Αειφορική Χωροταξία ή χωροταξία σε βάρος του Φυσικού Περιβάλλοντος;

Κοσμάς-Αριστοτέλης Δούκας
Ομότιμος Καθηγητής Α.Π.Θ.

Ο σχεδιασμός των χρήσεων γης-χωροταξίας είναι το απαραίτητο εργαλείο ανάπτυξης – επενδύσεων για τις εκτός σχεδίου περιοχές, που όμως έχουν ως απαραίτητο υπόβαθρο τον Δασικό Χάρτη και το Δασολόγιο και αυτά με την σειρά τους αποτελούν βασικό ανάχωμα στην επερχόμενη κλιματική αλλαγή.

Το κτηματολόγιο (Δασικοί Χάρτες) οριοθετεί τα δάση και δασικές. Το Δασολόγιο επιλέγει μη δασικές 5α, 5β αν είναι δασικού χαρακτήρα και θεματοποιεί τα φυτοπολύγωνα. Έτσι γνωρίζουμε στα πλαίσια και ΜΠΕ, που επιτρέπεται να επέμβουμε (αρθ. 45-61, ν. 998/79), χωρίς ή με ελάχιστη επίπτωση στο Φυσικό Περιβάλλον.

Όσον αφορά την οικιστική επέμβαση (χρήση) σε εκτός σχεδίου δασικές περιοχές:

Μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις ιδιωτικές ή δημόσιες, δεν επιτρέπεται οικιστική χρήση (αρθ. 36, ν. 4280/2014, αντ. παρ. 1, αρθ. 60 ν. 998/79).

Υπο προϋποθέσεις επιτρέπεται:

1. Σε Ιδιωτικές Δασικές για Ιδιωτική Πολεοδόμηση.

Στις εκτός σχεδίου δασικές σύμφωνα με ν. 4280/2014 «Εκτάσεις περιβαλλοντικής αναβάθμισης και ιδιωτικής πολεοδόμησης»: Διευκολύνεται η πολεοδόμηση ιδιωτικής περιοχής που τμήμα της εμπίπτει σε δάσος, δασική ή αναδασωτέα έκταση (άρθρο 7 παρ. 2). Αποδίδεται το 50% της προστατευόμενης ιδιωτικής έκτασης στο δημόσιο. Απαιτούνται έργα αποκατάστασης.

2. Σε χορτολιβαδικές εκτάσεις (αρθ. 3, παρ. 5α, ν. 998/79), όταν βρίσκονται επί ημιορεινών, ορεινών και ανώμαλων εδαφών και συγκροτούν φυσικά οικοσυστήματα αποτελούμενα από φρυγανική, ποώδη ή άλλη αυτοφυή βλάστηση ή από δασική μεν βλάστηση που δεν συνιστά δασοβιοκοινότητα δηλ. πεδινές με υψομ.<100μ., κλίση μικρότερη του 8% (μέση) και <12% (μέγιστη). Εξετάζονται κατά π.δ. 32/16 αρθ. 5, αν αποτελούν Δασοβιοκοινότητα και εκδίδεται διαπιστωτική πράξη. Δεν αναρτώνται σε ΔΧ μέχρι την διερεύνηση του δασικού χαρακτήρα τους (ν. 4280/2014, Τροπ. ν. 4467/2017, Άρθρο 6 παρ. 5).Όταν χαρακτηρίζονται πεδινές δεν διέπονται από την δασική νομοθεσία.

– Σε δημόσιες 5α, 5β, είναι δυνατή η δημιουργία οικιστικής περιοχής (στην Ηπειρωτική Ελλάδα, Κρήτη, Εύβοια ) σε προβλεπόμενη πολεοδομική επέκταση και προκειμένου να αποτελέσουν ακίνητα υποδοχής συντελεστή δόμησης ή και ακίνητα ανταλλαγής οικοδομικών συνεταιρισμών (αρθ. 36, παρ. 2, ν. 4280/2014 αντ. αρθ. 60, ν. 998/79). Αν διαπιστωθεί ότι ο οικοδομικός συνεταιρισμός δεν είναι σε έκταση δασικού χαρακτήρα κτίζονται (Άρθρο 36, ν. 4280/14, αντ. αρθ. 61). Άδεια κτήσης γης από οικοδομικό συνεταιρισμό), μετά από έγκριση του Υπουργείου και εισήγηση της Δ/νσης προστασίας Δασών. Αν είναι δασικού χαρακτήρα, τότε μπορεί να ανταλλαγούν με μη δασικές (άρθρα 11-15, ν. 4280/2014).

– Χορτολιβαδικές ιδιωτικές δεν διέπονται από την δασική νομοθεσία και επομένως οικοδομούνται με άδεια πολεοδομίας (ν. 4280/2014, άρθρο 32 παρ. 5 σε αντ. αρθ. ν. 998/79). Η ιδιοκτησία αποδεικνύεται, όταν οι ιδιοκτήτες τους διαθέτουν συμβόλαια ή άλλα επίσημα έγγραφα, που έχουν μεταγραφεί (κατατεθεί στο υποθηκοφυλακείο) πριν από την 23.2.1946 ή χρησικτησία 30 ετών πριν το 1915.

Επομένως, η οικιστική χρήση αφορά τις εκτός σχεδίου χορτολιβαδικές παρ 5α, αρθ. 3, ν. 998/79 και ιδιωτικές δασικές (ν. 4280/2014, αρθ. 7 παρ. 2). Ο άμεσος αειφορικός χωροταξικός σχεδιασμός με βάση το Δασολόγιο είναι απαραίτητο εργαλείο προστασίας των εκτός σχεδίου περιοχών.

Ανησυχούμε με το νέο χωροταξικό νομοσχέδιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι:

  • Με Απόφαση (Y.A. 182363/2395/13.5.2019 (ΑΔΑ: ΩΚΘΓ4653Π8-ΗΘΑ)), αποχαρακτηρίζονται ευκολότερα φρυγανότοποι δηλ. η έκταση φρυγάνων χαρακτηρίζεται χορτολιβαδική, όταν η συγκόμωση της δασικής βλάστησης σε αυτήν είναι <15% και όχι μόνο όταν περικλείουν τα φρύγανα (παρ. 5α, 5β, ν. 4280/2014, άρθρο 32 σε αντ. αρθ. ν. 998/79).
  • Στις Κυκλάδες ισχύει η χρησικτησία χωρίς το τεκμήριο υπερ Δημοσίου και στα Δωδεκάνησα (Πάτμος) δεν ισχύει το τεκμήριο και η χρησικτησία σε Δημόσια, δημιουργεί πιθανά προβλήματα στην επίλυση του Ιδιοκτησιακού και στο φυσικό περιβάλλον.
  • Οι επιτροπές του Δασολογίου μπορούν να αλλάξουν τον χαρακτηρισμό του ΔΧ από δασικό σε 5α (Y.A.183185/1282/7 Ioυν. 2019, παρ. 7 (ΑΔΑ:ΨΤΗΡ4653Π8-ΒΗΚ)) κατά την ανάρτηση του δασικού Χάρτη, προτού αρχίσει η σύνταξη του Δασολογίου.

Το νέο Χωροταξικό Νομοσχέδιο για την εξωαστική δόμηση φιλοδοξεί, να στηρίξει την εθνική προσπάθεια για ανάπτυξη και επενδύσεις και να το συνδυάσει με την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς φιλοδοξεί να περιορίσει την εκτός σχεδίου δόμηση παράλληλα με την εφαρμογή ενός εκτεταμένου προγράμματος τοπικών πολεοδομικών σχεδίων. Έτσι, μειώνεται ο συντελεστής δόμησης κατά 10% για τα εκτός σχεδίου. Δεν αλλάζει τίποτα για την εκτός σχεδίου δόμηση στα 4 στρέμματα και άνω, μέχρι την υιοθέτηση των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων. Για τα κάτω των 4 στρεμ., σε διάστημα 6 χρόνων μπορεί να αξιοποιηθεί η οικοδομική άδεια (που εκδίδεται μέχρι το 2023) με τα παλιά πολεοδομικά σχέδια.

Διερωτόμαστε, δεδομένου ότι οι 5α, 5β δεν αναρτώνται προκειμένου να ερευνηθεί ο δασικός χαρακτήρας τους, αν κινδυνεύουν να αποχαρακτηρισθούν για να κτισθούν στο μεταβατικό διάστημα, που είναι μεγαλύτερο των 6 χρόνων (δεν «μετράει» ο χρόνος που χρειάζεται για τις άδειες του δασαρχείου ή της αρχαιολογικής υπηρεσίας). Πως προστατεύουμε το φυσικό περιβάλλον (Φ.Π) δημιουργώντας δεδομένα για το Δασολόγιο και πως επιταχύνουμε την Χωροταξία;

Κατά το ΣτΕ η δόμηση στον εξωαστικό χώρο μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις επιτρέπεται, με παρεκκλίσεις ή χωρίς αυτές (ΣτΕ 847/16), και μπορεί να απαγορεύεται μερικώς ή συνολικά με ιδιαίτερα αυστηρούς όρους και περιορισμούς, που να είναι προσαρμοσμένοι στην ιδιαίτερη φύση της κάθε περιοχής και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να εξομοιώνονται οι εκτός σχεδίου με τις εντός σχεδίου περιοχές (ΣτΕ 2136-2137/2016).

Διαχρονικά ο σχεδιασμός της οικοδομικής δραστηριότητας στα εκτός σχεδίου με βάση την ως τώρα εμπειρία των χρήσεων/καλύψεων δασικής γης, χωρίς Δασικούς Χάρτες και Δασολόγιο είναι απλά ευχολόγια και δεν εγγυώνται προστασία του Φ.Π, ιδιαίτερα στα ημιορεινά και πεδινά. H Προστασία του Φυσικού Περιβάλλοντος και ο αειφορικός χωροταξικός σχεδιασμός είναι λειτούργημα ανεξάρτητης αρχής. ■

-❖-❖-❖-

 


Νόμος 4685/20: «Εκσυγχρονισμός της Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας…. στον Βωμό της οικονομίας»

Αλληλένδετες καθυστερήσεις μεταξύ Δασικών Χαρτών, Δασολογίου και Κτηματολογίου



ΚατηγορίεςΑπόψεις, Δόμηση - Αυθαίρετα, Δασικοί Χάρτες, Νομοθεσία

Tags: , , , , , ,

1 reply

  1. Οι ομότιμοι καθηγητές Δασολογίας και η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ.

    Να απορεί κανείς με το Λάθος με το οποίο προσεγγίζουν το “δασικό πρόβλημα”, που έχει δημιουργήσει ο νόμος 998/79, οι ομότιμοι καθηγητές της Δασολογικής Σχολής ή να λυπάται γιατί δεν έχουν καταλάβει ότι οι απόψεις τους, για την ορθότη-τα του, έχουν οδηγήσει την Χώρα να μην μπορεί να αδειοδοτήσει και την πιο μικρή Επένδυση, σε οποιαδήποτε έκταση που βρίσκεται εντός σχεδίου πόλεως.
    Ακόμη δε περισσότερο να μην έχουν αναληφθεί τη τεράστια γραφειοκρατίας την ο-ποία δημιουργεί και τον τρόπο με την οποία την χρησιμοποιεί η ελληνική Δημοσία Διοίκηση.

    Φαίνεται ότι πιστεύουν ως απολύτως λογικό στην Ελλάδα να απαγορεύουμε την οι-κιστική αξιοποίηση μιας έκταση 4.500 στρεμμάτων ( είναι η περίπτωση του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ), επειδή η ελληνική δασική νομοθεσία, απαγορεύει την μεταφορά και αν θέλετε την καταστροφή ενός τιμήματος 37,0 στρεμμάτων αυτής, που είναι Δάσος, επειδή πε-ριέχει ελάχιστο αριθμό πεύκων, τη στιγμή κατά την οποία σε ολόκληρη τη λοιπή έ-κταση, (των 4.500-37= 4.463) δεν υπάρχει ούτε ίχνος βλάστησης και ακόμη περισ-σότερο που από αυτά τα 4.500 στρέμματα τα 2.500 στρέμματα θα μεταβληθούν σε παράδεισο πράσινου, τα οποία θα συντηρεί ο επενδυτής ! Μήπως νομίζουν ότι ο αρμόδιος δασάρχης και δεν τα αποχαρακτήριζε από Δάσος παρανομώντας, επειδή δεν ερμήνευε σωστά τις σχετικές διατάξεις, επειδή ήταν ευθυνόφοβος ή επειδή ήθελε να χρηματιστεί (και τα λεφτά ήταν πολλά) :
    Τίποτε από όλα αυτά. Ο άνθρωπος εφήρμοζε το νόμο λογικά και απολύτως σω-στά, παρ΄ όλες τις πιέσεις, που προφανώς δέχονταν- και αρνούνταν να παρανο-μήσει. Άρνηση που και οι ιεραρχικά ανώτεροι του δεν ανέλαβαν !

    Εάν όμως έχουν την άποψη ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση ο νόμος είναι σωστός, ας μας το εξηγήσουν, έχοντας όμως υπ΄ όψιν τους τον τρόπο που στη Γερμανία χο-ρηγήθηκε άδεια εντός 15 ημερών ; για την κατασκευή ισογείου εργοστασίου 1.000 στρεμμάτων επί Δάσους τεχνητής φυτείας (για παραγωγή χαρτιού), το οποίο εκριζώ-θηκε, κάτι που η ελληνική δασική νομοθεσία το απαγορεύει ακόμη και για δημόσια νοσοκομεία, των οποίων την έκταση που τα ίδια έχουν φυτεύσει με πεύκα, την χα-ρακτηρίζουν Δάσος και την ανακηρύσσουν δημόσια περιουσία, ενώ προέρχεται από δωρεά χορτολιβαδικής έκτασης ( Βακούφικο ).

    Θα μπορούσε κανείς να συγχωρήσει και την πιο ακραία άποψη υπέρ των Δασών πριν από την ολοκλήρωση των Δασικών Χαρτών, που καταρτίστηκαν σύμφωνα με την δασική μονοθεσία.
    Σήμερα όμως που ολοκληρώθηκαν οι Δασικοί Χάρτες και «απέδειξαν» ότι το 72% της επιφάνειας της Χώρας είναι δάσος και κατά συνέπεια Κρατική Περιουσία και σήμερα που η καταμέτρηση της δασοκάλυψη, στην οποία προέβη η Ευρωπαϊκή Ένωση απέδειξε ότι ο Μέσος Όρος δασοκάλυψης στην Ε.Ε. είναι 40% και ότι εάν ληφθεί υπ΄οψιν η εκτεταμένη δασοκάλυψη των βορείων χωρών της ( που υπολεί-πεται κατά πολύ του 72% της Ελλάδας), τότε ο Μ,Ο, κατέρχεται στο 34% και ότι η δασοκά-λυψη στη Γερμανία ανέρχεται στο 29,84% ( στοιχεία Ε.Ε.), καθώς και ότι η δασοκάλυψη στην Ελλάδα είναι 51% ( 50% μεγαλύτερη του Μ.Ο της Ε.Ε. ), πρέπει να μας απαντήσουν εάν αυτή η κατάληξη της ελληνικής δασικής νομοθεσίας είναι σωστή ;

    Πρέπει ακόμη να μας γνωρίσουν εάν οι Δασικοί Χάρτες είχαν συνταχθεί με τους νό-μους που ίσχυαν μέχρι το 1979 ( ν. 1836. 1888, 1929 και 1935 ) πόση έκταση θα καταλάμβαναν τα Δάση ( και λέγοντας Δάση συμπεριλαμβάνουμε και τις Δασικές Εκτάσεις, για να μην υπάρξει παρανόηση ) ;
    Θα χαρακτήριζαν το 72% της Ελλάδας Δάσος ή θα χαρακτήριζαν το 51% , που κα-θορίζει σήμερα οι Ε.Ε.. Χαρακτηρισμό στον οποίο προέβη χωρίς να λάβει υπ΄οψιν της τη δάσωση που επακολούθησε μετά το 1950, για πολλούς και διαφόρους λό-γους , αλλά και διότι η αυθαιρεσίες των δασαρχών απαγόρευαν τον καθαρισμό των εκτός σχεδίου εκτάσεων επειδή τις χαρακτηρίζαν Δάσος ;

    Ας μας απαντήσουν ακόμη οι κ. Ομότιμοι, μια που αναφέρονται και στη ΧΩΡΟΤΑ-ΞΙΑ, για την οποία πιστεύουν ότι ως δασολόγοι πρέπει να έχουν άποψη, επικρίνο-ντας τους πολιτικούς, που την επικαλούνται, προκειμένου να καταστρέψουν τα Δά-ση, όπως ισχυρίζονται, που εκ του τίτλου τους είναι υποχρεωμένοι να βλέπουν τα πράγματα με καθολική θεώρηση και όχι μέσα από τις επιστημονικές εμμονές και τα στενά επιστημονικά τους πεδία, εάν είναι δυνατόν να επιζήσει μια Χώρα στην οποία τα Δάση καταλαμβάνουν το 72% , οι Καλλιεργούμενες Εκτάσεις το 24% ( που πράγματι λογω των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης δεν επιτρέπεται να αλλάξουν χρήση, ώστε να μην παρεξηγηθεί η εντάυθα αναφορά μας ) και οι Οικιστικές Εκτάσεις το 2,5%, δηλαδή το 98,50% , το υπόλοιπο είναι δρόμοι ποτάμια λίμνες και βράχια, που πρέπει θα βρούμε ένα στρέμμα για να κτίσουμε ένα Ξενοδοχείο, απ΄ τα πολλά που έχει ανάγκη να κτίσει η Ελλάδα, όπως επισημαίνει η Εθνική Τράπεζα, σε ειδική μελέτη της εδώ και πολλά χρόνια, για να έρθουν πιο πολλοί τουρίστες, απ τους οποίους που μέχρι τώρα έρ-χονται και να αυξηθεί το τουριστικό συνάλλαγμα, που εισπράττουμε κατά 8,0 δις ευρώ εκ των οποίων τα 2,50 δις θα χρησιμοποιηθούν για κτίρια ξενοδοχείων ( ανακαίνιση , κατασκευές) και τι σημαίνουν αυτά τα 8,0 δις για τους ανέργους Έλλη-νες, που μαζί με τις οικογένειές τους φθάνουν στο 1.000.000 ψυχές και για μην μι-λήσουμε για τους συνταξιούχους με τις συντάξεις πείνας. `

    Αθήνα 26.12.2020

    Δημήτριος Κοτσώνης
    πολιτικός μηχανικός

Απάντηση σε Δημήτριος Κοτσώνης - πολιτικός μηχανικός Ακύρωση απάντησης

Αρέσει σε %d bloggers: