Τα οικοσυστήματα ειδικής προστασίας και η αξιοπιστία τους

Γράφει ο Στέφανος Βογιατζής,
Δασοπόνος, MSc. in International Environmental Conventions

Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και το ανάγλυφο της συνθέτουν ένα περιβάλλον με σημαντικά οικολογικά δεδομένα. Επιβλητικές οροσειρές, βαθιές χαράδρες, θαµνώνες αειφύλλων πλατυφύλλων, υδάτινα οικοσυστήματα, «maquis ecology» των χιλιάδων μικρών και μεγάλων νησιών, που μαζί με την ενδημική και τη μεταναστευτική πανίδα συνθέτουν τη σπουδαία βιοποικιλότητα στην επικράτειά της. Η Ελλάδα λοιπόν διαθέτει αξιόλογα οικοσυστήματα και κάτι ακόμη, ισχυρό προστατευτικό νομικό πλαίσιο. Όμως, οι ανεξήγητες υπερβολές σε αποφάσεις, η εξασθενημένη επιβολή των περιβαλλοντικών κανόνων, η απαράδεκτη και ξεπερασμένη δομή των κρατικών υπηρεσιών και του προσανατολισμού τους, αλλά και η απουσία κτηματολογίου – χρήσεις γης αδικούν κατάφορα την όποια περιβαλλοντική πολιτική προκριθεί προς εφαρμογή.

Έχουν θεσπιστεί διατηρητέες περιβαλλοντικά συγκεκριμένες πολύτιμες περιοχές και δικαίως τους δόθηκε ο ειδικός χαρακτηρισμός ως προστατευόμενες. Σε αυτές οφείλει το κράτος να εφαρμόσει την πλέον καινοτομική αειφορική διαχείριση και να ενημερώνει σχετικά τη διεθνή κοινότητα για το έργο αυτό. Υπάρχουν όμως και κάποιες άλλες στην Ελλάδα που προκαλούν το κοινό αίσθημα, καθώς φαίνεται ότι δεν διαθέτουν τις προϋποθέσεις και τα βασικά απαραίτητα στοιχεία. Αυτό έχει ως συνέπεια την αχρείαστη σπατάλη πόρων που επενδύονται σε αυτές, αλλά και με την ένταξή τους στα διεθνή προστατευτικά δίκτυα προκαλούν την υποβάθμιση της εθνικής περιβαλλοντικής αξιοπιστίας.

Τα ερωτήματα λοιπόν είναι υπαρκτά και απαιτούν άμεση απάντηση. Οι προστατευόμενες περιοχές στην Ελλάδα διαθέτουν τα επιστημονικά κριτήρια για να διατηρούν το ειδικό αυτό καθεστώς προστασίας; Είναι υπαρκτά όλα τα είδη της άγριας πανίδας και της αυτοφυούς χλωρίδας που δηλώθηκαν ότι φιλοξενούνται στις ειδικού σκοπού προστατευόμενες περιοχές ή μήπως όχι;  Μήπως βασίστηκαν σε στοιχεία της βιβλιογραφίας με αναφορές πριν κάποιων αιώνων και σε στοιχεία ευρύτερων περιοχών και γεωγραφικών ζωνών και όχι σε πραγματικά των συγκεκριμένων προστατευόμενων περιοχών; Μήπως οι απαντήσεις αυτές οφείλουν να δοθούν πριν την ανάθεση της εκπόνησης των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών για όλη την Ελλάδα;

Εθνική υποχρέωση για συγκεκριμένη ποσοτική ένταξη τέτοιων περιοχών της επικράτειας στα διεθνή προστατευτικά δίκτυα δεν υφίσταται. Αντιθέτως απαιτείται η ποιοτική αξιοπιστία των στοιχείων για κάθε μία προστατευόμενη περιοχή. Για το λόγο αυτό το αρμόδιο υπουργείο οφείλει μέσω των περιφερειακών δασικών υπηρεσιών να ελέγξει εξ αρχής την αξιοπιστία των στοιχείων όλων των προστατευόμενων περιοχών. Εφόσον από τον έλεγχο προκύψουν ότι κάποιες προστατευόμενες περιοχές δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα οικολογικά κριτήρια, οφείλει να κινήσει τις διαδικασίες για να προβεί αρμοδίως στην άμεση απένταξη τους. Διαφορετικά, θα διατηρείται η σοβούσα περιβαλλοντική σύγχυση, που χωρίς αμφιβολία θα αναδυθεί στο μέλλον με όλες φυσικά τις προβλεπόμενες συνέπειες. Αρχικά, ας αναληφθεί η πρωτοβουλία από τις αρμόδιες δασικές υπηρεσίες, προκειμένου να βεβαιωθούν και να πιστοποιηθούν τα είδη της άγριας πανίδας και της αυτοφυούς χλωρίδας που έχουν δηλωθεί μέσα από σχετικές μελέτες άλλων φορέων και κυρίως ΜΚΟ. 

Οι προστατευόμενες περιοχές δημιουργούνται για να προστατεύσουν και να βελτιώσουν τους πληθυσμούς της υφιστάμενης και απειλούμενης άγριας πανίδας, της αυτοφυούς χλωρίδας και των οικοτόπων τους. Θεσμοθετούνται και δηλώνονται διεθνώς με δεδομένη την αγάπη και τη συναίνεση της τοπικής κοινωνίας, καθόσον είναι αυτές που θα τις αγκαλιάσουν, θα τις προστατεύσουν και θα βιοποριστούν από την ύπαρξή τους.

* Photo: Species of Sorbus, from natural forest in North – Eastern area of Chalkidiki peninsula. Αρχείο Στέφανου Π. Βογιατζή.

Μοιραστείτε το!
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin


ΚατηγορίεςΠροστατευόμενες περιοχές

Tags: , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: