Advertisements

Η παρέμβαση του Μ. Σκαρβέλη στην εκδήλωση του ΚΚΕ για τη δασοπροστασία

Η παρέμβαση του Μιχάλη Σκαρβέλη, Δρ. Δασολόγου – Τεχνολόγου Ξύλου, καθηγητή του ΤΕΙ Θεσσαλίας, στην εκδήλωση της ΚΕ του ΚΚΕ με θέμα «Πυρασφάλεια και Δασοπροστασία» που διεξήχθη το απόγευμα της Πέμπτης στο ξενοδοχείο «Τιτάνια».

«Είναι γνωστό ότι ο ρόλος του δάσους είναι πολυσχιδής. Έχει χαρακτηρισθεί η «ραχοκοκκαλιά» του φυσικού περιβάλλοντος, ο «πνεύμονας» του πλανήτη, αφού είναι πηγή οξυγόνου, το οικοσύστημα παραγωγός φυσικών προϊόντων, με πιο σημαντικό το ξύλο. Επιδρά καθοριστικά στη διαχείριση των υδάτων, στην αντιπλημμυρική και αντιδιαβρωτική προστασία, στη δημιουργία γόνιμου εδάφους, στη θηραματοπονία, στην αναψυχή, στη βιοποικιλότητα. Είναι με άλλα λόγια ρυθμιστής του περιβάλλοντος.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ωστόσο, η δράση των επιχειρηματικών ομίλων και των κρατών που ελέγχουν, στοχεύει στην εξασφάλιση με το ελάχιστο δυνατό κόστος της εκμετάλλευσης όλων των φυσικών πόρων και των δασών, ως πρώτη ύλη και ως γη για κερδοφόρες επενδύσεις.

Αποτέλεσμα αυτής της δράσης είναι η μείωση των δασών κατά 1.290 εκατομμύρια στρέμματα τα τελευταία 25 χρόνια (στοιχεία του FAO), μια έκταση που αντιστοιχεί με αυτήν της Νότιας Αφρικής.

Η Ελλάδα είναι ως χώρα κυρίως ορεινή, με δασοκάλυψη (δασικά οικοσυστήματα συνολικά) περίπου 65% και όμως είναι ιδιαίτερα ελλειμματική σε ξύλο και προϊόντα ξύλου. Στις 10ετίες ’70-’80, που η οικοδόμηση ήταν σε πολύ υψηλό επίπεδο, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία, η εισαγωγή ξυλείας και προϊόντων ξύλου αποτελούσε τη δεύτερη αιτία συναλλαγματικής αιμορραγίας μετά από τα υγρά καύσιμα. Σήμερα πάλι εισάγονται οι περισσότερες από τις ποσότητες που είναι αναγκαίες.

Οι λόγοι της ελλειμματικότητας είναι:

– Η διαχρονικά μη ορθή διαχείριση των δασών και ορθή αξιοποίηση της παραγόμενης ξυλείας.

– Η καταστροφή των δασών από εκχερσώσεις και από δασικές πυρκαγιές.

– Το μειωμένο επενδυτικό ενδιαφέρον των ιδιωτών, αλλά και των κρατικών φορέων.

Οι δασικές πυρκαγιές, πέρα από τις επιπτώσεις στη ζωή των λαϊκών στρωμάτων και τη γενικότερη καταστροφή του περιβάλλοντος και των λαϊκών περιουσιών, έχουν επιπτώσεις και στην παραγωγή του ξύλου. Με τις πυρκαγιές καταστρέφεται – υποβαθμίζεται και η ξυλεία των δασών, που αποτελεί -μαζί με τα λοιπά δασικά προϊόντα (καρπούς, ρητίνη κ.ά.)- εθνικό κεφάλαιο.

Όταν συνέφερε το κεφάλαιο, αναπτύχθηκε και η Δασική Υπηρεσία συνολικά. Τις δεκαετίες 1950 και ’60 αυτή στελεχώθηκε και χρηματοδοτήθηκε, οπότε επιτέλεσε σημαντικό έργο με πολλές υποδομές σε δρόμους, γέφυρες, αντιπλημμυρικά έργα, αναδασώσεις κλπ. Οι δασικές πυρκαγιές στα μεσογειακά δασικά οικοσυστήματα είναι ένα φυσικό φαινόμενο που πάντα υπήρχε και θα υπάρχει.

Το πρόβλημα με τις δασικές πυρκαγιές έγκειται στο ότι από τη δεκαετία του ‘50 μέχρι και το 2000 οι δασικές πυρκαγιές σε ποσοστό 55-65% του αριθμού τους είναι αποτέλεσμα εμπρησμών και άγνωστων αιτίων (δηλαδή ανεξιχνίαστων κατά κανόνα εμπρησμών) και καταστρέφουν το 85-90% των δασών και δασικών εκτάσεων, σύμφωνα με τα στοιχεία της Δασικής Υπηρεσίας.

Το αίτιο για αυτή την πραγματικότητα είναι η εμπορευματοποίηση της γης και των δασικών οικοσυστημάτων. Αντί να επικρατήσει το κριτήριο της προστασίας του περιβάλλοντος, ο χωροταξικός σχεδιασμός διαμορφώνεται με κριτήριο τον ανταγωνισμό για το κέρδος. Η πολιτική γης και οι χρήσεις της, η οργάνωση του κοινωνικού χώρου είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα με το πλαίσιο των σχέσεων παραγωγής στις οποίες κινούνται. Οι εφαρμοζόμενες πολιτικές έδωσαν ώθηση στο φαινόμενο των πυρκαγιών.

Είναι χαρακτηριστικό το τι έκαναν οι διάφορες κυβερνήσεις.

Αναθεωρούν το Σύνταγμα σε επίμαχα άρθρα σε βάρος της προστασίας των δασών. Καταργούν το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου στα δάση. Προωθούνται οι δασικοί χάρτες σαν εργαλείο όχι προστασίας των δασών, αλλά κατοχύρωσης ιδιοκτησιών, καταπατήσεων, εκχώρησης κρατικής περιουσίας σε ιδιώτες, για να συγκεντρωθεί η γη σε επόμενη φάση σε λιγότερα χέρια. Όλη η μεταπολιτευτική ιστορία αυτό επιβεβαιώνει. Τους νόμους αυτούς υλοποιεί η σημερινή κυβέρνηση, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ (2014) έλεγε ότι θα καταργήσει όταν γίνει κυβέρνηση.

Οι διαθέσιμοι πόροι για τα δάση μειώνονται διαρκώς. Από το 0,5% του Κρατικού Προϋπολογισμού μεταπολιτευτικά, βρισκόμαστε σήμερα στο 0,035% του Προϋπολογισμού. Όμως είναι παράλληλα δραστική και η αφαίμαξη των δασών από άλλες πηγές. Το Κεντρικό Ταμείο Γεωργίας Κτηνοτροφίας και Δασών (όπου τα κύρια έσοδα προέρχονταν από την αξιοποίηση των προϊόντων των δημόσιων δασών) μεταφέρθηκε στο «ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ» και οι πόροι μοιράζονται κατά το δοκούν και όχι για τα δάση. Για να συμβεί αυτό απαιτήθηκε μέχρι και η μετακίνηση της Δασικής Υπηρεσίας από το υπουργείο Γεωργίας στο ΥΠΕΧΩΔΕ, με πρόσχημα την ολοκληρωμένη προστασία του περιβάλλοντος και τη βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων από την ΕΕ.

Ο διαχωρισμός της αντιπυρικής προστασίας και ειδικά η μεταφορά του τμήματος της καταστολής στην ΠΥ είχε ως αποτέλεσμα και την περικοπή μεγάλου μέρους των πόρων που διατίθονταν στη Δασική Υπηρεσία.

Επομένως πώς να διαμορφωθεί ουσιαστική πρόληψη χωρίς νομικές, οργανωτικές και υλικές προϋποθέσεις;

Το πρόβλημα επιτείνεται με το διαχωρισμό της πρόληψης από την καταστολή. Η πρόληψη είναι -όπως είπαμε- πενιχρή. Η καταστολή βαρύνει πρόσθετα στο λοιπό έργο την ΠΥ, που δεν έχει μέσα και ανθρωπινό δυναμικό για να μπορεί να ανταποκριθεί, ενώ αναδεικνύονται και ζητήματα ολοκληρωμένης γνώσης της επιστήμης των δασικών πυρκαγιών και της συμπεριφοράς τους στα δασικά οικοσυστήματα. Η από αέρος κατάσβεση αναδεικνύεται σε βασική δράση, ενώ είναι γνωστό ότι τα προβλήματα αντιμετωπίζονται κύρια από το έδαφος.

Η ολοκληρωμένη δασοπροστασία από κάθε κίνδυνο και εχθρό μπορεί να εξασφαλισθεί όταν διαμορφωθούν όλες οι πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές προϋποθέσεις, με βασικό κριτήριο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών και της προστασίας του περιβάλλοντος συνολικά. Όταν και η υπόθεση της ολοκληρωμένης προστασίας και διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων και εκεί ενταγμένης της βιομηχανίας ξύλου, αποτελέσει βασικό στοιχείο του αγώνα για να γίνουν και τα δάση ιδιοκτησία όλης της κοινωνίας, με βασικό εργαλείο τον επιστημονικό σχεδιασμό και την έρευνα. Σε αντίθεση με κάθε πολιτική που αντιμετωπίζει τα δάση και τη γη ως εμπόρευμα».

https://www.902.gr/

Advertisements
Μοιραστείτε το!
Share on Facebook
Facebook
Share on Google+
Google+
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin


ΚατηγορίεςΠυρκαγιές - Κηρύξεις - Αναδασώσεις

Tags: , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: