστήριο ξυλείας με άλατα χαλκού, βορίου.
  • Το 1960 λειτούργησε η Μονάδα προκατασκευασμένων Ξύλινων Οικημάτων.
  • Την περίοδο 1964 έως 1970 ιδρύθηκε το πρώτο Εργοστάσιο Μοριοσανίδων που σταμάτησε τη λειτουργία του το 1984.
  • Το 1982 έως 1985 ιδρύθηκε η πρώτη Μονάδα παραγωγής Ξύλινων κατασκευών υπαίθρου απο εμποτισμένη ξυλεία. Την ίδια περίοδο ιδρύθηκε νέο Πριονιστήριο ξυλείας και νέο εμποτιστήριο ξυλείας με άλατα.

Είναι ίσως η μοναδική Κρατική Βιομηχανία η οποία αντιστέκεται και λειτουργεί μέχρι σήμερα παρά το γεγονός ότι η Πολιτεία δεν επένδυσε ούτε ένα Ευρώ τα τελευταία 10-15 χρόνια. Υπάρχει συσσωρευμένη μια τεράστια πείρα, η οποία και αποτελεί εγγύηση για την πετυχημένη συνέχιση λειτουργίας του Εργοστασίου μετά από έναν ήπιο μηχανολογικό αλλά και διοικητικό εκσυγχρονισμό. Θα ρωτήσει κανείς πως λειτουργούσε και παρήγαγε προϊόντα ξύλου και κατασκευές τα 10 τελευταία χρόνια η Βιομηχανία χωρίς κεφάλαιο κίνησης? Η απάντηση στο ερώτημα είναι ταυτόχρονα και το ατράνταχτο επιχείρημα για την λήψη της απόφασης να χρηματοδοτηθεί και να επαναλειτουργήσει η Βιομηχανία. Δύο λοιπόν είναι οι κύριοι λογοι:

  1. η Βιομηχανία συνέχισε να παράγει προϊόντα ξύλου και κυρίως ξυλοκατασκευές (ξύλινες κατοικίες και κατασκευές υπαίθρου) υψηλής ποιότητας, που η Πολιτεία χρειαζόταν. Η εν λόγω Βιομηχανία αποτέλεσε επι δεκαετίες ένα χώρο έρευνας εφαρμογής και παραγωγής νέων προϊόντων και κατασκευών ξύλου προσφέροντας την τεχνολογία στις ιδιωτικές βιομηχανίες. Στην Ελλάδα δεν υπήρχαν Πριονιστήρια, δεν υπήρχαν  μονάδες εμποτισμού του ξύλου με υδροδιαλυτά άλατα ούτε και αντίστοιχες μονάδες ξυλοκατασκευών εμποτισμένου ξύλου. Δεν υπήρχαν τεχνητά ξηραντήρια ξυλείας, ούτε εργοστάσιο μοριοσανίδων, Σήμερα υπάρχουν πολλά εργοστάσια σε όλες αυτές τις κατηγορίες τα οποία πήραν την τεχνογνωσία απο την Κρατική Βιομηχανία Ξύλου της Καλαμπάκας. Και φθάσαμε στο σημείο να εγκαταλείψουμε την Βιομηχανία αυτή και να παρακαλάμε την Πολιτεία να την εκσυγχρονίσει ?
  2. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι στην Βιομηχανία ακόμη και οι αποχωρήσαντες λόγω ηλικίας, όπως ο ομηλών, ο Αργύρης Λαγούδης και άλλοι και βέβαια η Δασική Υπηρεσία δια του Δασαρχείου Καλαμπάκας κατέβαλαν προσπάθειες για να λειτουργεί η Βιομηχανία. Αυτό όμως δεν μπορεί να συνεχισθεί.

Πρώτη ύλη ξύλου και παραγόμενα προϊόντα

Η πρώτη ύλη ξύλου της Βιομηχανίας ήταν και είναι κορμοί πεύκου και έλατου απο τα δημόσια δάση της Πίνδου (Ασπροπόταμος, Μαλακάσι, Γρεβενά).

Η καθετοποίηση των 8 μονάδων κατεργασίας ξύλου  επέτρεπε την παραγωγή πάνω απο 100 τελικών προϊόντων που διαθέτονταν σε υπηρεσίες του Δημοσίου, του ευρύτερου Δημόσιου τομέα, των Ενόπλων δυνάμεων, σε Δήμους και Κοινότητες, σε Οργανισμούς ΔΕΗ, ΟΤΕ, Λιμάνια κ.α. Ενδεικτικά αναφέρονται ομάδες προϊόντων:

Πριστή δομική ξυλεία μετά απο φυσική ή τεχνητή ξήρανση.

Εμποτισμένη πριστή ξυλεία και στύλοι ΟΤΕ με άλατα ή με πισσέλαιο

Ξύλινα προκατασκευασμένα οικήματα σε 4 τύπους αλλά και για ειδικές χρήσεις απο ελληνικό πεύκο και έλατο.

Πυροφυλάκεια, υπαίθριες τουαλέτες,

Πλήρες σέτ πεδικών χαρών.

Περιφράξεις, τραπεζόπαγγοι, παγκάκια, κιόσκια σε διάφορους τύπους, υπόστεγα, πέργκολες, ζαρντινιέρες, πινακίδες …

Ειδικές κατασκευές με αξιοποίηση της λεπτής στρογγύλης ξυλείας ελληνικής προέλευσης η οποία μέχρι τότε αξιοποιούνταν ως καυσόξυλο, όπως: υπόστεγα, περιφράξεις, τραπέζια, πάγκοι, αμμοδόχοι κ.α.

Με τις κατασκευές υπαίθρου και τις παιδικές χαρές εξοπλίσθηκαν  δεκάδες περιαστικά δάση αναψυχής και υπαίθριοι χώροι σε όλη την Ελλάδα Ενδεικτικά αναφέρω το Σέϊχ Σού στη Θεσσαλονίκη, η Πάρνηθα, ο Υμητός, η Πεντέλη στην Αττική.

Τοποθετήθηκαν εκατοντάδες ξύλινα πυροφυλάκεια και οικίσκοι σε κορυφές βουνών για την προληπτική προστασία απο πυρκαγιές.

Ενδεικτικό της υψηλής ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων είναι ότι οι κατασκευές αυτές (όσες δεν υπέστησαν βανδαλισμούς) σώζονται μέχρι σήμερα όπως σώζονται και τα ξύλινα οικήματα στα δασικά συμπλέγματα της χώρας για πάνω απο 50 και 60 χρόνια.

Θετικό οικονομικό αποτέλεσμα

Οι σωστές παρεμβάσεις, όπως το κλείσιμο εργοστασίου μοριοσανίδων με ταυτόχρονη ίδρυση μονάδας κατασκευών υπαίθρου, η εφαρμογή σωστής και σύγχρονης τεχνολογίας, η παραγωγή νέων προϊόντων, η καθετοποίηση και η χρηστή διοίκηση καθώς και η διαρκής φροντίδα των εργαζομένων στη Βιομηχανία, επέτρεπαν την λειτουργία της Βιομηχανίας με θετικό οικονομικό αποτέλεσμα, εκτός μικρών περιόδων. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΥΧΑΙΟ ΟΤΙ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ  ΔΙΑΡΚΩΣ ΕΠΙ 70 ΧΡΟΝΙΑ. ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΚΡΑΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ. Θυμηθείτε τι έγινε με τις αντίστοιχες Συνεταιριστικές Βιομηχανίες ξύλου στην Ελλάδα, για τις οποίες η Πολιτεία διέθεσε δεκάδες δισεκατομμύρια δραχμές, που κατασπαταλήθηκαν με αποτέλεσμα να κλείσουν η μία μετά την άλλη όλες.

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΥΠΗΡΞΕ ΑΡΩΓΟΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ ΣΕΙΣΜΩΝ, ΘΕΟΜΗΝΙΩΝ

Στους σεισμούς Καλαμάτας, Αλμυρού, Γρεβενών, στα νησιά του Ιονίου κ.α. η Βιομηχανία Ξύλου με δικά της συνεργεία εγκαθιστούσε λυόμενα των 4 δωματίων για άμεση στέγαση.

Ενδεικτική η περίπτωση της Καλαμάτας όπου στήθηκαν πάνω απο 40 κατοικίας σε ελάχιστο χρόνο και οι τοπικοί φορείς προτιμούσαν τα ξύλινα λυόμενα απο τα εισαγόμενα τύπου container, για τα οποία δαπανήθηκαν προκλητικά 5 δισ. Δραχμές!

Η Βιομηχανία Ξύλου έχει μέλλον

Η ανάλυση των δεδομένων της ιστορικής αναδρομής της Βιομηχανίας και οι ανάγκες της Πολιτείας και της ελληνικής κοινωνίας επιβεβαιώνουν ότι η  εν λόγω Βιομηχανία έχει μέλλον και μπορεί να προσφέρει στον τομέα της άσκησης κοινωνικής πολιτικής, όπως στη στέγαση των αστέγων,  των προσφύγων και μεταναστών, καθώς και στην άμεση αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών στέγασης απο σεισμούς και θεομηνίες.

Η βιομηχανία δεν ανταγωνίζεται τον ιδιωτικό τομέα, αντίθετα παρείχε και θα παρέχει τεχνογνωσία στον κλάδο ξύλου, επίπλου και κατασκευών.

• Η πιστοποίηση της ξυλείας των ελληνικών δασών μπορεί να γίνει μόνο απο την κρατική βιομηχανία σε συνεργασία με το Τμήμα ξύλου επίπλου του ΤΕΙ Θεσσαλίας. Είναι κρίμα να μη έχουμε πιστοποιήσει τα προϊόντα των δασών μας και συνεπώς δεν μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε σε Δημόσια έργα, αλλά και στην αγορά, όπως επιβάλλει η ισχύουσα ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία. Αυτό δεν έχει γίνει μέχρι τώρα με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται η εισαγόμενη πιστοποιημένη δομική ξυλεία.

• Ένα ποσοτό ξύλου των ελληνικών δασών έλατου, πεύκου, είναι άριστης ποιότητας και μπορεί κάλιστα να χρησιμοποιείται σε παραγωγή τρικολλητής ξυλείας για κουφώματα, επικολλητής καμπύλης ξυλείας σε δομικές κατασκευές, σε εμποτισμό του ξύλου αυτού με λάδια όπως λινέλαιο, κραμβέλαιο, ελαιόλαδο και μετά εφαρμογή σε ειδικές κατασκευές υπαίθρου, σε παραλίες κ.α. Αυτή η διαδικασία μπορεί να γίνει στην εν λόγω βιομηχανία σε συνεργασία με ΤΕΙ, Πανεπιστήμια, Ινστιτούτα. Υπάρχει ένα τεράστιο πεδίο προκλητικών εφαρμογών που μεσοπρόθεσμα θα ενισχύσουν τον κλάδο ξύλου, επίπλου, δομικών κατασκευών εαν συνεχίσει να λειτουργεί η βιομηχανία αφού πρώτα εκσυγχρονισθεί και βέβαια αφού αποκτήσει ένα ελεγχόμενο, ευέλικτο και  σύχρονο φορέα  διοίκησης με αρμοδιότητες, χωρίς γρανάζια γραφειοκρατίας.

Η Βιομηχανία πρέπει να συνεχίσει τη λειτουργία της στην περίοδο οικονομικής κρίσης που διανύουμε, με επέκταση των δραστηριοτήτων της στην πιστοποίηση της ξυλείας ελληνικής προέλευσης, στην παραγωγή νέων προϊόντων και κατασκευών απο τα ελληνικά ξύλα.

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας στηρίζει την προσπάθεια αυτή. Τα απαιτούμενα χρήματα για τον ήπιο εκσυγχρονισμό είναι ελάχιστα,  μόλις 350.000 Ευρώ. Αποφασίστε την δημιουργία αυτόνομου, σύγχρονου και αποτελσματικού φορέα διοίκησης, με Διοηκητικό Συμβούλιο ελεγχόμενο απ ευθείας από την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Απαραίτητη η στελέχωση με προσωπικό που θα διαθέτει ειδικότητα στην τεχνολογία του ξύλου και πείρα.

Όλα τα παραπάνω δεδομένα αρκούν για να πείσουν την Πολιτεία να αποφασίσει τον μηχανολογικό και διοικητικό εκσυγχρονισμό και τη συνέχιση λειτουργίας της Κρατικής Βιομηχανίας Ξύλου Καλαμπάκας.

Δύο είναι οι Προϋποθέσεις επιτυχίας του εγχειρήματος:

  1. Η δημιουργία σύγχρονου ανεξάρτητου φορέα διοίκησης, ευέληκτου και αποτελεσματικού, ελεγχόμενου αυστηρά απο την Πολιτεία με συμμετοχή του Τμήματος Ξύλου Επίπλου του ΤΕΙ Θεσσαλίας, της Δασικής Υπηρεσίας, πιθανόν της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
  2. Αξιοκρατική διαδικασία επιλογής έμπειρων και ειδικών στελεχών διοίκησης και εργαζομένων στην Βιομηχανία.

Ευχαριστώ για την προσοχή σας.

pages-from-%cf%80%cf%81%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%bc%ce%b1-%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%b4%ce%b1%cf%83_s

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s