Τ.Σ.Δ.: η ευθύνη της αλήθειας

 

ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ
ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΔΑΣΩΝ

4η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23.04.2021

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, όπως ορίσθηκε με την υπ αριθ. ΥΠΕΝ/ΤΣΔ/11390/9/05.02.2021 (ΑΔΑ: 9Ζ0Ι4653Π8-Ω78) Απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος & Ενέργειας.

Παρόντες:

  1. Αφεντία Ιωσηφίδου, Πάρεδρος του Ν.Σ.Κ. στο Γραφείο του Νομικού Συμβούλου του Υ.Π.ΕΝ., που έχει ορισθεί Πρόεδρος του Συμβουλίου.

ΜΕΛΗ:

  1. Ευάγγελος Γκουντούφας, υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Γεωτεχνικών με βαθμό Α΄, Προϊστάμενος της Δ/νσης Προστασίας Δασών, ως τακτικό μέλος.
  2. Σταύρος Τσιλίκουνας, υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Γεωτεχνικών με βαθμό Α΄, Προϊστάμενος της Δ/νσης Δασικών Έργων και Υποδομών, ως Τακτικό Μέλος.
  3. Παναγιώτης Δρούγας, υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Γεωτεχνικών με βαθμό Α΄, Προϊστάμενος της Δ/νσης Διαχείρισης Δασών, ως Τακτικό Μέλος.
  4. Γεώργιος Καρέτσος, Ερευνητής του Ινστιτούτου Μεσογειακών και Δασικών οικοσυστημάτων του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ως Τακτικό Μέλος.

Γραμματέας του Συμβουλίου: Βασιλεία Τσουμάνη, υπάλληλος του κλάδου ΤΕ Δασοπόνων, με βαθμό Α΄, υπάλληλος της Διεύθυνσης Προστασίας Δασών.

ΘΕΜΑ ΕΚΤΟΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ

Εξέταση της σχετικής αίτησης του μέλους του ΤΣΔ κ. Γεωργίου Καρέτσου, η οποία κατατέθηκε ενυπόγραφα κατά τη σημερινή συνεδρίαση.

Κατά την σημερινή συνεδρίαση αφού διαπιστώθηκε ότι υπάρχει απαρτία αρχίζει η συνεδρίαση.

Η πρόεδρος θέτει προς συζήτηση, κατόπιν συμφωνίας όλων των μελών, το ανωτέρω θέμα της εκτός ημερήσιας διάταξης.

Ακολούθως και προκειμένου το ΤΣΔ να καταλήξει, ο κ. Γεώργιος Καρέτσος αποχώρησε ως ο έχων καταθέσει την υπό εξέταση αίτηση.

Τα υπόλοιπα μέλη του ΤΣΔ, έχοντα απαρτία απαντούν στην εν λόγω αίτηση ως εξής:

Με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις, που αφορούν τις διακινηθείσες επιστολές δια των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των ιστοσελίδων, και κυρίως σε απάντηση της επιστολής μέλους του ΤΣΔ που κατατέθηκε ενυπόγραφη κατά τη σημερινή συνεδρίαση, μετά την από 08.04.2021 ομόφωνη γνωμοδότησή του για τον ασπάλαθο, η οποία εκδόθηκε κατόπιν σχετικού έγγραφου ερωτήματος του αρμόδιου για τον Τομέα Δασών Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Τεχνικό Συμβούλιο Δασών (ΤΣΔ) διατυπώνει τα ακόλουθα:

1. Υφιστάμενη θεσμική αρμοδιότητα και διαδικασία:

Η σύσταση και ο ρόλος του ΤΣΔ προβλέπονται με σαφήνεια στις διατάξεις του άρθρου 9 Ν. 998/79 (Α΄289), όπως αυτές έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν σήμερα, ενώ τα θέματα που αφορούν στην οργάνωση και στη λειτουργία του, περιγράφονται στις διατάξεις του ΠΔ 410/1980 (Α΄112). Ειδικότερα και σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του ως άνω άρθρου, το ΤΣΔ είναι αρμόδιο και υποχρεωμένο να γνωμοδοτήσει, εκτός των συγκεκριμένα αναφερόμενων ζητημάτων στις εν λόγω διατάξεις, και «….ε) επί παντός ετέρου θέματος, … επί του οποίου ήθελε ζητηθεί η γνώμη του υπό του Υπουργού..».

Στην προκειμένη περίπτωση το ΤΣΔ γνωμοδότησε κατόπιν του υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/Γρ.ΥΦΠ/27971/598/24.03.2021 ερωτήματος του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας περί του εξορθολογισμού και της δυνατότητας διαβάθμισης προστασίας των δασωμένων ή μη αγρών, στους οποίους φύεται το είδος Calycotome villosa (ΑΣΠΑΛΑΘΟΣ). Το ερώτημα αυτό προκλήθηκε κατόπιν του υπό στοιχεία 15295/208/08.03.21 εγγράφου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης.

Για την εξέταση του εν λόγω ερωτήματος το ΤΣΔ συνήλθε σε δύο (2) συνεδριάσεις, συγκεκριμένα στις 31.03.2021 και 08.04.2021 και αφού έγινε λεπτομερής και ολιστική προσέγγιση του συγκεκριμένου θέματος από όλα τα μέλη του, κατόπιν εσωτερικής διαλογικής συζήτησης κατέληξε ομόφωνα στην αντίστοιχη γνωμοδότησή του. Για το λόγο αυτό συντάχθηκε η από 08.04.2021 Έκθεση Πρακτικών – Γνωμοδότηση και υπογράφηκε αυτή σε κάθε φύλλο από όλα τα μέλη του. Ακολούθως εκδόθηκε το από 08.04.2021 Απόσπασμα Πρακτικού ΤΣΔ (το οποίο υπογράφηκε από την Πρόεδρο και τη Γραμματέα) και αποστάλθηκε στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ με το υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΤΣΔ/27995/49/14.04.2021 έγγραφό του. Η όλη σύνθετη διοικητική διαδικασία περατώθηκε με την έκδοση της υπό στοιχεία ΓΔΔΔΠ/ΔΠΔ/37524/2004/16.04.2021 Υπουργικής Απόφασης Αποδοχής της Γνωμοδότησης, η οποία αναρτήθηκε στη Διαύγεια (ΑΔΑ : ΨΞ9Ι4653Π8-ΘΡ1).

2. Ισχύον μέχρι σήμερα θεσμικό πλαίσιο

Διαχρονικά από την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του Ν. 998/1979 (Α’, 289) και λαμβάνοντας υπόψη τόσο την αρ. πρ. 159140/1077/12.03.1980 εγκύκλιο διαταγή του τότε Υφυπουργού Γεωργίας κου Χ. Καραπιπέρη και ειδικότερα του Κεφαλαίου Πρώτου αυτής, καθώς και των πινάκων «Μικρών θάμνων που χαρακτηρίζονται ως ξυλώδης βλάστηση» και «Φρυγάνων που χαρακτηρίζονται ως ξυλώδης βλάστηση» και την υπ. αρ. 180135/ 3051/28.07.1980 εγκύκλιο του Ιδίου, όσο και τη διαμορφωθείσα νομολογία των αρμοδίων διοικητικών Δικαστηρίων, καθώς και την εφαρμοσθείσα δασική πρακτική, οι εκτάσεις που ενέπιπταν στις διατάξεις της πρώην παρ. 6β (νυν 5α) του άρθρου 3 του Ν. 998/1979 και καλύπτονταν μόνο από φρυγανική βλάστηση (τα είδη της οποίας αναγράφονται στον ως άνω αναφερόμενο πίνακα φρυγάνων), χωρίς την παρουσία ατόμων διαφόρων ειδών δασικής βλάστησης, στο κρίσιμο μέσο ποσοστό του 15% επί του συνόλου της έκτασης, δεν χαρακτηρίζονταν ως δασικού χαρακτήρα, αλλά ως χορτολιβαδικές. Θα πρέπει να τονιστεί εδώ ότι οι ως άνω Πίνακες συντάχθηκαν από το τότε ΤΣΔ και επικυρώθηκαν στην υπό στοιχεία 43/26.02.1980 γνωμοδότησή του.Οι Πίνακες αυτοί δεν ενσωματώθηκαν ούτε και αποτέλεσαν αντικείμενο του περιεχομένου του ΠΔ 32/2016 (Α΄46), αφού σε αυτό ορίζονται μόνο τα επιστημονικά κριτήρια και τα συνεκτιμώμενα στοιχεία για την υπαγωγή εκτάσεων στις περιπτώσεις των παραγράφων 1, 2 και 5 του άρθρου 3 του Ν. 998/1979.

Ιδιαίτερα θα πρέπει να ληφθούν υπόψη:

Α. Οι διατάξεις των παρ. 1, 2, 3, 4, 5α (πρώην 6β), 5β (πρώην 6γ) και 6β του άρθρου 3 του Ν. 998/1979 (Α΄289) όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν σήμερα, σύμφωνα με τις οποίες ειδικότερα:
………………………………………………………..
5.α) Οι χορτολιβαδικές εκτάσεις που βρίσκονται επί ημιορεινών, ορεινών και ανώμαλων εδαφών και συγκροτούν φυσικά οικοσυστήματα, αποτελούμενα από φρυγανική, ποώδη ή άλλη αυτοφυή βλάστηση ή από δασική μεν βλάστηση που δεν συνιστά δασοβιοκοινότητα.
β) οι βραχώδεις ή πετρώδεις εκτάσεις των ημιορεινών, ορεινών και ανώμαλων εδαφών.
………………………………………………………..
6. Δεν υπάγονται οπωσδήποτε στις διατάξεις του παρόντος νόμου:
α) Οι ανέκαθεν γεωργικώς καλλιεργούμενες εκτάσεις.
β) οι εκτάσεις που έχουν τη μορφή της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 5 του παρόντος, που στη λήψη Α/Φ έτους 1945 ή, εφόσον αυτές δεν είναι ευκρινείς, του 1960, εμφάνιζαν αγροτική μορφή».

Από τα παραπάνω προκύπτει με σαφήνεια η πρόθεση του νομοθέτη να διακρίνει τις εκτάσεις που συγκροτούν δασοβιοκοινότητα, από τις εκτάσεις με κυρίαρχη τη φρυγανική βλάστηση και στοιχειωδώς υπάρχουσα τη δασική βλάστηση, που ως τέτοιες δεν στοιχειοθετούν δασικού χαρακτήρα εκτάσεις, αλλά αντίστοιχα χορτολιβαδικές, βραχώδεις ή πρώην αγροτικές.

Β. Οι διατάξεις των άρθρων 2, 3 και 5 του ΠΔ 32/2016 (Α΄46) «Ορισμός επιστημονικών κριτηρίων και συνεκτιμώμενων στοιχείων για την υπαγωγή εκτάσεων στις περιπτώσεις των παραγράφων 1, 2 και 5 του άρθρου 3 του Ν. 998/1979», σύμφωνα με τις οποίες:

«Άρθρο 2, Κριτήρια που λαμβάνονται σωρευτικά για τον προσδιορισμό της οργανικής ενότητας

1. Κριτήριο 1ο: “Αναγκαία επιφάνεια εδάφους”, ως ενδεικτικό προσδιοριστικό αριθμητικό δεδομένο για την ύπαρξη δάσους ή δασικής έκτασης, νοείται η εδαφική έκταση που καλύπτεται από δασική βλάστηση (υψηλή ή θαμνώδη), έχει τα οικολογικά χαρακτηριστικά της δασοβιοκοινότητας και του ιδιαίτερου δασογενούς περιβάλλοντος και αποτελεί, κατά τους κανόνες της δασολογικής επιστήμης, λειτουργική διαχειριστική μονάδα που συμβάλλει στην οικολογική ισορροπία του περιβάλλοντος ορισμένης περιοχής. Ως τέτοια επιφάνεια δίδεται, ενδεικτικά, η έχουσα μέγεθος λόχμης με ελάχιστο εμβαδόν επτακόσια τετραγωνικά μέτρα (700 τ.μ.), επιφάνεια, χωρίς να αποκλείονται, λόγω της αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης και των ιδιαίτερων εκάστοτε συνθηκών, και εκτάσεις με δασική βλάστηση μικρότερες αυτής, στις περιπτώσεις που περιβάλλονται ή συνορεύουν με άλλες εκτάσεις δασικού χαρακτήρα ή που συντρέχουν οι προϋποθέσεις του επόμενου κριτηρίου.
2. Κριτήριο 2ο: Το σύνολο των άγριων φυτών με ξυλώδη κορμό, τα οποία μαζί με την εκεί συνυπάρχουσα χλωρίδα και πανίδα, αποτελούν μέσω της αμοιβαίας αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασής τους ιδιαίτερη βιοκοινότητα (δασοβιοκοινότητα) και ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον (δασογενές).
………………………………………………………..
Άρθρο 5, Εννοιολογικός προσδιορισμός των χορτολιβαδικών και βραχωδών εκτάσεων
1. Χορτολιβαδικές θεωρούνται οι εκτάσεις που βρίσκονται επί ημιορεινών, ορεινών και ανώμαλων εδαφών και συγκροτούν φυσικά οικοσυστήματα αποτελούμενα από φρυγανική (μη ξυλώδη), ποώδη ή αυτοφυή βλάστηση ή από δασική μεν βλάστηση, που δεν συνιστά όμως δασοβιοκοινότητα.
2. Βραχώδεις ή πετρώδεις θεωρούνται οι εκτάσεις επί των οποίων κυριαρχούν οι βραχώδεις ή πετρώδεις εξάρσεις επί του εδάφους και βρίσκονται επί ημιορεινών, ορεινών και ανώμαλων εδαφών.
3. Ως πεδινές χορτολιβαδικές εκτάσεις (μη ορεινές ή ημιορεινές και μη κείμενες επί ανώμαλων εδαφών) θεωρούνται οι εκτάσεις που έχουν τα χαρακτηριστικά του οικοσυστήματος ή της βλάστησης της παραγράφου 1 και των οποίων, σωρευτικά, το υψόμετρο δεν υπερβαίνει τα 100 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας, η δε μέση κλίση της εδαφικής επιφάνειας δεν υπερβαίνει το 8% και η μέγιστη εδαφική κλίση δεν ξεπερνά το 12% επί του συνόλου της εδαφικής επιφάνειας».

Από τα παραπάνω προκύπτει επίσης ευκρινώς ότι η σαφής παρουσία δασικής βλάστησης είναι ένα από τα απαραίτητα στοιχεία, που πρέπει να λαμβάνονται σωρευτικά υπόψη για τον προσδιορισμό της οργανικής ενότητας, ώστε να συγκροτείται στην αναγκαία επιφάνεια του εδάφους η δασοβιοκοινότητα και το ιδιαίτερο δασογενές περιβάλλον, όπως ορίζουν οι αργές της επιστήμης της δασικής οικολογίας.

Με τα ως άνω εκτεθέντα είναι σύμφωνο και το υπ’ αριθ. 26/2016 Πρακτικό Επεξεργασίας του ΠΔ 32/2016 (Α΄46) και η σχετική Γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας (Τμήμα Ε’).

Γ. Το περιεχόμενο του πρακτικού και της σχετικής γνωμοδότησης της από 25.06.2010 5ης συνεδρίασης του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών, όπου επί λέξει αναφέρεται:
«ο προσδιορισμός με αντικειμενικά ποσοτικά κριτήρια της ύπαρξης ή μη δασοβιοκοινότητας και της δημιουργίας δασογενούς περιβάλλοντος, που επιτυγχάνεται με την αλληλεξάρτηση και την αλληλεπίδραση των ειδών (στην αναγκαία επιφάνεια του εδάφους), αναφέρεται στο βαθμό εδαφοκάλυψης των δασικών ειδών, ενώ η ειδικότερη θεώρηση της έννοιας «αραιά», σε ότι αφορά την παρουσία της βλάστησης επί της επιφάνειας του εδάφους, διαχωρίζει τις έννοιες δάσος και δασική έκταση».

3. Διατακτικό Γνωμοδότησης

Οι εκτάσεις, όπως αυτές προσδιορίζονται στις διατάξεις των παρ. 5α, 5β και δβ του άρθρου 3 του Ν. 998/1979 (Α΄289), όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν και όπως αυτές εξειδικεύονται στις διατάξεις του άρθρου 5, παρ.1 του ΠΔ 32/2016 (Α΄46), που καλύπτονται μόνο από φρυγανική βλάστηση και ασπάλαθο, χωρίς την παρουσία άλλων ειδών δασικής βλάστησης (αραιάς ή μη, υψηλής ή θαμνώδους, ενδεικτικά σε ποσοστό — βαθμό συγκόμωσης 15% τουλάχιστον επί του συνόλου της εδαφικής επιφάνειας, συμπεριλαμβανομένων στα είδη δασικής βλάστησης, των υπολοίπων κατονομαζομένων στον πίνακα «Μικρών θάμνων που χαρακτηρίζονται ως ξυλώδης βλάστηση» της με αρ. πρ. 159140/1077/12.03.1980 εγκυκλίου διαταγής), δεν συγκεντρώνουν τα κριτήρια. που θα πρέπει να λαμβάνονται σωρευτικά υπόψη για τον προσδιορισμό της οργανικής ενότητας (άρθρο 2 του ως άνω ΠΔ 32/2016), ώστε να συγκροτούν στην αναγκαία επιφάνεια του εδάφους δασοβιοκοινότητα και δασογενές περιβάλλον, και κατ’ επέκταση του προσδιορισμού της διάκρισης του δάσους από τη δασική έκταση.

Κατά συνέπεια όλων των ανωτέρω, αυτές οι εκτάσεις θα πρέπει να χαρακτηρίζονται αντίστοιχα ως:

  • χορτολιβαδικές της παρ. 5α του άρθρου 3 του Ν. 998/1979,
  • βραχώδεις της παρ. 5β του άρθρου 3 του Ν. 998/1979,
  • ανήκουσες στην παρ. 6β του άρθρου 3 του Ν. 998/1979, έχουσες στη λήψη Α/Φ έτους 1945 ή, εφόσον αυτές δεν είναι ευκρινείς, του 1960, αγροτική μορφή και επομένως διατηρούν και σήμερα τον αγροτικό τους χαρακτήρα.

4. Ερωτήματα – Συμπεράσματα

  • Τίθεται θέμα αμφισβήτησης αρμοδιότητας του ΤΣΔ επί του συγκεκριμένου θέματος;

Από τα ως άνω αναφερόμενα, ειδικά στην ενότητα (1) της παρούσας, δεν δύναται να προκύψει καμιά αιτιολογημένη αμφισβήτηση επί της αρμοδιότητας του ΤΣΔ να γνωμοδοτήσει επί του τιθέμενου ερωτήματος από τον αρμόδιο για τον τομέα δασών Υφυπουργό ΠΕΝ. Ο Πίνακας με τα είδη δασικής βλάστησης, η συνύπαρξη των οποίων συνιστούν δασοβιοκοινότητα και δασογενές περιβάλλον, προέκυψε κατόπιν σχετικής γνωμοδότησης του ΤΣΔ έτους 1980. Κατά συνέπεια η εξέταση των ειδικότερων παραμέτρων που αφορούν τα είδη αυτού του πίνακα και η γνωμοδότηση επί αυτών υλοποιείται με ίδια διοικητική πράξη του ίδιου οργάνου.

  • Υφίστανται παλαιότερες γνωμοδοτήσεις του ΤΣΔ για τέτοιου είδους ζητήματα;

Σαφέστατα και υπάρχουν και ίσως και πλέον βαρύνουσας σημασίας. Ενδεικτικά αναφέρουμε, πλέον της γνωστής του 1980:

α. Το περιεχόμενο του πρακτικού και της σχετικής γνωμοδότησης της από 25.06.2010 5ης συνεδρίασης του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών, που αναφέρεται στο κρίσιμο ποσοστό συγκόμωσης — εδαφοκάλυψης των δασικών ειδών για να προσδώσουν δασικό χαρακτήρα σε μια έκταση.

β. Το περιεχόμενο της από 27.11.2015 γνωμοδότησης του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών, η οποία έγινε αποδεκτή με την απόφαση 134151/6760/16.12.2015 του τότε Αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που αναφέρεται στον προσδιορισμό των κριτηρίων της πεδινής χορτολιβαδικής έκτασης, η οποία τίθεται εκτός πλαισίου προστασίας της δασικής νομοθεσίας.

γ. Το περιεχόμενο της από 9/02.08.2016 έκθεσης πρακτικών και γνωμοδότηση του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών που συνεδρίασε το έτος 2016 με θέμα την «έκφραση απόψεων για τη ρυθμιστική απόφαση για το κυνήγι» μετά από σχετική παραπομπή του θέματος στο Τ.Σ.Δ από τον Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία χρησιμοποιείται έκτοτε κάθε έτος στα έχοντας υπόψη της σχετικής ΥΑ για τη Θήρα, από το αρμόδιο Τμήμα Διαχείρισης Άγριας Ζωής και Θήρας.

δ. Το υπ’ αριθ. 8/22.04.2019 έγγραφο του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών «Έκδοση γνωμοδότησης για τον εννοιολογικό χαρακτηρισμό και προσδιορισμό των εκτάσεων εκείνων που εμπίπτουν στις διατάξεις της παρ. 5α του άρθρου 3 του Ν. 998/1979 (Α΄289) και καλύπτονται μόνο από φρυγανική βλάστηση, η οποία έγινε αποδεκτή από τον αρμόδιο Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

ε. το περιεχόμενο της από 27.05.2020 4ης Συνεδρίασης του Τ.Σ.Δ. με Τίτλο «Έκθεση πρακτικών και Απόφαση του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών 4η Συνεδρίαση 27.05.2020», που αναφέρεται στην τροποποίηση των Τεχνικών Προδιαγραφών Σύνταξης Μελετών Αντιπυρικής Προστασίας.

Στη διαμόρφωση και στην έκδοση όλων των παραπάνω γνωμοδοτήσεων, όπως άλλωστε και στο περιεχόμενο του ΠΔ 32/2016, είχαν ενεργή και ουσιαστική συμμετοχή αρκετοί από τους σημερινούς συντάκτες των επιστολών που επικρίνουν με βαρύγδουπες εκφράσεις την πρόσφατη γνωμοδότηση του ΤΣΔ. Εύλογα λοιπόν τίθεται το ερώτημα: στις παραπάνω γνωμοδοτήσεις το ΤΣΔ εκφράστηκε επιστημονικά και συνταγματικά, ενώ τώρα αντιεπιστημονικά και αντισυνταγματικά; Μήπως τελικά κάποιοι από τους σημερινούς επικριτές προσβλέπουν σε a la carte γνωμοδοτήσεις του ΤΣΔ;

  • Υπήρχε πρόβλημα στην εφαρμογή, ώστε να τεθεί το εν λόγω ερώτημα;

Προφανώς και πέραν κάθε απόδειξης, υπήρχε πρόβλημα στην εφαρμογή, όπως αποδεικνύεται εύλογα τόσο από το περιεχόμενο του σχετικού ερωτήματος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης για τον ασπάλαθο, όσο και από τα σχετικά έγγραφα έγγραφων ερωτημάτων των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων της χώρας που αφορούσαν το θέμα των φρυγάνων (ενδεικτικά αρ. πρ. 27639/11.05.2018, 34954/15.06.2018, 59193/02.10.2018, 58590/02.10.2018, 61294/12.10.2018 Α. Δ. Αιγαίου).

  • Αποτελεί μύθο ή αλήθεια ότι το ΤΣΔ με την ως άνω γνωμοδότησή του, αφαίρεσε τον Ασπάλαθο από τον Πίνακα των ειδών δασικής βλάστησης;

Σαφέστατα και αποτελεί μύθο ότι το ΤΣΔ με την ως άνω γνωμοδότησή του αφαίρεσε τον Ασπάλαθο από τον Πίνακα των ειδών δασικής βλάστησης, ούτε και αμφισβήτησε την ένταξή του σε αυτόν. Στην εν λόγω γνωμοδότηση, διαχωρίζεται ο ασπάλαθος από τη φρυγανική βλάστηση, με ευκρινή συντακτική αναφορά ότι εξακολουθεί να ανήκει στα είδη δασικής βλάστησης. Διατυπώνεται όμως με σαφήνεια ότι η συνύπαρξη μόνο φρυγάνων και ασπαλάθου, χωρίς την παρουσία άλλων ειδών δασικής βλάστησης, δεν αρκεί για να προσδώσει δασικό χαρακτήρα σε μια έκταση, που ανήκει στις συγκεκριμένες τρεις κατηγορίες εκτάσεων. Είναι γνωστό, άλλωστε, και αναφέρεται πλειστάκις σε επιστημονικά κείμενα, ότι ο ασπάλαθος συμμετέχει στη βλάστηση εκεί όπου υφίστανται αμιγώς φρυγανικά οικοσυστήματα. Η πρόθεση του Συνταγματικού νομοθέτη όπως σαφώς αποτυπώνεται στο άρθρο 24 (και 117) είναι να προσδώσει προστασία στα δάση και δασικές εκτάσεις και όχι στην οριζόντια υπαγωγή στη Συνταγματική προστασία όλων των φυσικών χερσαίων οικοσυστημάτων, ανεξαρτήτως αν αποτελούν δάσος/δασική έκταση ή όχι.

  • Είναι ξεκάθαρη εννοιολογικά η εν λόγω γνωμοδότηση, ώστε να εφαρμοστεί ενιαία και οιποτελεσματικά από όλες τις Δασικές Υπηρεσίες;

Με το περιεχόμενο της εν λόγω γνωμοδότησης επιχειρήθηκε να είναι εννοιολογικά ξεκάθαρη η γνωμοδότηση, ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί ενιαία και αποτελεσματικά από το σύνολο των Δασικών Υπηρεσιών. Για το λόγο αυτό έγινε σαφής αναφορά μόνο σε τρείς (3) κατηγορίες εκτάσεων και συγκεκριμένα σε αυτές των παρ. 5α, 5β και 6β του άρθρου 3 ν. 998/1979, με μία και μόνο προϋπόθεση: να συνυπάρχουν, αποκλειστικά και μόνο, φρύγανα και ασπάλαθος. Χωρίς αναφορά σε άλλες παραμέτρους (κλίση, υψόμετρο, έκθεση, έδαφος κλπ) που θα δυσχέραιναν τη διάκριση του χαρακτήρα και την εφαρμογή στην αποτύπωση τους.

Η συνδυαστική παρουσία τού ασπάλαθου με άλλη δασική βλάστηση υπό τις ισχύουσες θεσμικά και επιστημονικά ποσοτικές προϋποθέσεις και τοπικές γεωμορφολογικές συνθήκες μπορεί να συνθέσει δασοβιοκοινότητα και δασογενές περιβάλλον ώστε υπαγόμενο στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας να προστατευθεί περιβαλλοντικά (και συνταγματικά) ως δάσος ή δασική έκταση.

  • Υπάρχει διαδικασία ανάκλησης της υπογραφής ενός μέλους συλλογικού οργάνου;

i. – Το Τεχνικό Συμβούλιο Δασών, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις του ΠΔ 410/1980, αποτελεί συλλογικό όργανο της διοίκησης, η συγκρότηση και λειτουργία του οποίου διέπεται, πέραν του συστατικού του νόμου, από τις διατάξεις των άρθρων 13 και 14 Ν. 2690/1999 (Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας – Κ.Δ.Δ.)

Το Τεχνικό Συμβούλιο Δασών γνωμοδοτεί στα πλαίσια της γνωμοδοτικής διαδικασίας, όπως ορίζεται στο άρθρο 20 παρ. 1 Κ.Δ.Δ., κατόπιν ερωτήματος του αρμοδίου Υπουργού/Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Η απόφαση – γνωμοδότησή του λαμβάνεται κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 15 Κ.Δ.Δ., συντάσσεται πρακτικό, το οποίο φέρει τις υπογραφές των συμμετασχόντων μελών, από δε της υπογραφής του το μεν αποκτά βεβαία χρονολογία (άρθρο 16 παρ. 1 Κ.Δ.Δ.), δεδομένου ότι δεν προβλέπεται η δημοσίευσή του (άρθρο 18 παρ. 1 Κ.Δ.Δ.), το δε ολοκληρώνεται ως γνωμοδότηση.

ii. – Το Τεχνικό Συμβούλιο Δασών, στα πλαίσια της γνωμοδοτικής διαδικασίας, δεν έχει αποφασιστική αρμοδιότητα, την οποία έχει μόνο ο Υπουργός/Υφυπουργός, που εκδίδει και τη σχετική απόφασή του επί τη βάσει της σχετικής γνωμοδοτήσεως.

Ο θεσμός της γνωμοδότησης έχει σκοπό τη διαφώτιση του αποφασίζοντος οργάνου, όταν πρόκειται να εκδώσει εκτελεστή διοικητική πράξη. Η γνωμοδότηση απαιτείται να διατυπώνεται εγγράφως και να συντάσσεται σχετικό πρακτικό, που υπογράφεται προσηκόντως. Τα πρακτικά των Συμβουλίων είναι δημόσια έγγραφα με ισχύ έναντι πάντων κατ’ άρθρο 438 ΚΠολΔ.

Κατ’ ακολουθίαν, η γνωμοδότηση του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών, στερείται εκτελεστού χαρακτήρα, είναι προπαρασκευαστική και απαραδέκτως προσβάλλεται ευθέως με αίτηση ακυρώσεως (ΣΤΕ 618/20018, ΣΤΕ 664/2017, ΣΤΕ 566/2016, B. Γκέρτσος κ.α., Κ.Διοικ.Διαδ., 2019, υπό άρθρο 20 σελ. 665).

iii. Ενόψει των ανωτέρω:

    • Η γνωμοδότηση του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών ολοκληρώθηκε ως ενδιάμεση, προπαρασκευαστική διοικητική πράξη, στα πλαίσια της γνωμοδοτικής διαδικασίας, με τη σύνταξη και συνυπογραφή του πρακτικού από τα συμμετέχοντα μέλη.
    • Με την υπογραφή της από 08.04.2021 Έκθεσης Πρακτικών – Γνωμοδότησης περατώθηκε το στάδιο της σύνθετης διοικητικής ενέργειας καθ’ όσον μέρος αφορά το γνωμοδοτικό έργο του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών.
    • Ακολούθως εκδόθηκε το από 08.04.2021 Απόσπασμα Πρακτικού ΤΣΔ (το οποίο υπογράφηκε από την Πρόεδρο και τη Γραμματέα) και αποστάλθηκε στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ με το υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΤΣΔ/27995/49/14.04.2021 έγγραφό του, ήτοι στον ερωτώντα Υφυπουργό προς έγκριση, η οποία έλαβε χώρα την 13 Απριλίου 2021.
    • Με την έκδοση της υπό στοιχεία ΓΔΔΔΠ/ΔΠΔ/37524/2004/16.04.2021 Υπουργικής Απόφασης Αποδοχής της Γνωμοδότησης του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών, η οποία αναρτήθηκε στη Διαύγεια (ΑΔΑ : ΨΞ9Ι4653Π8-ΘΡ1), περατώθηκε η σύνθετη διοικητική ενέργεια.
    • Η γνωμοδότηση ως εκ τούτου εν προκειμένω απώλεσε από την 16η Απριλίου 2021 την αυτοτέλειά της, αποτελώντας πλέον μέρος της εκτελεστής διοικητικής πράξης.
    • Μετά την ως άνω ολοκλήρωση της γνωμοδότησης, αφενός δεν υφίσταται νομοθετικό περιθώριο για ανάκληση ή τροποποίησή της, πολλώ δε μάλλον όταν ο αρμόδιος Υπουργός/ Υφυπουργός έχει εκδώσει, βάσει αυτής, την απόφασή του, η οποία και μόνο έχει αποφασιστικό – εκτελεστό χαρακτήρα.
  • Ποιος είναι τελικά o ρόλος του ΤΣΔ;

Το Τεχνικό Συμβούλιο Δασών αποτελεί θεσμικά το γνωμοδοτικό όργανο του αρμόδιου για τα δάση Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε ό,τι αφορά ιδίως θέματα διαχείρισης δασών, εκτέλεσης δασοτεχνικών έργων, θήρας, δασοπονικών μελετών τεχνικών προδιαγραφών, προγραμμάτων δασοπονίας, σύναψης προγραμματικών συμβάσεων, ζητήματα δασικών χαρτών μείζονος σημασίας, καθώς και για την ειδικότερη κατηγοριοποίηση των δασικού χαρακτήρα εκτάσεων. Είναι δυνατόν να αμφισβητείται η αρμοδιότητά του να γνωμοδοτήσει επί του συγκεκριμένου ερωτήματος του Υφυπουργού Περιβάλλοντος, όταν διά της σύνθεσής του εκπροσωπούνται η επιστήμη της νομικής, της δασικής εφαρμογής στην πράξη (Προστασία — Διαχείριση — Ανάπτυξη δασικών οικοσυστημάτων) και της δασικής έρευνας; Είναι τουλάχιστον αντιφατικό και υποκριτικό να υποστηρίζεται ότι ο νομοθέτης αν και εμπιστεύεται (και πολύ καλά κάνει) ένα μονοσήμαντο όργανο για τον χαρακτηρισμό μιας έκτασης ή για τον έλεγχο και τη θεώρηση του δασικού χάρτη μιας περιοχής, να μην εμπιστεύεται ένα πενταμελές συλλογικό όργανο της διοίκησης, με την ανωτέρω σύνθεση, όταν διατυπώνει μια γνωμοδότησή του. Και μάλιστα να χρησιμοποιούνται εκφράσεις με υπονοούμενα που δεν τιμούν τους συντάκτες τους, όπως «χειριστικά μετατρέπεται», «εννοιολογική διολίσθηση», «έκπτωση των ειδών», «επιστημονικές εκπτώσεις στο δασικό χώρο», «η υποχώρηση του τότε ΤΣΔ για τα φρύγανα», «αντιεπιστημονική και αντισυνταγματική γνωμοδότηση», «συνταγματικά και επιστημονικά αυθαίρετη» κλπ. Μάλιστα κάποιοι «συνάδελφοι» αναρτούν τα ονοματεπώνυμα των μελών του ΤΣΔ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προτρέποντας σε δημόσιο λιθοβολισμό τους.

Σε μια δημοκρατική χώρα καθένας μπορεί να αισθάνεται, να σκέφτεται και να πράττει κατά το δοκούν και ν’ αναλαμβάνει βεβαίως και την ευθύνη της στάσης του αυτής. Ως μέλος όμως ενός συλλογικού οργάνου, η δημοκρατία επιτάσσει την έκφραση της ενσυνείδητης ατομικής βούλησης εντός του συλλογικού οργάνου και τη συνέπεια της στάσης του κάθε μέλους εντός και εκτός του συλλογικού οργάνου.

Το ΤΣΔ επιλέγει να εκφράζεται μόνο με ένα τρόπο, συλλογικά, με το περιεχόμενο των γνωμοδοτήσεών του. Και είμαστε αποφασισμένοι ως μέλη του να διαφυλάξουμε το κύρος του έναντι κάθε επιβουλής, όπως και το κύρος των Δασικών Χαρτών που αφορούν πλέον το σύνολο της χώρας μας!

Προς πίστωση των ανωτέρω συντάχθηκε το παρόν και υπογράφεται ως ακολούθως.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Αφεντία Ιωσηφίδου Ευάγγελος Γκουντούφας

Σταύρος Τσιλίκουνας

Παναγιώτης Δρούγκας

Βασιλεία Τσουμάνη
Loader Loading...
EAD Logo Taking too long?

Reload Reload document
| Open Open in new tab

Download [4.98 MB]



ΚατηγορίεςΔασική Υπηρεσία, Δασικοί Χάρτες, Νομοθεσία

Tags: , , , , , , , , , , , , ,

Αρέσει σε %d bloggers: