Μπιαλοβιέζα (Białowieża), τo δάσος που αγάπησα

Γράφει ο Στέφανος Βογιατζής,
Δασοπόνος, MSc. in International Environmental Conventions

Πολλές φορές σκέφθηκα να αξιολογήσω τα καλύτερα δάση που επισκέφθηκα, αλλά δεν το έκανα μέχρι σήμερα, γιατί θεωρώ a priory ότι όλα τα δάση είναι όμορφα. Είναι θείο δώρο. Έχω επισκεφθεί αρκετά και αξιόλογα, από την κοιλάδα των κέδρων στην Κύπρο, τα σκανδιναβικά δάση της σημύδας, τα πλατύφυλλα δάση της κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, τα δάση του ζαχαρώδη σφένδαμου της βόρειας Αμερικής, αλλά και τα κωνοφόρα της λατινικής Αμερικής, τα απροσπέλαστα του Αμαζονίου, τα ψυχρόβια των Άνδεων, την Doñana και τη Sierra de Cazorla της Ανδαλουσίας, τα δάση της βόρειας Ιταλίας, το «La Converserie» / Luxembοurg του Βελγίου, τον Μέλανα δρυμό της Γερμανίας, τις ακακίες της Ουγγαρίας και τα υψίκορμα δάση στα σύνορα με τη Σλοβενία, τις Άλπεις, αλλά και τις σύμπυκνες δασικές λωρίδες του Ηνωμένου Βασιλείου. Οφείλω να ομολογήσω ότι το δάσος Μπιαλοβιέζα στην Πολωνία έμεινε ανεξίτηλα χαραγμένο στο μυαλό και τη ψυχή μου. Περιηγήθηκα βαθιά στον πυρήνα του με έλκηθρα το χειμώνα και με άμαξες που σέρνουν μικρόσωμα αλογάκια «πόνυ» τις άλλες εποχές και αφουγκράστηκα τον χτύπο της καρδιάς του. Είναι ο βιότοπος του ευρωπαϊκού βίσωνα και περίπου 20.000 άλλων ειδών άγριας ζωής. Πρόκειται για ένα οικοσύστημα γεμάτο ζωντάνια, αλλά ταυτόχρονα και ένα έργο τέχνης που δημιούργησε η ίδια η φύση με τον ξεχωριστό τρόπο που η ίδια μόνον γνωρίζει.

Το δάσος Μπιαλοβιέζα εκτείνεται σε έκταση περίπου 1.600.000 στρέμματα και είναι ένα από τα μεγαλύτερα σωζόμενα τμήματα του παρθένου δάσους, το οποίο κάλυπτε κάποτε την ευρωπαϊκή πεδιάδα που βρίσκεται στα σύνορα Πολωνίας και Λευκορωσίας. Τις τελευταίες δεκαετίες δέχεται περίπου 120.000-150.000 επισκέπτες κάθε χρόνο από την πολωνική μόνον πλευρά του δάσους. Στη λευκορωσική πλευρά, το δάσος προστατεύεται ως Εθνικό Πάρκο Μπελοβέσκαγια Πούστσα. Τμήμα του ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός για πρώτη φορά το 1921 και συμπεριλήφθηκε στον προστατευτικό Κατάλογο του Παγκόσμιου Δικτύου Απόθεμα Βιόσφαιρας το 1977. Το 1996 η έκταση του Δρυμού διπλασιάστηκε με αποτέλεσμα σήμερα να εκτείνεται σε μια περιοχή 105.000 στρέμματα. Συνολικά 121.800 στρέμματα με έκταση και έξω από τον Εθνικό Δρυμό ανακηρύχθηκε ως προστατευόμενη περιοχή. Στο υπόλοιπο δάσος Μπιαλοβιέζα δεν παρατηρούνται σοβαροί πρόσθετοι προστατευτικοί περιορισμοί και αφέθηκε στη δασοπονική διαχείριση για την παραγωγή ξύλου, αλλά και για τη λειτουργία του ως ελεγχόμενου κυνηγότοπου γνωστού σε όλο τον πλανήτη για την αφθονία των τριχωτών θηραμάτων.

Αργότερα, το 1979, το δάσος Μπιαλοβιέζα ανακηρύχθηκε από τη UNESCO ως Περιοχή Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Το 2014, η UNESCO επέκτεινε το προστατευτικό της δίκτυο σε ολόκληρο το δάσος. Στα κριτήρια ένταξης περιγράφεται η σημαντική οικολογική και βιολογική λειτουργία του, αλλά και η σπουδαιότητά του ως ενδιαίτημα της φύσης για τη βιοποικιλότητα συμπεριλαμβανομένων και ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση. Από το έτος 2004, στο πλαίσιο του σχετικού Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σύμφωνα με τις Οδηγίες για την προστασία των πτηνών και των ενδιαιτημάτων, το δάσος Μπιαλοβιέζα χαρακτηρίστηκε και περιοχή Natura 2000, για την προστασία των άγριων ζώων και φυτών της περιοχής.

Για τη διατήρηση και προστασία του δάσους Μπιαλοβιέζα δημιουργήθηκε ένα μεγάλο προστατευτικό οικολογικό κίνημα ενάντια στην από το έτος 2012 απόφαση του Πολωνικού Υπουργείου Περιβάλλοντος να επικυρώσει τα δασοπονικά διαχειριστικά σχέδια τριών περιοχών του δάσους, με τη συναίνεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προκειμένου να καλύψει τις απαιτήσεις που εδράζονται στην προστασία των περιοχών Natura 2000. Η κυβέρνηση της Πολωνίας ισχυρίζεται ότι η υλοτομία γίνεται για την προστασία του μοναδικού δάσους, αλλά πανεπιστήμια και περιβαλλοντικές οργανώσεις διαφωνούν. Σύμφωνα με τον εθνικό διευθυντή του δάσους, τα δέντρα θα υλοτομηθούν για να αποτραπεί η ζημιά από την επιδημία σκαθαριών που έχει προσβάλει κάποια από τα δέντρα. Επιπρόσθετα θα κοπούν τα δέντρα εκείνα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν πρόβλημα στην προσβασιμότητα των μονοπατιών του δάσους. Τα συγκεκριμένα διαχειριστικά σχέδια προβλέπουν λήμμα μέχρι 48.500 κυβικά μέτρα ξυλείας κατά μέσο όρο το έτος για τα επόμενα δέκα έτη. Πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι υλοτομίες αυτού του μεγέθους σε ένα παρθένο δάσος, αλλά και η εγκατάλειψη των υπολειμμάτων υλοτομίας σε ξυλεία και φλοιό θα βλάψουν ανεπανόρθωτα το υπέροχο αυτό δάσος και θα καταστεί ευάλωτο σε σοβαρές απειλές συμπεριλαμβανομένων των ασθενειών, προσβολές από έντομα και μύκητες, εγκατάλειψη καύσιμης ύλης με ρίσκο τις δασικές πυρκαγιές και άλλα συναφή καταστροφικά συμβάντα.

Το Πολωνικό Εθνικό Συμβούλιο Προστασίας της Φύσης εξέδωσε στις 18 Νοεμβρίου 2015 επίσημη ανακοίνωση εναντίον της σχεδιασμένης αύξησης των δασοπονικών δραστηριοτήτων στην περιοχή. Μετά από αυτό παρόμοιες ανακοινώσεις εκδόθηκαν από τη Επιτροπή Προστασίας της Φύσης της Πολωνικής Ακαδημίας των Επιστημών (26 Νοεμβρίου 2015) και του Επιστημονικού Συμβουλίου του Εθνικού Δρυμού της Μπιαλοβιέζα (4 Δεκεμβρίου 2015). Επίσης έχουν ασκήσει έντονη κριτική για το θέμα αυτό η Σχολή Βιολογίας και Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, τα Πανεπιστήμια της Κρακοβίας και του Κατοβίτσε και άλλα συναφή με το περιβάλλον Ιδρύματα, περιβαλλοντικές οργανώσεις και μεμονωμένοι ειδικοί επιστήμονες.

Θέλω να υψώσω και τη δική μου φωνή, ως ταπεινή διαμαρτυρία για το μέγεθος της συντελούμενης υλοτομίας στο δάσος Μπιαλοβιέζα που διαθέτει σε αφθονία όλα τα χαρακτηριστικά ενός μνημείου της φύσης. Τα δάση δεν αναγνωρίζουν σύνορα και ο καθένας αντιλαμβάνεται ότι οικοσυστήματα αυτού του μεγέθους επηρεάζουν θετικά ολόκληρο τον πλανήτη.

.


.
Δημοσιεύτηκε στο dasarxeio.com |  3.04.2017


follow_fb.gif

.

.

.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s