Με απόφαση του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος τίθεται σε εφαρμογή νέα εγκύκλιος με τίτλο «Πυροπροστασία Χερσαίων Εγκαταστάσεων Ηλεκτροπαραγωγής από Αιολική Ενέργεια», με την οποία καθορίζεται ενιαίο πλαίσιο μέτρων παθητικής, προληπτικής και ενεργητικής πυροπροστασίας για τους χερσαίους αιολικούς σταθμούς.
Σκοπός της εγκυκλίου είναι η έγκαιρη ανίχνευση και καταστολή πυρκαγιών, η προστασία της ανθρώπινης ζωής και του εξοπλισμού, καθώς και η αποτροπή της εξάπλωσης της φωτιάς στο φυσικό περιβάλλον, ιδίως σε δασικές και αγροτικές εκτάσεις. Επισημαίνεται ότι οι ανεμογεννήτριες λειτουργούν συνήθως χωρίς μόνιμη παρουσία προσωπικού και συχνά βρίσκονται σε δασικές, ημιορεινές ή δυσπρόσιτες περιοχές, όπου η επέμβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων μπορεί να είναι δυσχερής.
Η εγκύκλιος εφαρμόζεται σε όλους τους χερσαίους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν λάβει ή πρόκειται να λάβουν Βεβαίωση Παραγωγού ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων, στο μέρος που αφορά την αιολική παραγωγή, τις ανεμογεννήτριες και τον συνοδό ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό.
Το νέο πλαίσιο εφαρμόζεται στις νέες εγκαταστάσεις, ενώ οι υφιστάμενες οφείλουν να προσαρμοστούν, στον βαθμό που αυτό είναι πρακτικά εφικτό, εντός τριών ετών από τη δημοσίευση της εγκυκλίου. Για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις προηγούνται αποτύπωση του φακέλου, αυτοψία και αξιολόγηση του κινδύνου.
Μέτρα πρόληψης πυρκαγιών και προστασίας των δασικών εκτάσεων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα προληπτικά μέτρα για αιολικά πάρκα που βρίσκονται μέσα ή κοντά σε δάση και δασικές εκτάσεις.
Προβλέπεται η διαχείριση της βλάστησης σε λωρίδα πλάτους 25 μέτρων από την περίμετρο του αιολικού πάρκου. Παράλληλα, απαιτείται η δημιουργία και διαρκής συντήρηση ζώνης καθαρισμένης από ξηρά χόρτα και θάμνους ή ζώνης επιστρωμένης με μη καύσιμο υλικό:
- σε ακτίνα τουλάχιστον 10 μέτρων γύρω από τη βάση κάθε ανεμογεννήτριας,
- και σε απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων περιμετρικά του οικίσκου ελέγχου, του υποσταθμού ανύψωσης τάσης και των λοιπών κτιριακών εγκαταστάσεων.
Οι οδοί πρόσβασης προς και μέσα στην εγκατάσταση πρέπει να παραμένουν ευδιάκριτες, ανεμπόδιστες και συντηρημένες, ώστε να επιτρέπουν την κίνηση και την αναστροφή πυροσβεστικών οχημάτων.
Προβλέπονται επίσης τακτικοί έλεγχοι και προληπτική συντήρηση κρίσιμων τμημάτων, όπως τα συστήματα πέδησης και μετάδοσης κίνησης, η γεννήτρια, οι μετασχηματιστές, τα υδραυλικά συστήματα και η αντικεραυνική προστασία. Οι θερμές εργασίες που ενέχουν κίνδυνο πυρκαγιάς απαγορεύονται, εκτός εάν δεν μπορούν να αποφευχθούν και ληφθούν τα προβλεπόμενα μέτρα πυροπροστασίας.
Ολόκληρος ο χώρος του αιολικού σταθμού κηρύσσεται χώρος απαγόρευσης του καπνίσματος.
Πυρανίχνευση, αυτόματη διακοπή και μέσα πυρόσβεσης
Η εγκύκλιος προβλέπει την εγκατάσταση αυτόματων συστημάτων ανίχνευσης θερμότητας ή καπνού στα κρίσιμα σημεία της ατράκτου, στους ηλεκτρικούς πίνακες, στα φρένα, στο κιβώτιο ταχυτήτων, στους μετασχηματιστές και στους υποσταθμούς.
Το σύστημα πυρανίχνευσης πρέπει να συνδέεται με το κέντρο ελέγχου SCADA και, σε περίπτωση συναγερμού, να μπορεί να προκαλεί αυτόματη ακινητοποίηση και ηλεκτρική απομόνωση της ανεμογεννήτριας, καθώς και ενεργοποίηση του συστήματος κατάσβεσης, όπου αυτό προβλέπεται.
Η εγκατάσταση αυτόματου συστήματος πυρόσβεσης μέσα στην άτρακτο και στους μετασχηματιστές με εύφλεκτα έλαια εξετάζεται με βάση τα αποτελέσματα της Μελέτης Εκτίμησης Κινδύνου Πυρκαγιάς.
Προβλέπονται ακόμη κατάλληλοι πυροσβεστήρες στην άτρακτο, στη βάση και στα ενδιάμεσα επίπεδα του πύργου, στους ηλεκτρολογικούς χώρους και στον υποσταθμό, καθώς και αντιπυρικές κουβέρτες στα κτίρια ελέγχου, στους χώρους μετασχηματιστών και στους χώρους πινάκων μέσης τάσης. Συνιστάται επίσης η εγκατάσταση υδροστομίων κοντά στο αιολικό πάρκο για τον ανεφοδιασμό των πυροσβεστικών οχημάτων.
Μελέτη Εκτίμησης Κινδύνου Πυρκαγιάς
Για κάθε αιολικό πάρκο και τις επιμέρους ανεμογεννήτριες απαιτείται η εκπόνηση Μελέτης Εκτίμησης Κινδύνου Πυρκαγιάς από εξειδικευμένο αρμόδιο μηχανικό.
Η μελέτη προσδιορίζει τις πιθανές πηγές ανάφλεξης, όπως ηλεκτρικές και μηχανικές βλάβες, υπερθέρμανση, κεραυνικά πλήγματα και διαρροές εύφλεκτων υλικών. Αξιολογεί επίσης τις πιθανές επιπτώσεις στο προσωπικό, στο φυσικό περιβάλλον και στον εξοπλισμό και καθορίζει τα κατάλληλα μέτρα περιορισμού του κινδύνου.
Η Μελέτη Εκτίμησης Κινδύνου Πυρκαγιάς επικαιροποιείται τουλάχιστον ανά πενταετία, καθώς και μετά από σημαντική τροποποίηση της εγκατάστασης ή περιστατικό πυρκαγιάς.
Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης
Ο φορέας λειτουργίας κάθε αιολικού σταθμού υποχρεούται να καταρτίζει και να διατηρεί επικαιροποιημένο Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης Πυρόσβεσης και Διάσωσης.
Το σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- τη διαδικασία άμεσης ειδοποίησης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, με αναφορά του κωδικού και των γεωγραφικών συντεταγμένων της ανεμογεννήτριας,
- την εξ αποστάσεως ή επιτόπου ακινητοποίηση και ηλεκτρική απομόνωση της εγκατάστασης,
- την άμεση διαφυγή του προσωπικού,
- τον καθορισμό ζώνης αποκλεισμού λόγω κινδύνου πτώσης φλεγόμενων τμημάτων ή θραυσμάτων,
- τον ορισμό υπευθύνου επικοινωνίας με 24ωρη διαθεσιμότητα,
- και τις ενέργειες σε περίπτωση δασικής ή αγροτικής πυρκαγιάς που απειλεί τον σταθμό.
Σε περίπτωση εξωτερικής πυρκαγιάς προβλέπεται, κατόπιν αιτήματος της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, η άμεση ακινητοποίηση των ανεμογεννητριών και η θέση τους σε κατάσταση ασφαλείας, ώστε να διευκολύνεται το έργο των εναέριων πυροσβεστικών μέσων.
Το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης τίθεται στη διάθεση της αρμόδιας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Το προσωπικό και τα συνεργεία που εισέρχονται στις εγκαταστάσεις πρέπει να εκπαιδεύονται σε θέματα πυροπροστασίας τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, κατά προτίμηση πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου.
Εφαρμογή της δασικής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας
Η εγκύκλιος εφαρμόζεται συμπληρωματικά και δεν θίγει τις λοιπές διατάξεις και τους όρους που διέπουν τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη λειτουργία των αιολικών εγκαταστάσεων.
Η δασική και περιβαλλοντική νομοθεσία, καθώς και οι εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι κάθε εγκατάστασης, εξακολουθούν να ισχύουν και κατισχύουν της εγκυκλίου. Στο προοίμιο της απόφασης γίνεται ειδική αναφορά στα άρθρα 45 και 53 του ν. 998/1979.
Με τη νέα απόφαση καταργείται η υπ’ αριθ. 44761 οικ. Φ.701.2/04.11.2011 διαταγή του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος, αποκλειστικά ως προς τις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολική ενέργεια.