Advertisements

Γήπεδα γκολφ και δημόσιο συμφέρον

Golf_ependyseis

Τα τελευταία χρόνια, παρουσιάζονται με αυξανόμενη συχνότητα δημοσιεύματα στον Ελληνικό ημερήσιο τύπο καθώς και άλλο διαφημιστικό υλικό που με ιδιαίτερη ένταση διαφημίζουν τα γήπεδα γκολφ, εξαίρουν τα ψυχοσωματικά αγαθά του ‘αθλήματος’, οικτίρουν την Ελλάδα που ακόμα καθυστερεί να εξοπλισθεί κατάλληλα για να απολαύσει μερίδιο της πίττας του τουρισμού γκολφ και αποσιωπούν όλες τις άλλες μορφές τουρισμού στις οποίες επιδίδονται όλοι οι άλλοι άνθρωποι που δεν ανήκουν στις ύψιστες (έως απρόσιτες) εισοδηματικές κατηγορίες…

«Ουραγός παραμένει η χώρα μας σε επενδύσεις κατασκευής γηπέδων γκολφ, που αποτελεί μία μορφή αθλητικού τουρισμού με ραγδαία εξέλιξη παγκοσμίως.

Σχετικά στοιχεία έδωσε χθες στη δημοσιότητα ο πρόεδρος της Aegean Airlines κ. Θεόδωρος Βασιλάκης με αφορμή την παρουσίαση του Διεθνούς Τουρνουά Γκολφ «3ου Aegean Airlines ProAm» Οπως ανέφερε ο κ. Βασιλάκης, το γκολφ αναγνωρίζεται παγκοσμίως, ως μια εξαιρετική αγορά για τον τουρισμό, καθώς περιλαμβάνει 50 εκατ. καταναλωτών υψηλής εισοδηματικής στάθμης και 32.000 γήπεδα διεθνώς.

…Εξάλλου, ο κ. Βασιλάκης τόνισε ότι τα γήπεδα του γκολφ δεν καταστρέφουν το φυσικό περιβάλλον ούτε αποτελούν απειλή για τη χλωρίδα και την πανίδα. Και συνέχισε: «Θα πρέπει να αντιληφθούμε ότι τα γήπεδα γκολφ λειτουργούν συμπληρωματικά στο οικοσύστημα της ευρύτερης περιοχής προσφέροντας βιολογικό καταφύγιο για τα ζώα, διευκολύνοντας επιπλέον την επιβίωση ακόμα και απειλούμενων ειδών. Επίσης, σε άγονες περιοχές όπως της Χερσονήσου όπου θα διεξαχθεί το Aegean Ailrines ProAm, εμπλουτίζουν το φυσικό τοπίο δημιουργώντας ζώνες πρασίνου. Στο πλαίσιο αυτό τα γήπεδα γκολφ με ολοκληρωμένο περιβαλλοντικό σχεδιασμό κατά την κατασκευή τους, αποτελούν φιλικά τεχνικά έργα προς το περιβάλλον και ανάγονται σε πρότυπα για ορθές περιβαλλοντικές πρακτικές» (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 13.05.2008)

Η άποψη του WWF Hellas είναι λίγο διαφορετική…

«Αν και το γκολφ είναι άθλημα που διεξάγεται στην ύπαιθρο, οι υποδομές στις οποίες βασίζεται δεν είναι απαραίτητα φιλικές στο περιβάλλον. Μάλιστα, καθώς τα γήπεδα γκολφ έχουν υψηλές απαιτήσεις στη χρήση φυσικών πόρων (έδαφος, νερά, ενέργεια κ.α.) και καταλαμβάνουν μεγάλες εκτάσεις, οι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις ενδέχεται να είναι σοβαρές και να υποβαθμίσουν την ποιότητα του περιβάλλοντος. Λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις των εγκαταστάσεων γκολφ είναι απαραίτητο να εφαρμοστεί η αρχή της προφύλαξης που επιβάλλει προληπτικές δράσεις και επιφυλακτική στάση.

Ελλείψει χωροταξικού σχεδιασμού και ανάλογων υποδομών πληροφοριών, όπως πλήρη χαρτογραφικά δεδομένα περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών, υδροφορέων, κτλ. στην χώρα μας δεν υπάρχει χαρακτηρισμός περιοχών που θεωρούνται κατάλληλες για τη δημιουργία γηπέδων γκολφ. Έτσι επικρατεί η γνωστή σε όλους αυθαίρετη διαδικασία κατά την οποία ο επενδυτής κρίνει ποια περιοχή είναι κατάλληλη για μία τέτοια επένδυση και αποζητά την απαραίτητη έγκριση άδειας.

Είναι πιθανόν ο χώρος που θεωρείται ιδανικός από τον επενδυτή για την εγκατάσταση ενός γηπέδου γκολφ να προστατεύεται από την ισχύουσα δασική ή άλλη περιβαλλοντική νομοθεσία, οπότε και η εκεί χωροθέτηση του σχεδιαζόμενου γηπέδου να απειλεί με υποβάθμιση το φυσικό περιβάλλον. Είναι επίσης πολύ πιθανό, στην επιλεχθείσα θέση, το γήπεδο να αλληλεπιδρά με άλλων ειδών επενδύσεις, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις.

Η πιο σημαντική επίδραση ενός γηπέδου γκολφ στο περιβάλλον είναι οι ποσότητες νερού που δεσμεύει για την συντήρησή του.Έχει μεγάλες απαιτήσεις άρδευσης, έστω και εποχικές, γεγονός που συνεπάγεται μεγάλη κατανάλωση νερού. Κατά μέσο όρο, ένα γήπεδο γκολφ (18 οπών) καταναλώνει ετησίως περίπου 1.000.000μ3 νερό, το ισοδύναμο του νερού που απαιτείται για 370 πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων ή της κατανάλωσης νερού μίας πόλης πληθυσμού 11.000 κατοίκων. Όμως τα στοιχεία για την κατανάλωση του νερού ποικίλουν ανάλογα με τα τοπογραφικά και κλιματολογικά χαρακτηριστικά του κάθε γηπέδου και τις παραμέτρους που λαμβάνει υπόψη η κάθε μελέτη (6.000-16.000μ3/εκτάριο/έτος).

Η απαίτηση για νερό μπορεί να ασκήσει πίεση τόσο σε επιφανειακά όσο και σε υπόγεια ύδατα. Έτσι, όταν τα γήπεδα γκολφ σχεδιάζονται και εγκαθίστανται σε άνυδρες από τη φύση τους περιοχές οι πιέσεις είναι ακόμα πιο σημαντικές, ενώ το πότισμα του γηπέδου γκολφ εξελίσσεται σε ανταγωνιστική δραστηριότητα που έρχεται σε αντιπαράθεση με άλλες ανάγκες για νερό στην περιοχή.

Παράλληλα η εκταμίευση νερού από τη βροχή ή από εκτροπή μέρους ενός ποταμού παρεμβαίνουν στον φυσικό κύκλο του νερού επηρεάζοντας οικοσυστήματα που βασίζονται σε αυτή την ανανέωση των υδάτων.

Πρέπει τέλος να τονιστεί ότι οι επενδύσεις αυτές δεν αποτελούν πάντα κινητήριο δύναμη για την τοπική οικονομία και κοινωνία. Οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται για την κατασκευή του έργου δεν είναι μόνιμες. ∆εν ενισχύεται, άρα, ουσιαστικά η απασχόληση. Παράλληλα, οι ανάγκες σε προσωπικό που απαιτούνται για τη λειτουργία των εγκαταστάσεων γκολφ είναι σε μεγάλο βαθμό εξειδικευμένες και συχνά καλύπτονται από συμβούλους που εδρεύουν σε άλλες περιοχές ή από «εισαγόμενα» εξειδικευμένα στελέχη. Οι θέσεις απασχόλησης που απομένουν για τον πληθυσμό της περιοχής, λοιπόν, είναι αυτές που αφορούν ανειδίκευτο και χαμηλόμισθο προσωπικό. Σαν αποτέλεσμα, και η συνεισφορά στην οικονομική ενίσχυση των περιοχών είναι μικρή, τουλάχιστον εάν συγκριθεί με τα αποτελέσματα που θα προέκυπταν από ηπιότερες επενδύσεις σε μικρής κλίμακας δραστηριότητες.

Συγχρόνως τα γήπεδα γκολφ και οι γύρω μεγάλες εγκαταστάσεις, που συνήθως τα συνοδεύουν, λειτουργούν ανταγωνιστικά προς τις άλλες μικρές τουριστικές επιχειρήσεις, υπονομεύοντας έτσι την τοπική επιχειρηματικότητα και παραγωγικότητα. Με άλλα λόγια, εκτοπίζονται οι μικρής κλίμακας επενδύσεις και δραστηριότητες που, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορούν να αποτελέσουν συγκριτικό και ποιοτικό πλεονέκτημα της ελληνικής υπαίθρου.

Επίσης ο τουρισμός του γκολφ κυριαρχείται από τα “all inclusive” πακέτα που έχουν αποδεδειγμένα αρνητικές επιπτώσεις στις μικρές τουριστικές επιχειρήσεις ενός τόπου. Είναι φανερό ότι οι δυνατότητες ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας κάθε άλλο παρά ενισχύονται με την εγκατάσταση και λειτουργία γηπέδων γκολφ.

Για τη συντήρηση του χλοοτάπητα των γηπέδων απαιτείται μεγάλη κατανάλωση νερού αλλά και εντατική χρήση φυτοφαρμάκων, τα οποία είναι κυρίως χημικά και όχι οργανικά. Έτσι, προκαλείται ρύπανση και αλάτωση του εδάφους, ρύπανση των επιφανειακών και υπογείων υδάτων καθώς και της τοπικής ατμόσφαιρας. Παράλληλα η έκθεση σε αυτά τα χημικά προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις τόσο στο περιβάλλον όσο και στην υγεία των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στον χώρο των γηπέδων. Επίσης η εντατική χρήση χημικών καταστρέφει τη δομή του εδάφους και τους μικροοργανισμούς που το διατηρούν και το αναζωογονούν. Γι’ αυτό άλλωστε η αποκατάσταση των γηπέδων γκολφ θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία.»

Παρόλο όμως που υπάρχουν τόσες ενστάσεις και οικολογικές και κοινωνικές, γιατί οι φυσικοί πόροι όπως το νερό, το έδαφος, η βιοποικιλότητα, το τοπίο, αποτελούν συλλογικό κοινωνικό αγαθό και δεν μπορούν να «χαρίζονται» στον κάθε επιχειρηματία με αντάλλαγμα την υπόσχεση κάποιων θέσεων εργασίας, η Πολιτεία θεσμοθέτησε αυτές τις επιχειρηματικές δραστηριότητες ως υψίστης σημασίας για την εθνική οικονομία και όχι μόνο τις επιδοτεί γενναιόδωρα αλλά και τις επιτρέπει εντός δασικών οικοσυστημάτων και περιοχών Natura…

Ένα από το πλήθος των καταγγελτικών της γραφειοκρατίας δημοσιευμάτων και μια από τις φωτογραφικές διατάξεις που είχε την τιμή να ψηφίσει η Ελληνική Βουλή. Δείτε σχετικά το δημοσίευμα της ΚΟΝΤΡΑΣ

Σαν να υπάρχει πίσω από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και  την πολιτική εξουσία, το αόρατο χέρι ενός μαέστρου, και τα πρώτα εν χορώ διαμορφώνουν κλίμα ότι η γραφειοκρατία σκοτώνει την επιχειρηματικότητα και στραγγαλίζει την ανάπτυξη αποσιωπώντας οποιαδήποτε αρνητική επίδραση των εγκαταστάσεων γκολφ, για να έρθει με την σειρά της η δεύτερη να ξεπεράσει τις αγκυλώσεις του Δημοσίου και να νομοθετήσει πολλές φορές φωτογραφικά και απολύτως μεροληπτικά απαλλοτριώνοντας ακόμη και ιδιωτική γη υπέρ ιδιωτών καθώς έχει βαφτίσει τις τουριστικές δραστηριότητες γκολφ ως δημοσίου συμφέροντος. Είναι άλλη μια όψη του πως ο καπιταλισμός αγαπάει τις κρίσεις γιατί του δίνουν το δικαίωμα να απλώνει το χέρι του όπου θέλει.

Με αφορμή τον ελλειμματικό διάλογο στην ελληνική κοινωνία για τα τουριστικά συγκροτήματα γκολφ και το ότι παρουσιάζονται συνήθως ως από μηχανής θεός για την τουριστική ανάπτυξη και τη δημιουργία πλήθους θέσεων εργασίας στις περιοχές που επιχειρούνται, η Νέλλη Ψαρρού δημιούργησε το ντοκιμαντερ «Golfland?» το οποίο προσπαθεί να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα μέσα από μια πολύπλευρη επιστημονική και ερευνητική προσέγγιση.

Φ. Πετρίδης

Πηγές:

ΓΗΠΕ∆Α ΓΚΟΛΦ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α – Η άποψη του WWF Ελλάς

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΗΠΕ∆Α ΓΚΟΛΦ: ΟΤΙ ΛΑΜΠΕΙ ∆ΕΝ ΕΙΝΑΙ ΧΡΥΣΟΣ…

ΚΟΝΤΡΑ, Στα σκαριά νέο Βατοπέδι

Διαβούλευση Υπουργείου Τουρισμού για τον χαρακτηρισμό και την οριοθέτηση της Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α.) “Atalanti Hills”

 

Advertisements
Μοιραστείτε το!
Share on Facebook
Facebook
Share on Google+
Google+
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin


ΚατηγορίεςΠεριβάλλον

Tags: , , , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: