Έκθεση έρευνας για το ιστορικό ιδιοκτησίας των γαιών του Άνω και Κάτω Θηβαϊκού Πεδίου
Παρουσιάζουμε το Μέρος ΣΤ’ του μνημειακού έργου «Η Μεγάλη Λεηλασία των Εθνικών Γαιών» του Δασολόγου – Ερευνητή Ελευθερίου Φραγκιουδάκη, το οποίο αφορά την έκθεση έρευνας για το ιστορικό ιδιοκτησίας των γαιών του Άνω και Κάτω Θηβαϊκού Πεδίου. Πρόκειται για το νεότερο τμήμα της πολύτομης σειράς, που εκδόθηκε τον Μάιο του 2025.
Το ΣΤ’ Μέρος ερευνά σε βάθος το ιδιοκτησιακό καθεστώς δασών, βοσκοτόπων, γεωργικών γαιών, γρασιδότοπων και βάλτων στην ευρύτερη περιοχή της Επαρχίας Θηβών, αμέσως μετά την απελευθέρωση από την οθωμανική κυριαρχία, η οποία επικυρώθηκε με την τελευταία μάχη της Πέτρας. Η έρευνα βασίζεται στην τότε διοικητική διαίρεση των πρώτων ετών του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, περίοδο κατά την οποία η Επαρχία Θηβών περιλάμβανε και τις σημερινές περιοχές Ωρωπού, Χαλκουτσίου, Συκαμίνου, Μαρκοπούλου Ωρωπού, Μήλεσι, Μαλακάσας και Αυλώνα Αττικής.
Όπως και στα προηγούμενα μέρη, ο συγγραφέας στηρίζεται σε σπάνια αρχειακά τεκμήρια, χάρτες, συμβολαιογραφικές πράξεις και διοικητικά έγγραφα, πολλά από τα οποία βλέπουν το φως της δημοσιότητας για πρώτη φορά. Με συστηματική τεχνική και νομική ανάλυση, εξετάζει:
- το πώς αντιμετωπιζόταν η γη κατά την οθωμανική περίοδο,
- πώς μεταβλήθηκε το καθεστώς μετά την απελευθέρωση,
- ποιες κατηγορίες γαιών θεωρούνταν εθνικές,
- με ποιον τρόπο δημιουργήθηκαν ή διεκδικήθηκαν ιδιωτικοί τίτλοι,
- και ποιος ήταν ο ρόλος των κρατικών οργάνων στις κρίσιμες δεκαετίες που ακολούθησαν.
Το ΣΤ’ Μέρος εντάσσεται στη συνολική θεματική του έργου, το οποίο εξετάζει τη μεθοδευμένη απώλεια της δημόσιας γης και την εκ των έσω «άλωση» του εθνικού χώρου από τους πρώτους κιόλας χρόνους του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Όπως αναδεικνύει ο Ελευθέριος Φραγκιουδάκης, η εθνική γη —που αποτελεί περιουσία όλων των Ελλήνων— αποξενώθηκε συστηματικά χωρίς συμμόρφωση προς το ισχύον τότε νομικό πλαίσιο και χωρίς σεβασμό στους κανόνες που προέβλεπαν διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις.
Πρόκειται για ένα ακόμη εξαιρετικά σημαντικό τμήμα μιας πολυετούς και απαιτητικής έρευνας του συγγραφέα, το οποίο φωτίζει μια κρίσιμη, πλην παραγνωρισμένη, πτυχή της ιστορικής διαδρομής των εθνικών γαιών τόσο στη Θήβα όσο και σε ευρύτερες περιοχές της Στερεάς Ελλάδας.
Η έκδοση παρουσιάζεται για πρώτη φορά ψηφιακά και είναι διαθέσιμη για ανάγνωση μέσω του συνδέσμου: https://online.fliphtml5.com/yina/rrmb/
Ευχαριστούμε τον κ. Φραγκιουδάκη για την ευγενική παραχώρηση των ψηφιακών αρχείων στο ιστολόγιο dasarxeio.com για την παρουσίαση και την ανάρτησή τους στο διαδίκτυο.