Πράσινα ομόλογα: Ιστορία και εξέλιξη – Η έκδοση των πρώτων πράσινων κρατικών ομολόγων

Πράσινα ομόλογα
Ιστορία και εξέλιξη – Η έκδοση των πρώτων πράσινων κρατικών ομολόγων

Λιάνα Χαντέ, Δικηγόρος, υπ. Διδάκτωρ
Δημοσίου Δικαίου Νομικής ΕΚΠΑ

Vladimir Kush – Treasure island

Γενικά

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την 3η Δεκεμβρίου 2016, δείχνει ότι τα πράσινα ομόλογα -δηλαδή το χρηματοδοτικό μέσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών για το κλίμα και το περιβάλλον- έχουν απολαύσει εξαιρετικής ανάπτυξης, δεδομένου ότι εκδόθηκαν για πρώτη φορά το 2007.

Η μελέτη σχετικά με τις δυνατότητες και τη λειτουργία των αγορών πράσινων ομολόγων εντοπίζει επίσης τα κυριότερα σημεία συμφόρησης και τα μέτρα για την αντιμετώπισή τους, ώστε να μπορούν να εκπληρώσουν το τεράστιο δυναμικό τους. Η μελέτη έρχεται δύο ημέρες μετά το πακέτο της Επιτροπής «Καθαρή Ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους», το οποίο διαπιστώνει ότι επιπλέον 177 δισεκατομμύρια ευρώ απαιτούνται ετησίως από το 2021 και μετά για να φτάσουν τους κλιματικούς και ενεργειακούς στόχους του 2030. Νέα πρωτοποριακή χρηματοδότηση και επενδυτικοί μηχανισμοί θα είναι απαραίτητα για να επιτευχθεί αυτό. Τα πράσινα ομόλογα θα είναι επίσης στην ημερήσια διάταξη της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για τη βιώσιμη χρηματοδότηση, την οποία θέσπισε η Επιτροπή στις 28 Οκτώβρη του 2016.

Ο Αντιπρόεδρος Valdis Dombrovskis, αρμόδιο πρόσωπο για το ευρώ και τον κοινωνικό διάλογο, επίσης υπεύθυνος για τη Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα, τις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες και Κεφαλαιαγορά της Ένωσης, δήλωσε: «Η προώθηση της μακροπρόθεσμης πράσινης χρηματοδότησης είναι μία από τις προτεραιότητες του σχεδίου δράσης της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. Τα Πράσινα ομόλογα είναι ένα σημαντικό μέσο για την αύξηση της χρηματοδότησης της αγοράς κεφαλαίων για επενδύσεις φιλικές προς το περιβάλλον και περισσότερο βιώσιμες. Η νέα Ομάδα Εμπειρογνωμόνων Υψηλού Επιπέδου για τη βιώσιμη χρηματοδότηση θα βοηθήσει στον καθορισμό των βημάτων προς περισσότερο πράσινες αγορές κεφαλαίου».

Ο Επίτροπος Περιβάλλοντος, Ναυτιλιακών Υποθέσεων και Αλιείας, Karmenu Vella, δήλωσε: «Η ΕΕ έχει τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να επιτρέπεται στις εταιρείες και τους δήμους να είναι μεταξύ των πρωτοπόρων στην επέκταση της αγοράς πράσινων ομολόγων. Πρέπει να διπλασιάσουμε τις προσπάθειές μας για την εξάλειψη των υφισταμένων σημείων συμφόρησης. Αυτό θα επιτρέψει τα πράσινα ομόλογα να βοηθήσουν στις επενδύσεις που απαιτούνται για να προχωρήσουμε προς μια κυκλική οικονομία και την εκπλήρωση των περιβαλλοντικών και κλιματικών δεσμεύσεων».

Το 2012 2,6 δισεκατομμύρια δολάρια πράσινων ομολόγων εκδόθηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο. Έως το 2015, η συνολική έκδοση είχε πολλαπλασιαστεί σε 41,8 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυξήθηκε σε 74,3 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το τέλος του Νοεμβρίου το 2016. Οι ευρωπαίοι και οι κινέζοι εκδότες έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς ομολόγων, ευθυγραμμισμένων με το κλίμα, σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Ευρώπη, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι οι μεγαλύτεροι εκδότες. Υπό το φως της παγκόσμιας δέσμευσης για στροφή προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, η αγορά πράσινων ομολόγων είναι πιθανό να συνεχίσει να αυξάνεται, με την προσέλκυση περισσότερων και διαφορετικών εκδοτών και επενδυτών. Μπορεί να είναι μια πρόσθετη πηγή μακροπρόθεσμης πράσινης χρηματοδότησης, δίπλα στον τραπεζικό δανεισμό και τη χρηματοδότηση ιδίων κεφαλαίων.

Η μελέτη προσδιορίζει την έλλειψη αγωγών του έργου καθώς και την απουσία ενός ορισμού και πλαισίου των πράσινων ομολόγων ως τροχοπέδη για την ανάπτυξη. Εξέτασε επίσης το θέμα της τυποποίησης. Πολλοί ενδιαφερόμενοι τονίζουν τη σημασία των προτύπων για να διασφαλιστεί ότι οι εισπράξεις από τα πράσινα ομόλογα χρησιμοποιούνται για πραγματικά έργα πρασίνου με σαφείς και μετρήσιμους περιβαλλοντικούς στόχους.

Σήμερα, τα πράσινα ομόλογα χρηματοδοτούν κυρίως έργα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (45,8% σε παγκόσμιο επίπεδο το 2015), την ενεργειακή απόδοση (19,6%), μεταφορές χαμηλών εκπομπών άνθρακα (13,4%), το βιώσιμο νερό (9,3%), τα απόβλητα και τη ρύπανση (5,6%). Τα πράσινα ομόλογα είναι επομένως ένα σημαντικό χρηματοδοτικό μέσο για την επίτευξη των φιλοδοξιών της Ένωσης για την ενέργεια, ακολουθώντας τις προσταγές του έργου «Καθαρή Ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους», που δημοσιεύθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2016.

Τι είναι, ωστόσο, τα πράσινα ομόλογα;

Ιστορικό υπόβαθρο

Ένα πράσινο ομόλογο διαφοροποιείται από τα κοινά ομόλογα από την ετικέτα του, η οποία σηματοδοτεί μια δέσμευση, δηλαδή να χρησιμοποιηθούν τα κεφάλαια που αντλήθηκαν -αποκλειστικά- για τη χρηματοδότηση ή την εκ νέου χρηματοδότηση «πράσινων» έργων και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.

Πράσινα έργα είναι έργα που προωθούν την πρόοδο όσον αφορά περιβαλλοντικά βιώσιμες δραστηριότητες.

Το Πράσινο ομόλογο προσφέρει μια ευκαιρία για την κινητοποίηση κεφαλαίων για πράσινες επενδύσεις. Στην ουσία βοηθά τους επενδυτές να λαμβάνουν συνειδητές αποφάσεις. Επιπλέον, συνιστούν και ένα μέσο για την προσέλκυση νέων επενδυτών και ως εκ τούτου την κινητοποίηση ρευστότητας για πράσινες επενδύσεις.

Σταθμοί στην εξέλιξη της αγοράς πράσινων ομολόγων

Η αγορά πράσινων ομολόγων αναδύθηκε το 2007-2008 με τις πρώτες εκδόσεις από πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης. Οι εκδότες του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων και των τραπεζών, εντάχθηκαν στην αγορά το 2013-2014.

Από το 2013, υπήρξε ένα κύμα στην έκδοση των πράσινων ομολόγων. Οι περισσότερες χώρες εντάχθηκαν στην αγορά πράσινων ομολόγων το 2015. Τα εταιρικά πράσινα ομόλογα αντιπροσωπεύουν το 36% της έκδοσης -το υψηλότερο ποσοστό, ακολουθούμενο από τους δήμους με 15% και οι τράπεζες με 12%.

Διεθνής διακυβέρνηση για τις αγορές πράσινων ομολόγων

Η δημιουργία και διαμόρφωση πιο συνεπών προτύπων μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη της αγοράς, τη μείωση των τριβών της αγοράς και να διασφαλίσει ότι οι πράσινες επενδύσεις συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

– Οι Αρχές Πράσινων Ομολόγων (green bonds principles) είναι εθελοντικές κατευθυντήριες γραμμές για τη διαδικασία γύρω από τη γνωστοποίηση, την υποβολή εκθέσεων και την παρακολούθηση της χρήσης των εσόδων από τα πράσινα ομόλογα. Αν και δεν είναι υποχρεωτικές χρησιμοποιούνται ευρέως σε όλη την αγορά.

– Το Πρότυπο των κλιματικών ομολόγων είναι ένα πλαίσιο που ενσωματώνει τις Αρχές Πράσινων Ομολόγων και στη συνέχεια προσθέτει τα επιστημονικά κριτήρια για κάθε συγκεκριμένο τομέα επιλέξιμων έργων, παρέχοντας πράσινους ορισμούς μέσα σε ένα μοντέλο πιστοποίησης της βιομηχανίας.

– Εθνικά συστήματα για την έκδοση πράσινων ομολόγων έχουν προκύψει στην Κίνα και την Ινδία, τα οποία βασίζονται και ενσωματώνουν τόσο τις αρχές πράσινων ομολόγων, όσο και το Πρότυπο Κλιματικών Ομολόγων.

Η αγορά αυξάνεται γρήγορα

Η ετήσια έκδοση πράσινων ομολόγων έχει τετραπλασιαστεί μεταξύ των ετών 2013 και 2015. Στις 31 Οκτωβρίου 2016 η συνολική έκδοση ήταν ήδη 50% μεγαλύτερη από το σύνολο του 2015. Η αγορά έχει γίνει όλο και πιο ποικιλόμορφη με την αυξανόμενη έκδοση νέων τύπων ομολόγων, σε διάφορα νομίσματα και χώρες.

Τα έργα Ενέργειας και αποδοτικότητας λαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος των ροών κεφαλαίου

Περίπου το 75% των εσόδων δαπανώνται για τον μετριασμό μέσω της καθαρής ενέργειας, της ενεργειακής απόδοσης και των μεταφορών με χαμηλές εκπομπές άνθρακα. Όσον αφορά στην καθαρή ενέργεια, η πλειοψηφία των δαπανών αφορά σε έργα αιολικής και ηλιακής ενέργειας, ενώ ο χώρος της ενεργειακής απόδοσης κυριαρχείται από κτίρια χαμηλής απόδοσης άνθρακα, τόσο εμπορικά και οικιστικά.

Ο ιδιωτικός τομέας αντιπροσωπεύει σήμερα την πλειοψηφία της έκδοσης

Η έκδοση πράσινων ομολόγων από εταιρείες και τράπεζες έχει αυξηθεί από το μηδέν το 2010 στο 66% της έκδοσης το 2016. Αυτό είναι μια σημαντική εξέλιξη δεδομένου του ρόλου του ιδιωτικού τομέα στη χρηματοδότηση της μετάβασης της οικονομίας σε μια νέα -περιβαλλοντικά φιλική- εποχή.

Η διεθνής δυναμική γύρω από την πράσινη χρηματοδότηση αυξάνεται διαρκώς

Η Κίνα ήταν η πρώτη αναδυόμενη αγορά για την έκδοση πράσινων ομολόγων, ακολουθούμενη από την Ινδία. Η Πράσινη χρηματοδότηση αυξάνεται στη διεθνή οικονομική ατζέντα και όλο και περισσότερο αναγνωρίζεται ως ζωτικής σημασίας για τη στήριξη της βιώσιμης παγκόσμιας ανάπτυξης. Οι ηγέτες της G20 έχουν δημιουργήσει μια Ομάδα Μελέτης της Πράσινης Οικονομίας, της οποίας προεδρεύουν οι Κεντρικές Τράπεζες της Κίνας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Στην τελευταία G20 δήλωσαν ότι είναι απαραίτητο να αναβαθμιστεί η πράσινη χρηματοδότηση και ότι θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την υποστήριξη της ανάπτυξης των αγορών πράσινων ομολόγων. Στην Κίνα, οι επτά μεγάλες ρυθμιστικές αρχές κυκλοφόρησαν από κοινού τις νέες κατευθυντήριες γραμμές για την ίδρυση Πράσινου Χρηματοπιστωτικού Συστήματος, με σκοπό τη μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία.

Οι 10 μεγαλύτεροι εκδότες πράσινων ομολόγων για το έτος 2016

Εκδότης Χρήση εσόδων
Shanghai Pudong Development Bank Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενεργειακή απόδοση, 
 διαχείριση του νερού και των αποβλήτων, προσαρμογή
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενεργειακή απόδοση
Τράπεζα Κίνας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, πρόληψη ρύπανσης
Mexico City Airport Trust Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την
ενεργειακή απόδοση, τα κτίρια χαμηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα, διαχείριση του νερού των λυμάτων, την πρόληψη της ρύπανσης, την προσαρμογή
Electricité de France Ανανεώσιμη ενέργεια
Iberdrola Ανανεώσιμη ενέργεια
TenneT Holdings Υποδομή μεταφοράς ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές
Toyota Οχήματα χαμηλών εκπομπών, υβριδικά οχήματα, ηλεκτρικά οχήματα
Apple Inc. Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, απόβλητα, νερό /td>
New York MTA Μεταφορές χαμηλού άνθρακα

Ηγέτες στην αγορά πράσινων ομολόγων

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής: 29,2 δις δολάρια – Η μεγαλύτερη αγορά πράσινων ομολόγων

Ινδία : 23,6 δις δολάρια

Κίνα  : 19,5 δις δολάρια

Γαλλία : 19,4 δις δολάρια

Γερμανία : 12,5 δις δολάρια

Σουηδία : 6,1 δις δολάρια

Μεξικό : 2,6 δις δολάρια

Καναδάς : 2,4 δις δολάρια

Ιαπωνία : 1,8 δις δολάρια

Αυστραλία : 1,7 δις δολάρια

Νότια Κορέα : 1,4 δις δολάρια

Νότια Αφρική : 1,2 δις δολάρια

Βραζιλία : 1 δις δολάρια

Κόστα Ρίκα : 0,5 δις δολάρια

Μαρόκο : 0,3 δις δολάρια

Περού : 0,2 δις δολάρια

Φιλιππίνες : 0,2 δις δολάρια

Πρόσφατες εξελίξεις στην Ευρώπη

Η Πολωνία είναι η πρώτη χώρα που εξέδωσε «πράσινο» ομόλογο, εν μέσω ενός «sell off» στα πολωνικά κρατικά ομόλογα, τον Δεκέμβριο του 2016. Όπως ανάφεραν οι Financial Times, το «πράσινο» πενταετές ομόλογο της Πολωνίας θα είναι πιο ακριβό από τους υπόλοιπους κρατικούς τίτλους, με απόδοση από 0,65 ως 0,75%. Τα έσοδα θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση «πράσινων έργων» εντός της χώρας. Τα συγκεκριμένα ομόλογα βρέθηκαν στο προσκήνιο μετά τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, ωστόσο όπως επισημαίνουν και οι Financial Times, υπάρχουν ερωτήματα για το τι ακριβώς προϋποθέτει ένα «πράσινο» ομόλογο. Την πώληση του ομολόγου ανέλαβαν οι HSBC, JP Morgan και η εθνική τράπεζα PKO Bank Polski.

Σύμφωνα με το Reuters, το μέγεθος της έκδοσης ανήλθε στα 750 εκατ. ευρώ. Οι παραγγελίες έχουν ξεπεράσει το 1,1 δισ. ευρώ.

Η Γαλλία την 3η Ιανουαρίου 2017 εξέδωσε το πρώτο πράσινο ομόλογό της και έτσι έγινε η δεύτερη χώρα που το πράττει, μετά την Πολωνία. Αλλά η απουσία διεθνών προτύπων έχει εγείρει ερωτήματα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως αναφέρει το EurActiv Γαλλίας.

Η Νιγηρία και το Λουξεμβούργο έχουν ανακοινώσει επίσης την επικείμενη έναρξη των κρατικών ομολόγων για τη χρηματοδότηση της δικής τους ενεργειακής μετάβασης.

Η είσοδος κρατών με μεγάλο δανεισμό στην αγορά πράσινων ομολόγων θα μπορούσε να τους δώσει μια  σημαντική ώθηση. Τα πράσινα ομόλογα αντιπροσωπεύουν σήμερα μόλις το 0,13% του συνόλου της αγοράς ομολόγων. Η δημιουργία και ανάπτυξη ενός κοινού προτύπου, το οποίο θα διασφαλίζει ότι τα κεφάλαια δεν θα κατασπαταληθούν σε έργα που είτε δεν έχουν επιβεβαιωθεί ή δεν πληρούν συγκεκριμένα πράσινα κριτήρια, συνιστά, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, απαραίτητη προϋπόθεση για την εξέλιξη και άνθιση των πράσινων ομολόγων.

————  ————.

.

.


nomiki_epikairotita-001


.
Δημοσιεύτηκε στο dasarxeio.com | 11.03.2017


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s