Νίκος Μπόκαρης,
Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος
Μέλος Δ.Σ ΓΕΩΤ.Ε.Ε – Αντιπρόεδρος Π.Ε.Δ.Δ.Υ
(μέρος του άρθρου δημοσιεύτηκε στο Βήμα της Κυριακής, 19/7/2020)
Οι δασολόγοι που σήκωσαν το βάρος των δασικών χαρτών, μέλη όλοι τους της Π.Ε.Δ.Δ.Υ, εκφράζουν την εντονότατη δυσαρέσκειά τους για το περιεχόμενο της Υπουργικής Απόφασης που εκδόθηκε στα πλαίσια του νόμου 4685/ 2020. Ήδη η Πανελλήνια Ένωση Δασολόγων Δημ. Υπαλλήλων, βρίσκεται σε άμεση επικοινωνία με τους νομικούς της Συμβούλους για τη λήψη κάθε δυνατού μέτρου για την προστασία των μελών της δεδομένου ότι η εφαρμογή της απόφασης εκτιμήθηκε ότι είναι σε πλήρη αντίθεση με τις διατάξεις του άρθρου 24 παρ.1 του Συντάγματος και στην υποχρέωση των κρατικών οργάνων να λαμβάνουν, στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας, ιδιαίτερα προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Για κανένα μέλος του Δ.Σ και κανένα συνάδελφο από τη δασική πράξη δεν είναι εύκολες αυτές οι συνδικαλιστικές αποφάσεις, δυστυχώς όμως δεν μας δόθηκε η δυνατότητα, με τη συνεργασία και τη συμμετοχή μας στη διαχειριση του προβλήματος, να αποφύγουμε το δύσκολο δρόμο της εκ νέου προσφυγής που είμαστε αναγκασμένοι να ακολουθήσουμε .
Οι συνάδελφοι από τη δασικοί πράξη είναι ανάστατοι και στην καθημερινή τους επικοινωνία με την Ένωση εντοπίζουν τα προβλήματα που δημιουργούνται από την εφαρμογή του νέου πλαισίου, τα οποία η πολιτική ή η υπηρεσιακή ηγεσία (εκ του αποτελέσματος) δεν έδειξε την παραμικρή διάθεση να τα διευθετήσει.
Με την Υπουργική Απόφαση (ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/64663/2956/3-7-2020 (ΦΕΚ 2773 Β΄) καθορίζονται οι διοικητικές πράξεις της περίπτωσης ζ της παρ. 6 του άρθρου 3 του Ν. 998/79 παρακάμπτοντας πάγια νομολογία του ΣτΕ (1268/2019, 3661/2005, 3434/2006 κλπ).
– Η άδεια εγκατάστασης ή λειτουργίας ή οικοδομική άδεια βιομηχανικής ή τουριστικής μονάδας ή και κτηνοτροφικής μονάδας που εκδόθηκε ακόμα και αφού η έκταση χαρακτηρίστηκε τελεσιδίκως δασικού χαρακτήρα (ως επιτρεπτή επέμβαση με βάση τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας), από μόνη της καθίσταται πλέον ικανή να προσδώσει μη δασικό χαρακτήρα στην έκταση, παρότι ισχύει ο απαρέγκλιτος κανόνας ότι απαγορεύεται η επάνοδος στην πράξη χαρακτηρισμού του οικείου δασάρχη.
– Παρόλο που σύμφωνα με ΣτΕ 2829/2013 «οι αποφάσεις των Επιτροπών Απαλλοτρίωσης δεσμεύουν ως προς το θέμα της ιδιοκτησίας, αλλά όχι ως προς τον δασικό χαρακτήρα, εντούτοις απαριθμούνται στις διοικητικές πράξεις της παρ. 7 του άρθρου 3 του ν. 998/79 οι αποφάσεις των Επιτροπών Απαλλοτριώσεων και μάλιστα στο σύνολό τους – ακόμα δηλ. και για τις εκτάσεις που εξαιρέθηκαν της απαλλοτρίωσης, δηλαδή δεν περιλαμβάνονται καν στη διοικητική πράξη.
– Αρκεί από μόνη της η διοικητική πράξη για την απώλεια του δασικού χαρακτήρα χωρίς υποχρεωτικά να γίνεται έλεγχος αν υλοποιήθηκε στον χρόνο έκδοσής της σύμφωνα με την με ΣτΕ 4430/1997. Εξάλλου ο έλεγχος αυτός δεν μπορεί να υλοποιηθεί με αντικειμενικά κριτήρια καθώς δεν υπάρχουν αεροφωτογραφίες του 1975 για το σύνολο της επικράτειας (και κατά συνέπεια ούτε ενιαία χαρτογραφικά υπόβαθρα ).
Παρόλο που για την στοιχειοθέτηση της έννοιας του δάσους αρκεί μία και μόνη προϋπόθεση: η ύπαρξη της «οργανικής ενότητας» χωρίς να απαιτείται η συνδρομή οποιασδήποτε άλλης προϋποθέσεως (ΣτΕ 2937/2014, ΑΕΔ 27/1999), εντούτοις με την εν λόγω Υ.Α. η χρήση της έκτασης αποδίδει χαρακτήρα– παρόλο που ο συνταγματικός νομοθέτης έλαβε ιδιαίτερη μέριμνα για τη διατήρηση της κατά προορισμό χρήσης των δασών. Μάλιστα η χρήση καθορίζεται από το γεγονός αν η έκταση επιδοτήθηκε οποτεδήποτε από το 2009 έως σήμερα! Δηλαδή αν μια έκταση επιδοτήθηκε έστω και μια χρονιά ακόμα και αν ο δικαιούχος κηρύχτηκε έκπτωτος, η έκταση απολύει τον δασικό της χαρακτήρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι το αρχείο της «Αγρογής», που υποχρεωτικά λαμβάνεται υπόψη, ουδέποτε έχει πιστοποιηθεί για την ακρίβειά του ούτε εξασφαλίζει ότι έχουν κυρωθεί οι διοικητικές πράξεις που περιλαμβάνονται σε αυτό.
Οι ρυθμίσεις της Υ.Α είναι ασαφείς και προκαλούν σύγχυση σε όποιον καλείται να τις εφαρμόσει, καθώς μόνο με επαγωγές μπορεί να καταλήγει κάποιος στο συμπέρασμα τι ακριβώς καλείται να κάνει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το άρθρο 3 της ΥΑ, όπου αναφέρει μεταξύ άλλων ως διακρίβωση πλήρωσης προϋποθέσεων της παρ. 7 τη διαπίστωση χρησιμοποίησης των εκτάσεων που φέρουν στο χαρακτηρισμό ΔΔ για κτηνοτροφικό σκοπό τη στιγμή που με τη βόσκηση η έκταση δεν απώλεσε χαρακτήρα λόγω επέμβασης!!! Εξάλλου στον ορισμό του νόμου 4351/2015 ξεκαθαρίζει ότι στην ΕΓΠΒΔ περιλαμβάνονται και δασικές εκτάσεις και δάση!!!
Με την ΥΑ πρακτικά ακυρώνονται με τρόπο μη θεσμικό οι αποφάσεις μερικής κύρωσης (χωρίς να αναφέρεται η ανάκλησή τους καθώς δεν μπορεί κάποιος να επικαλεστεί νομική ή πραγματική πλάνη για το σύνολό τους) και αυθαίρετα αποδυναμώνεται η πλήρης αποδεικτική ισχύς των μερικώς κυρωμένων δασικών χαρτών με την ανάρτηση στο σύνολό τους, ακόμα και όταν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αναμόρφωσής τους. Ειδικά αναφορικά με την ανάρτηση των μερικώς κυρωμένων χαρτών στο σύνολό τους επιβάλλεται η ρύθμιση με τυπικό νόμο και επ’ ουδενί με Υπουργική Απόφαση (άρθ. 24 παρ. 1 Σ). Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι με την ανάρτηση των δασικών χαρτών στο σύνολό τους αναρτώνται και τα τμήματα για τα οποία ασκήθηκαν αντιρρήσεις παρόλο που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις αναμόρφωσής τους, χωρίς να προβλέπεται πουθενά ότι λαμβάνονται υπόψη τυχόν εκδοθείσες αποφάσεις των ΕΠΕΑ.
Εμείς στο Δ.Σ της Π.Ε.Δ.Δ.Υ θεωρούμε ότι νομοτελειακά οδηγούμαστε στην πλήρη απαξίωση του έργου που μέχρι σήμερα επιτελέστηκε και αφορά σε ποσοστό το 55% της επικράτειας, με πρόφαση την ενσωμάτωση των παραληφθεισών διοικητικών πράξεων, τη στιγμή που ήδη μπορούσε να υλοποιηθεί με τη διαδικασία αναμόρφωσης κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 20 του Ν. 3889/2010, χωρίς να προκαλείται περαιτέρω καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της Κτηματογράφησης και χωρίς να μετατίθεται για ακόμα μια φορά η σύνταξη του Δασολογίου, δεδομένου ότι απαιτείται η ύπαρξη κυρωμένων δασικών χαρτών.
* Ο συντάκτης ευχαριστεί τους δασολόγους της δασικής πράξης για την βοήθεια τους στον εντοπισμό των προβλημάτων στο νέο πλαίσιο.