Δασικές πυρκαγιές

Ιούνιος 2017

Φέρνοντας στο μυαλό το καλοκαίρι, μας έρχονται όμορφες αναμνήσεις και καταστάσεις ηρεμίας και ξεκούρασης και προπάντων ανασύνταξης εν όψει φθινοπώρου. Δεδομένου πως διανύουμε το τρίτο και τελευταίο δεκαήμερο του Ιουνίου, παρατηρούμε πως τα σύννεφα δεν έχουν εγκαταλείψει τον ουρανό και συνεχίζουν να παίζουν περίεργα παιχνίδια με τον ήλιο και πολλές φορές αυτό έχει ως αποτέλεσμα, ως την στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, να βρέχει. Βροχές με διάρκεια, μεγάλες ποσότητες νερού και σε αρκετές περιοχές συνδυαστικά με χαλάζι.

Για στάσου όμως. Μπορεί η βροχή να μας ανατρέπει τυχόν εφήμερα σχέδια είτε για μία εκδρομή είτε για μία βόλτα στην παραλία αλλά έχει και οφέλη κυρίως τώρα το καλοκαίρι. Ο Ιούνιος μας εγκαταλείπει και ως τώρα δεν έχουν σημειωθεί πυρκαγιές. Ένα θέμα που κάθε χρόνο μας καίει κυριολεκτικά και είναι από τα πρώτα θέματα στις ειδήσεις.

Η Ελλάδα σαν χώρα είναι κατά κύριο λόγο ορεινή με ποσοστό δασοκάλυψης που φτάνει το 51% και ως εκ τούτου θα έπρεπε να καλύπτεται από τεράστιες δασικές εκτάσεις αλλά αυτές στην πλειοψηφία τους έχουν καταστραφεί από εκχερσώσεις, υπερβόσκηση, παράνομη υλοτομία και φυσικά από το φαινόμενο των δασικών πυργκαγιών.

Τα τελευταία καλοκαίρια και δη τον Αύγουστο γινόμαστε μάρτυρες, άλλος αυτόπτης άλλος μέσω των ΜΜΕ, μιας απάνθρωπης και ασυνείδητης κατάστασης. Των δασικών πυρκαγιών. Είναι συχνό και αδιάλειπτο το φαινόμενο αυτό στη χώρα μας. Ποιος ξεχνάει προ ετών τις εκτεταμένες πυρκαγιές που βεβήλωσαν ολόκληρη τη Πελοπόννησο; Ηλεία, Αχαϊα, Κορινθία, Μεσσηνία, Λακωνία. Τη πλειάδα πυρκαγιών σε Φθιώτιδα και Εύβοια; Τις φωτιές στην Αττική γη που η πύρινη λαίλαπα έκαψε στο πέρασμα της τον Υμηττό, την Πάρνηθα και τη Πεντέλη; Φυσικά δε θα μπορούσα να μην αναφέρω και τις πιο πρόσφατες οι οποίες έλαβαν χώρα το 2009 στις περιοχές του Μαραθώνα, του Γραμματικού, του Βαρνάβα, στο Σέσι, στο  Καλέτζι καθώς και των όμορων περιοχών!!!! Το μεγαλύτερο πλήγμα το δέχτηκε όμως ο νομός Ηλείας που είχε σαν αποτέλεσμα τη καταστροφή των περιοχών Ζαχάρως, Ανδρίτσαινας, Κρέστενας, Ολυμπίας καθώς και μικρότερων σε έκταση οικισμών. Εννοώντας πλήγμα δεν εννοώ μόνο σε περιβαλλοντικά επίπεδα. Αυτό στο φινάλε είναι ανάξιο αναφοράς όταν σε μια τέτοια ισχυρή και ανεξέλεγκτη καταστροφή υπάρχουν ανάμεσά του απώλειες ανθρώπινων ζωών. Ενδεικτικά και μόνο αναφορικά ο συγκεκριμένος νομός θρήνησε 37 συνανθρώπους μας και μαζί του ολόκληρη η χώρα που παρατηρούσε με βαθειά οδύνη και ένα τεράστιο ΓΙΑΤΙ την ανυπολόγιστη προς πάσα κατεύθυνση καταστροφή!

Έκτοτε όλοι θυμόμαστε τα εκατέρωθεν πυρά που διαδέχονταν το ένα μετά το άλλο ανάμεσα στα πολιτικά πρόσωπα.  Ευθύνες που ποτέ δεν αποδόθηκαν και δεν αποδοθούν ΠΟΤΕ. Ο μόνος που ευθύνεται και θα συνεχίσει να ευθύνεται είναι ο στρατηγός άνεμος. Για συστήματα πρόληψης και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών ούτε λόγος. Άρα παντελής έλλειψη κρατικού μηχανισμού… Και πάει λέγοντας….

Οι πυρκαγιές που λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο σίγουρα δεν είναι μόνο προς εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων και άλλων συμφερόντων. Είναι και φυσικές. Όταν γίνεται αναφορά σε εκτάσεις που το μεγαλύτερο ποσοστό καλύπτεται από δενδρώδη και θαμνώδη βλάστηση που το κυρίαρχο είδος είναι το πεύκο, τότε είναι πρώτη επιλαχούσα η συγκεκριμένη έκταση να τεθεί αντιμέτωπη με τη φωτιά. Κατά κύριο λόγο όμως προξενούνται από ανθρώπινη αμέλεια.

Οι δασικές πυρκαγιές είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων όπως η απόρριψη τσιγάρου,  κάψιμο σκουπιδιών, γεωργικές δραστηριότητες, εμπρησμοί κτλ… Ανάλογα με τον τρόπο εξάπλωσης τους διακρίνονται στις εξής κατηγορίες:

1) Πυρκαγιές εδάφους ή υπόγειες. Παρατηρείται σπάνια το φαινόμενο αυτό στην Ελλάδα. Στο πέρασμα της καίει βελόνες που έχουν πέσει από τα δένδρα και φύλλα τα οποία έχουν ενσωματωθεί στο έδαφος καθώς και την τύρφη.

2) Πυρκαγιές επιφάνειας ή έρπουσες. Σε αντίθεση με τη πρώτη κατηγορία, το είδος αυτό είναι το πιο συνηθισμένο στα δάση μας. Η δράση της είναι γρήγορη και σε συνδυασμό και με την αρωγή του ανέμου γίνεται ταχύτατη. Η πυρκαγιά αυτή καίει τις βελόνες, τα φύλλα και τα κλαδιά που υπάρχουν στο έδαφος ή τα οποία βρίσκονται στα δένδρα και στους θάμνους.

3) Πυρκαγιές κόμης ή επικόρυφες. Η αντιμετώπιση τους δεν είναι εύκολη υπόθεση και αυτό γιατί καίει  υψηλά δάση όπου καίγεται η κόμη των δένδρων. Την κατηγορία αυτή θα τη παρατηρήσουμε συνήθως σε πευκοδάση που αποτελούνται από χαλέπιο και τραχεία πεύκη όπου αρχικά καίγεται η θαμνώδη βλάστηση που βρίσκεται στη βάση του δένδρου και σταδιακά περνάει στη κόμη του. Οι περισσότερες πυρκαγιές που έκαψαν τις δασικές εκτάσεις τις προηγούμενες θερινές περιόδους οφείλονταν στο γεγονός ότι καλύπτονταν στο μεγαλύτερο μέρος τους από ελαιόδεντρα και πεύκα. Εύλογα συμπεραίνει κανείς πως η καταστροφή αυτή  ήταν  ανυπολόγιστης αξίας.

Ο δασικός πλούτος είναι ότι πολυτιμότερο έχει η χώρα μας. Ας μη ξεχνάμε πως καταστρέφοντας ένα δάσος καταστρέφουμε και το μέλλον για τις επόμενες γενιές. Γι’ αυτό λοιπόν σκοπός όλων μας είναι να διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού αυτή τη περιουσία με όποιο τρόπο και μέσο διαθέτει ο καθένας από εμάς.

Γιώργος Μαγουλάς
Δασοπόνος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s