Advertisements

Ανάγκη για αλλαγή στην ασκούμενη δασική πολιτική

dasos peuka

Ανάγκη για αλλαγή στην ασκούμενη δασική πολιτική και η αειφόρος διαχείριση του δάσους 

(21 Μαρτίου, Παγκόσμια ημέρα Δασοπονίας)

Ιωάννης Κακαράς
τ. καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας
http://kakarasioannis.blogspot.gr

Η 21η Μαρτίου κάθε έτους καθιερώθηκε ως παγκόσμια ημέρα δασοπονίας. Οι αρμόδιοι φορείς κάνουν απολογισμό του έργου τους και υπόσχονται καλύτερη δασική πολιτική. Ας δούμε λοιπόν πια είναι η δασική πολιτική που ασκήθηκε τα τελευταία 30 με 40 χρόνια.

Οι ειδικοί στην δασική πολιτική αλλά και στη δασοπονία γενικότερα δεν θίγουν τα κακώς κείμενα. Δεν αναδεικνύουν την  παντελή  έλλειψη δασοπονικής δραστηριότητας, διαχείρισης και προληπτικής  προστασίας του ελληνικού δάσους, δεν καταγγέλλουν την  παντελής  έλλειψη αναδασώσεων και  δασοτεχνικών έργων. Αν επισκεφθείτε ένα Δασαρχείο θα  διαπιστώσετε  το θλιβερό φαινόμενο να μη εργάζεται  κανένας στην  δασοπονική πράξη. Θα διαπιστώσετε ότι η άλλοτε δραστήρια και αποτελεσματική δασική υπηρεσία  έχει μετατραπεί σε γραφειοκρατική υπηρεσία σφραγίδα για έκδοση βεβαιώσεων χαρακτηρισμού δασών και δασικών εκτάσεων, προκειμένου να αξιοποιηθούν ως οικόπεδα. Πρόκειται για κακούργημα με θλιβερές συνέπειες εγκατάλειψης και παρακμής της ημιορεινής και ορεινής Ελλάδας,  για το οποίο την πλήρη ευθύνη έχουν όσοι κυβέρνησαν τα τελευταία 30 έως 40 χρόνια. Αναρωτιέμαι πως οι κρατούντες δικαιολογούν τη λειτουργία πέντε Δασολογικών Σχολών σε Πανεπιστήμιο και ΤΕΙ, καθώς και δύο Ινστιτούτων Δασικών Ερευνών. Γνωρίζετε πια είναι η απάντηση που έδιναν  οι χαράσσοντες τη  δασική πολιτική στον τόπο μας:  Μα τι λέτε τώρα, θα επενδύσουμε στη δασοπονία με αναδασώσεις, διαχείριση και πρόληψη όταν η επένδυση αυτή αποφέρει κέρδη μετά από 30 και 40 χρόνια που είναι ο μέσος  περίτροπος  χρόνος  (δηλ. ο χρόνος που χρειάζονται τα νεαρά φυτάρια  για να γίνουν ώριμα προς υλοτομία δένδρα). Υπονοούν προφανώς ότι εμείς επενδύουμε εκεί όπου υπάρχει άμεσο κέρδος, κυρίως σε ψήφους για να ξαναβγούμε στις επόμενες εκλογές. Αυτή δυστυχώς είναι η θλιβερή πραγματικότητα που βιώνει η ελληνική κοινωνία εδώ και αρκετές δεκαετίες.

Το επίπεδο της ευαισθησίας και της αγάπης για το περιβάλλον και το δάσος των πολιτικών μας είναι πολύ χαμηλό, και αυτό είναι ένα σύμπτωμα  της βαθειάς κρίσης που περνάει το πολιτικό σύστημα, αλλά και η ευαισθησία των πολιτών για το δάσος είναι σε χαμηλό επίπεδο. Υπάρχει τεράστια έλλειψη περιβαλλοντικής παιδείας στον τόπο μας. Είναι εύλογο αυτοί που ευθύνονται για την βαθειά κρίση που περνάει ο τόπος μας σε όλα τα επίπεδα να μη έχουν δασική συνείδηση. Τα κόμματα της εκάστοτε αντιπολίτευσης θα έλεγα ότι εστιάζουν τη δράση τους κυρίως  σε άλλους τομείς και δεν  ασχολούνται όσο θα έπρεπε με τα προβλήματα του ελληνικού δάσους.

Τα δάση μας κάθε χρόνο καταστρέφονται από πυρκαγιές, καταπατήσεις, οικοπεδοποιήσεις και από εγκατάλειψη. Πρόκειται για συνειδητή εφαρμογή μιας καταστροφικής δασικής πολιτικής. Το αναπτυξιακό μοντέλο που εφαρμόζεται στη χώρα μας στηρίχθηκε στην αυθαίρετη δόμηση σε καταπατημένες δημόσιες δασικές εκτάσεις.  Οι επενδύσεις αυτές αποδίδουν τεράστια κέρδη με τα οποία συντηρούνται οι σπείρες των εμπρηστών / καταπατητών και τα κυκλώματα σε επίπεδο αυτοδιοίκησης και κρατικών υπηρεσιών.

–          Αμφιβάλλει κανείς ότι οι φωτιές στην Ελλάδα, εδώ και χρόνια είναι σχέδιο εμπρηστών με στόχο τον αποχαρακτηρισμό και την οικοπεδοποίηση?  Η ευθύνη των κυβερνώντων είναι τεράστια. Είναι αυτοί που αδρανούν, που σχεδιάζουν τις κινήσεις με αποφάσεις, νόμους και διατάγματα.

–          Οι φωτιές μπαίνουν και οι καταπατήσεις γίνονται γιατί δεν υπάρχουν κυρωμένοι δασικοί χάρτες, όταν για την Αττική έχουν συνταχθεί από την 10ετία του 70. Πέρασαν σαράντα χρόνια σκόπιμης αδράνειας και μεθόδευσης από την Πολιτεία.

–          Τα συμφέροντα που υπηρετούνται είναι μεγάλα. Η αξία των δημόσιων δασικών παραλιακών εκτάσεων ήταν τεράστια, αφού η τιμή ενός στρέμματος στην Αττική, την προ κρίσης εποχή, προσέγγιζε τις 500.000 Ευρώ, έως 1 εκατ. ευρώ!  Με την αξία 176 στρεμμάτων τέτοιων εκτάσεων αγοράσθηκε η Ολυμπιακή.

Τα δημόσια δάση καίγονται και μετατρέπονται σε δασικές εκτάσεις γιατί με τον τρόπο αυτό αδυνατίζει σημαντικά ο δημόσιος χαρακτήρας των και μη υπάρχοντος δασολογίου – κτηματολογίου, μπαίνουν σε εφαρμογή παράνομες μέθοδοι μετατροπής των δασικών εκτάσεων σε αγροτικές, σε οικόπεδα και σε εκτάσεις για εκμετάλλευση.  Στην εγκληματική επιχείρηση συμμετέχουν πολύ ικανοί μαχητές όπως καταπατητές, εμπρηστές, βοηθούμενοι από οικοδομικούς συνεταιρισμούς, δικηγόρους, ενίοτε και από φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης και την Εκκλησία (υπόθεση Βατοπεδίου). Αυτή είναι μια τακτική που εφαρμόσθηκε επανειλημμένα στην πράξη και πέτυχε, όπως στον Υμηττό, στην Πεντέλη, στην Πάρνηθα, στη Χαλκιδική και την υπόλοιπη Ελλάδα.  Μόνο στο λεκανοπέδιο  Αττικής υπάρχουν 300.000 αυθαίρετες οικοδομές (Ρακιντζής Λ. Γεν. Επιθ/της Δημ. Διοίκησης), ενώ για όλη την Ελλάδα ξεπερνούν το 1.000.000. Κάντε μια επίσκεψη στα παράλια της Αττικής προς Σούνιο, στην Πεντέλη, στην ορεινή περιοχή Τρικάλων,  για να εκτιμήσετε την υφιστάμενη κατάσταση. Στον Εθνικό Δρυμό του Παρνασσού πωλούνται σήμερα λόγω της κρίσης που βιώνουμε, πολλές εκατοντάδες βίλλες βίλλες, ολόκληρη πολιτεία χτισμένη παράνομα, χωρίς σχέδιο, χωρίς υποδομές, με την ανοχή του επίσημου κράτους.  Ας μη ξεχνάμε ότι το σκάνδαλο Βατοπεδίου αναδείχθηκε γιατί το αποφάσισαν τα ΜΜΕ. Όσο θα εφαρμόζεται η δασική πολιτική που ασκείται εδώ και 30  χρόνια, τα δάση της Ελλάδας θα καίγονται, θα καταπατούνται και θα οικοπεδοποιούνται.

Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο ότι ολόκληροι πολιτισμοί κατέρρευσαν λόγω της εξαφάνισης του δάσους. Στη χώρα μας συχνά  βιώνουμε καταστροφές από πλημμύρες σε πόλεις, χωριά, σε έργα πολιτισμού, τις οποίες τα ΜΜΕ, αλλά και παράγοντες του τόπου αποδίδουν σε έλλειψη έργων προστασίας στον κάμπο. Αυτό είναι ένα μεγάλο ψεύδος. Οι χείμαρροι διευθετούνται στις ορεινές και ημιορεινές λεκάνες απορροής και όχι στις πεδιάδες. Οι καταστροφές αυτές θα ήταν ολέθριες αν δεν είχε προηγηθεί ένα σημαντικό έργο της δασικής υπηρεσίας με δασοτεχνικά και φυτοκομικά έργα διευθέτησης των χειμάρρων στη χώρα μας τις δεκαετίες πριν το 1980.  Την περίοδο εκείνη κατασκευάσθηκαν χιλιάδες φράγματα και τοίχοι υποστήριξης των χειμάρρων, πετρόκτιστα, πραγματικά έργα τέχνης  τα οποία τιθάσευσαν τους χείμαρρους. Παράλληλα ιδρύθηκαν δεκάδες δασικά φυτώρια σε όλα τα Δασαρχεία και υλοποιούταν ένα συνεχές πρόγραμμα αναδασώσεων.  Υπήρχε δασικό φυτώριο στο Δασαρχείο Καλαμπάκας, στη Μαλακάσα ειδικό για τη λευκόδερμη πεύκη (το ρόμπολο, ένα μοναδικό ενδημικό πανύψηλο πεύκο με πανέμορφο και αρωματικό ξύλο, που συναντά κανείς μόνο στη Βόρεια Πίνδο, τον Εθνικό Δρυμό της Βάλια κάλντας και λίγο στον Όλυμπο) και άλλο φυτώριο για παραγωγή σπόρων λιβαδικών φυτών. Έκλεισαν όλα τα δασικά φυτώρια (στο σύνολο πάνω από 40 σε όλη την Ελλάδα) και σταμάτησαν τις αναδασώσεις. Αυτό και μόνο το δεδομένο αποκαλύπτει την δασοκτόνα δασική πολιτική των κυβερνήσεων που την σχεδίασαν και την υλοποίησαν. Η πολιτική αυτή εξυπηρετεί τεράστια  συμφέροντα, όπως:  η μη ύπαρξη δασικών χαρτών και δασικού κτηματολογίου επί δεκαετίες έκανε πάμπλουτους πάσης φύσεως καταπατητές δασικών εκτάσεων και δασών τα οποία μετατράπηκαν σε οικόπεδα φιλέτα  και εκτάσεις προς αξιοποίηση. Με το όπλο των πυρκαγιών οι εμπρηστές – καταπατητές άλλαζαν τον χαρακτήρα του δάσους σε δασική έκταση και στη συνέχεια σε έκταση προς εκμετάλλευση. Δεν είναι τυχαία η τεράστια παράνομη δόμηση σε δασικές εκτάσεις και δάση. Την πολιτική αυτή εφάρμοζαν οι κρατούντες με αντάλλαγμα το κυνήγι της ψήφου και όχι μόνο, εν γνώσει τους ότι με την τακτική αυτή είναι αδύνατος ο χωροταξικός σχεδιασμός και η ανάπτυξη.

Η επένδυση στο δάσος αργεί να αποδώσει οικονομικά και τα  κύρια οφέλη θα  είναι έμμεσα: οξυγόνο, βελτίωση του κλίματος, ηρεμία, προστασία του εδάφους και της βιοποικιλότητας. Εμείς δεν έχουμε συνηθίσει σε τέτοιες επενδύσεις. Προτιμούσαν να μοιράζουν τα λίγα χρήματα που προέρχονταν από την πώληση της ξυλείας των δημόσιων δασών σε κυνηγετικούς συλλόγους, σε κατασκευές χώρων αναψυχής μέσα στο δάσος, σε αναθέσεις σύνταξης μελετών σε ημετέρους κ.α. Προτιμούσαν να διαθέτουν δεκάδες εκατομμύρια Ευρώ σε ΜΚΟ για αναδάσωση του Αμαζονίου!! Όταν στη χώρα μας οι αναδασώσεις έχουν ανατεθεί σε προσκόπους και εθελοντές. Προτιμούσαν με δανεικά να εισάγουν μεγάλα δασικά δένδρα και φοίνικες για να πρασινίσουν όλη την Αττική για τις ανάγκες των Ολυμπιακών αγώνων (όπως έλεγε η αρμόδια υπουργός της περιόδου εκείνης). Τα έργα αυτά έγιναν σκόπιμα με ανάθεση και έκαναν πλούσιους πολλούς από τους κρατούντες, στοίχισαν υπέρογκα ποσά προσθέτοντας ένα ακόμη τεράστιο ξεχασμένο και ανεξιχνίαστο σκάνδαλο στην μεγάλη λίστα   των σκανδάλων που κατάστρεψαν τη χώρα μας.

Η Δασική Υπηρεσία ήταν μέχρι τις αρχές της 10ετίας του 80 οργανωμένη και με τεράστιο έργο στον τομέα των δασών.  Την Υπηρεσία αυτή συρρίκνωσαν, αποδεκάτισαν και μετέτρεψαν σε Υπηρεσία σφραγίδα. Κατάργησαν την Κρατική Εκμετάλλευση Δασών, των οποίων τη διαχείριση  παρέδωσαν στους δασικούς  συνεταιρισμούς, τους οποίους μετέτρεψαν σε εμπόρους. Μείωσαν σταδιακά μέχρι μηδενισμού τις πιστώσεις για τα δάση, σταματώντας τη διαχείριση του δάσους, το οποίο μετατρέπεται έτσι σε πυριτιδαποθήκη. Υποβάθμισαν και σταδιακά εξαφάνισαν  τη δασική έρευνα. Τις αρμοδιότητες της Δασικής Υπηρεσίας τις μοίρασαν σε διάφορους φορείς  (ΥΠΕΧΩΔΕ, Εσωτερικών, Περιφερειάρχες, Πυροσβεστική Υπηρεσία).  Το εθνικό κτηματολόγιο ήταν <το μεγαλύτερο από τα μεγάλα έργα του ΠΑΣΟΚ>. Το έργο αυτό εξελίχθηκε σε ένα τεράστιο σκάνδαλο που διέσυρε τη χώρα μας διεθνώς με επιβολή προστίμων από την Ε.Ε.

Η Κυβέρνηση της Ν.Δ. προσπάθησε προ ετών να αναθεωρήσει το άρθρο 24 του Συντάγματος που αφορά τα δάση και νόμιμα να πετύχει τον αποχαρακτηρισμό εκατομμυρίων στρεμμάτων δάσους – δασικών εκτάσεων. Το ΠΑΣΟΚ ως αντιπολίτευση αντέδρασε. Η προσπάθεια απέτυχε. Το ίδιο ακριβώς σενάριο αλλά με κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και αντιπολίτευση τη ΝΔ, είχε προηγηθεί το 2001. Τρανή απόδειξη ότι και τα δύο κόμματα εξουσίας έχουν την ίδια πολιτική στο θέμα αυτό και με περίσσευμα υποκρισίας την εφάρμοζαν. Αποτελούσε και αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία να είναι υπεύθυνος για τα δάση και το περιβάλλον ο Υπουργός Χωροταξίας και Δημοσίων έργων.

Όλες οι χώρες της Ευρώπης, ακόμη και η Αλβανία, έχουν λύσει το πρόβλημα των δασικών χαρτών και του κτηματολογίου.

Από τις υλοτομίες των δημοσίων δασών κάθε χρόνο εισπράττονται πολλά εκατομμύρια ευρώ τα οποία διαχειρίζεται το πράσινο ταμείο και τα διαθέτει κυρίως  σε προγράμματα αστικής αναζωογόνησης και απόκτησης ελεύθερων χώρων. Στα διορισμένα μέλη του Δ.Σ. του Πράσινου Ταμείου δεν συμμετείχε Δασολόγος. Ποια δασική πολιτική να εφαρμόσουν όταν δεν γνωρίζουν τι σημαίνει διαχείριση δάσους? Δεν γνωρίζουν ότι δάσος που δεν διαχειρίζεται δεν προστατεύεται.

Τελικά στις επόμενες γενιές κληρονομούμε εκτός από τα τεράστια χρέη υποτέλειας και την ανεργία, μια ερημωμένη ορεινή Ελλάδα με υποβαθμισμένα και εγκαταλελειμμένα δασικά οικοσυστήματα.

           Τι θα μπορούσε να γίνει: 

Είναι μοναδική ευκαιρία να μπούνε τα θεμέλια για να εφαρμοσθεί μια δασική πολιτική  που θα ενισχύσει την αειφορία του ξεχασμένου παραγωγικού δάσους. Ας ξεκινήσει η πολιτική αυτή με την επαναλειτουργία της Δασικής Υπηρεσίας, με την πρόσληψη δασολόγων – τεχνολόγων δασοπονίας – δασοφυλάκων με τη  διάθεση των εσόδων από την πώληση των προϊόντων του δημόσιου δάσους στη διαχείριση του παραγωγικού δάσους, σε δασικά έργα και αναδασώσεις. Είναι καιρός να επανασυνταχθούν διαχειριστικές μελέτες των δασών μας, να γίνουν δασικά φυτώρια με είδη που έχει ανάγκη το ελληνικό δάσος (κυπαρίσσι, πεύκο, έλατο, ρόμπολο, δρύς,  λεύκη κ.α.), να προστατευθούν είδη δασικών δένδρων που κινδυνεύουν να εξαφανισθούν από την επιδημική προσβολή καρκίνων και άλλων προσβολών, όπως είναι η καστανιά, το κυπαρίσσι, ο πλάτανος, η φτελιά, είναι καιρός  να ενισχυθεί η δασική έρευνα. Τα μέτρα αυτά θα τονώσουν και θα δώσουν ζωή στην ορεινή ύπαιθρο, θα δώσουν την ευκαιρία σε χιλιάδες νέους ανέργους, τώρα, στην περίοδο της οικονομικής κρίσης να εγκατασταθούν στην ξεχασμένη Ελλάδα και πάνω απ όλα θα προστατεύσουν τα δασικά οικοσυστήματα. Όλα αυτά αποτελούν βασική προϋπόθεση για να προστατευθούν και να αναπτυχθούν οι γεωργικές καλλιέργειες, η κτηνοτροφία, οι πόλεις και τα χωριά, τα έργα πολιτισμού, ο τουρισμός.

Πιστεύω ότι ήλθε η ώρα για να γυρίσουμε σελίδα, να κάνουμε μικρά και σταθερά βήματα αλλαγής στην δασική πολιτική, να δουλέψουμε για την προστασία και την αειφόρο διαχείριση του δάσους, να ασκήσουμε πίεση στη νέα κυβέρνηση προς την κατεύθυνση αυτή, τώρα που υπάρχει και δασολόγος στο υπουργικό συμβούλιο.

Ιωάννης Κακαράς
τ. καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας
http://kakarasioannis.blogspot.gr


Advertisements
Μοιραστείτε το!
Share on Facebook
Facebook
Share on Google+
Google+
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin


ΚατηγορίεςΔασική Πολιτική, Δασική Υπηρεσία

Tags: , , , , , , ,

Απάντηση

No announcement available or all announcement expired.
Αρέσει σε %d bloggers: