Η φορολογία των Δασικών Συνεταιρισμών και των μελών τους

ΦΩTOΓΡAΦIΑ: ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΕΡΑΚΟΣ periklesmerakos.com

Δασικοί Συνεταιρισμοί

Με τον ν. 4423/2016 εισήχθη στην ελληνική νομοθεσία θεσμικό πλαίσιο ειδικά για τις δασικές συνεταιριστικές οργανώσεις – μέχρι τον ν. 4015/2011 οι οργανώσεις αυτές θεωρούνταν αγροτικές και διέπονταν από το καθεστώς για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς – το οποίο ρυθμίζει θέματα σχετικά με τη σύσταση, οργάνωση και εν γένει λειτουργία των οργανώσεων αυτών. Από τη δημοσίευση του ν. 4015/2011 οι δασικοί συνεταιρισμοί δεν περιλαμβάνονται στους αγροτικούς συνεταιρισμούς (σχετ. και η αρ. 2012/3.9.2014 εγκύκλιος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων).

Η Δασική Συνεταιριστική Οργάνωση (ΔΑ.Σ.Ο.), είναι αυτόνομη ένωση προσώπων, η οποία συγκροτείται εθελοντικά και επιδιώκει την οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη των μελών της, με ισότιμη συνεργασία και αμοιβαία βοήθεια. Οι ΔΑ.Σ.Ο. είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και έχουν εμπορική ιδιότητα. Οι ΔΑ.Σ.Ο. δεν υποχρεούνται να εγγράφονται στα Εμπορικά Επιμελητήρια της χώρας. Οι ΔΑ.Σ.Ο. διακρίνονται σε πρωτοβάθμιες και δευτεροβάθμιες. Πρωτοβάθμιες ΔΑ.Σ.Ο. είναι οι Δασικοί Συνεταιρισμοί Εργασίας, (ΔΑ.Σ.Ε.) και δευτεροβάθμιες οι Ενώσεις Δασικών Συνεταιρισμών Εργασίας, (Ε.ΔΑ.Σ.Ε.)

Κωνσταντίνος Ιωαν. Νιφορόπουλος
Ορκωτός ελεγκτής λογιστής – «ΩΡΙΩΝ Α.Ε.Ο.Ε.Λ».
Επιστημονικός Συνεργάτης Taxheaven
πηγή: Taxheaven.gr  

1. Γενικά

Με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 1 του α.ν. 1627/1939 ορίζεται ότι οι δασικοί συνεταιρισμοί παραγωγής διακρίνονται σε : α) συνεταιρισμούς δασοκτημόνων και β) σε συνεταιρισμούς εργασίας ή δασικών εργατών.

Με τον ν. 4423/2016 εισήχθη στην ελληνική νομοθεσία θεσμικό πλαίσιο ειδικά για τις δασικές συνεταιριστικές οργανώσεις – μέχρι τον ν. 4015/2011 οι οργανώσεις αυτές θεωρούνταν αγροτικές και διέπονταν από το καθεστώς για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς – το οποίο ρυθμίζει θέματα σχετικά με τη σύσταση, οργάνωση και εν γένει λειτουργία των οργανώσεων αυτών.

Από τη δημοσίευση του ν. 4015/2011 οι δασικοί συνεταιρισμοί δεν περιλαμβάνονται στους αγροτικούς συνεταιρισμούς (σχετ. και η αρ. 2012/3.9.2014 εγκύκλιος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων).

Με τις διατάξεις του άρθρου 46 του ν. 4423/2016 ορίζεται ότι η σύσταση νέων αναγκαστικών δασικών συνεταιρισμών κατά τις διατάξεις του α.ν. 1627/1939 απαγορεύεται (παρ. 1). Ο ως άνω α.ν. 1627/1939 ισχύει περιορισμένα μόνο για τους υφιστάμενους αναγκαστικούς δασικούς συνεταιρισμούς, κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού (παρ. 2). Όπου στον α.ν. 1627/1939 γίνεται παραπομπή στην ισχύουσα νομοθεσία που αφορά τους δασικούς συνεταιρισμούς, εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 47 του ν. 2169/1993 και των ν. 2810/2000 και ν. 4015/2011, ως ίσχυαν μέχρι την 26.4.2016. Η κατάργηση των ως άνω διατάξεων με το άρθρο 50 του ν. 4384/2016 δεν ισχύει για τους υφιστάμενους αναγκαστικούς δασικούς συνεταιρισμούς.

Σημειώνεται επίσης ότι : Το Π.Δ. 126/1986 (ΦΕΚ 44/Α΄/17-04-1986) «Διαδικασία παραχώρησης της εκμετάλλευσης, συντήρησης & βελτίωσης των δασών που ανήκουν στο Δημόσιο και στα νομικά πρόσωπα του δημόσιου τομέα στους δασικούς συνεταιρισμούς», περιλαμβάνει διατάξεις σχετικές με: το σχέδιο εκμετάλλευσης, συντήρησης και βελτίωσης δασών στους δασικούς συνεταιρισμούς, αίτηση παραχώρησης, εκμετάλλευσης, συντήρησης και βελτίωσης δασών στους δασικούς συνεταιρισμούς, την παραχώρηση των ανωτέρω δικαιωμάτων, τη διάρκεια αυτής καθώς και τις απαιτούμενες εγγυήσεις που πρέπει να πληρούνται, την καταμέτρηση των παραχθέντων δασικών προϊόντων, και άλλες σχετικές διατάξεις.
(Πηγή: http://www.rae.gr/site/categories_new/global_regulation/global_national/global_national_laws/PD_126_1986_FEK_A_44.csp)
(Ν. 4423/2016, Άρθρο 48. Καταργούμενες – τροποποιούμενες – λοιπές διατάξεις 6. Μέχρι την έκδοση του Προεδρικού διατάγματος που αναφέρεται στην προηγούμενη παράγραφο παραμένει σε ισχύ το Π.δ. 126/1986 (Α’ 44), όπως τροποποιείται με τον παρόντα νόμο).

2. Φορολογία Δασικών Συνεταιρισμών

Οι αναγκαστικοί δασικοί συνεταιρισμοί που διέπονται από τις διατάξεις του α.ν. 1627/1939 και συμπληρωματικά από τις διατάξεις του άρθρου 47 του ν. 2169/1993 και των ν. 2810/2000 και ν. 4015/2011, προσδιορίζουν τα κέρδη τους από επιχειρηματική δραστηριότητα σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 47 του ν. 4172/2013, όπως όλα τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες, και φορολογούνται για το σύνολο των κερδών τους με συντελεστή 29%, με βάση τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 58 του ν. 4172/2013, δεδομένου ότι κατά ρητή διατύπωση του ν. 4015/2011 αλλά και του μεταγενέστερου ν. 4384/2016, οι δασικοί συνεταιρισμοί και οι ενώσεις αυτών δεν αποτελούν αγροτικούς συνεταιρισμούς.
[Δείτε αναλυτικά την απόφαση: Αριθμ. πρωτ.: ΔΕΑΦ Β 1040816 ΕΞ 2018 – 8 Μαρτίου 2018]

Επίσης:

«1. Το καθαρό πλεόνασμα της διαχειριστικής χρήσης προκύπτει όταν από τα ακαθάριστα έσοδα του ΔΑ.Σ.Ε. αφαιρεθούν οι κάθε είδους δαπάνες, ζημιές και αποσβέσεις.

2. Ποσοστό τουλάχιστον δέκα τοις εκατό (10%) από το καθαρό πλεόνασμα της διαχειριστικής χρήσης περιέρχεται σε λογαριασμό τακτικού αποθεματικού, μέχρις ότου το συνολικό ποσό φθάσει στο ύψος τουλάχιστον της συνολικής αξίας των συνεταιριστικών μερίδων, οπότε η κράτηση παύει να είναι υποχρεωτική. Η κράτηση αυτή επαναφέρεται όταν το τακτικό αποθεματικό υστερήσει έναντι του συνολικού ποσού των συνεταιριστικών μερίδων. Το Καταστατικό μπορεί να προβλέπει μεγαλύτερο ύψος αποθεματικού και ποσοστού κράτησης.

3. Στο τακτικό αποθεματικό περιέρχονται ακόμα:

α) Τα πρόστιμα που προβλέπονται από το καταστατικό και τα ποσά που προέρχονται από ποινικές ρήτρες.

β) Τα έσοδα που περιέρχονται στη συνεταιριστική οργάνωση από χαριστική αιτία, εκτός εάν υπάρχει ειδικός όρος.

Το τακτικό αποθεματικό χρησιμοποιείται για την αντικατάσταση και συντήρηση του παγίου κεφαλαίου, για την ανάπτυξη του συνεταιρισμού και ως κεφάλαιο κίνησης.

4. Μετά την αφαίρεση του ποσοστού για τη δημιουργία του τακτικού αποθεματικού η Γενική Συνέλευση μπορεί να αποφασίσει με την αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία των άρθρων 17 παράγραφος 3 και 18 παράγραφος 2 την κράτηση ποσοστού από το καθαρό πλεόνασμα της διαχειριστικής χρήσης για τη δημιουργία έκτακτου αποθεματικού.

Το έκτακτο αποθεματικό χρησιμοποιείται για την κάλυψη των κάθε είδους ζημιών του συνεταιρισμού. Οι ζημιές στα περιουσιακά στοιχεία των μελών καλύπτονται μόνο, όταν η χρήση τους έχει παραχωρηθεί στο συνεταιρισμό.

5. Το απομένον υπόλοιπο του καθαρού πλεονάσματος της διαχειριστικής χρήσης διανέμεται στα μέλη σύμφωνα με το Καταστατικό. Η Γενική Συνέλευση μπορεί να αποφασίσει με την αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία των άρθρων 17 παράγραφος 3 και 18 παράγραφος 2, να μην διανεμηθεί μέρος ή και όλο το απομένον καθαρό πλεόνασμα της διαχειριστικής χρήσης στα μέλη του συνεταιρισμού, αλλά να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών. (4423/2016, Άρθρο 29. Διαχειριστικό υπόλοιπο – αποθεματικά)

3. Φορολογία μελών Δασικών Συνεταιρισμών σε περίπτωση μερίσματος

Τα κέρδη που διανέμει ο αναγκαστικός δασικός συνεταιρισμός στα μέλη του θεωρούνται μέρισμα, για τη φορολογική μεταχείριση του οποίου έχουν εφαρμογή οι οδηγίες που έχουν δοθεί με την ΠΟΛ.1042/2015 «Φορολογική μεταχείριση του εισοδήματος από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα μετά την έναρξη ισχύος των διατάξεων του νέου Κ.Φ.Ε. (ν.4172/2013)» εγκύκλιό μας.

Όσον αφορά στη δήλωση των πιο πάνω ποσών στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, αυτά καταχωρούνται:

• Έντυπο Ε1, στον υποπίνακα Δ1 «Μερίσματα, Τόκοι, Δικαιώματα» του Πίνακα 4 στους κωδικούς 291/292 στην περίπτωση που ο αναγκαστικός δασικός συνεταιρισμός τηρεί διπλογραφικά βιβλία ή

• Έντυπο Ε1, στον Πίνακα 6 «Πρόσθετα Πληροφοριακά Στοιχεία – Ποσά που Μειώνουν την Ετήσια Δαπάνη» στους κωδικούς 431/432 του Εντύπου Ε1, στην περίπτωση που ο αναγκαστικός δασικός συνεταιρισμός τηρεί απλογραφικά βιβλία.

4. Ασφάλιση δασεργατών

Κοινοποιήθηκε το Γενικό Έγγραφο Δ.ΑΣΦ./81/481044/2019 του ΕΦΚΑ σχετικά με την ασφαλιστική αντιμετώπιση ειδικών κατηγοριών απασχολούμενων (ρητινοσυλλέκτες, δασεργάτες, σμυριδορύκτες) – ασφαλισμένων μετά την 1/1/93 – οι οποίοι παράλληλα ασκούν μη μισθωτή δραστηριότητα υπαγόμενη στην ασφάλιση του τ.ΟΑΕΕ.

Με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 1 της Υπουργικής Απόφασης αρ. Φ.10035/18679/304/2.12.2014 ρυθμίστηκαν θέματα υπαγωγής στην ασφάλιση του τ.ΟΑΕΕ ή του τ. ΙΚΑ – ΕΤΑΜ των νεοασφαλισμένων από 1/1/1993 και εφεξής, οι οποίοι ασκούν πολλαπλή επαγγελματική δραστηριότητα.

Ειδικά για τα πρόσωπα των περιπτώσεων στ΄ και ζ΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 του Α.Ν. 1846/1951 (ρητινοσυλλέκτες, δασεργάτες) και των ειδικών διατάξεων του Κεφαλαίου ΙΔ, άρθρα 96 – 97, του Κανονισμού Ασφάλισης του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ (Α.Υ.Ε. 55575/1965) (σμυριδορύκτες) η ως άνω υπαγωγή στην ασφάλιση του τ. ΟΑΕΕ ορίστηκε ως προαιρετική εφαρμοζομένων στην περίπτωσή τους των διατάξεων του άρθρου 3 του πδ 258/05 (καταστατικές διατάξεις τ. ΟΑΕΕ).

Συγκεκριμένα, από τον 4/2014 τα προαναφερόμενα πρόσωπα, εφόσον ασφαλίζονταν στο τ. ΙΚΑ – ΕΤΑΜ για τη δραστηριότητά τους αυτή και παράλληλα ασκούσαν επαγγελματική δραστηριότητα υπαγόμενη στην ασφάλιση του τ. ΟΑΕΕ, απαλλάσσονταν από την ασφάλιση του τ. ΟΑΕΕ.

Με τις διατάξεις του άρθρου 36 του ν. 4387/2016 διαμορφώνεται νέο πλαίσιο σχετικά με την υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών στον ΕΦΚΑ σε περίπτωση πολλαπλής απασχόλησης.

Σύμφωνα με την παρ. 1 του εν λόγω άρθρου, οι ασφαλισμένοι, ανεξαρτήτως αν είναι ασφαλισμένοι πριν ή μετά την 1/1/1993 (παλαιοί ή νέοι ασφαλισμένοι), εφόσον ασκούν πολλαπλή επαγγελματική δραστηριότητα για την οποία είχαν υποχρέωση ασφάλισης σε περισσότερους του ενός από τους ενταχθέντες στον ΕΦΚΑ φορείς κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, καταβάλλουν από 1/1/2017 τις προβλεπόμενες από τα άρθρα 38, 39 και 40 του ν. 4387/16 ασφαλιστικές εισφορές για την κύρια ασφάλισή τους, για κάθε επαγγελματική δραστηριότητα που ασκούν.

Εξάλλου, με την παρ. 7 του άρθρου 36 του προαναφερόμενου νόμου προβλέπεται η κατάργηση από 1/1/2017 του άρθρου 39 του ν. 2084/1992, όπως ίσχυε, για υποχρεωτική ασφάλιση των από 1/1/93 και μετά ασφαλισμένων σε έναν μόνο φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο.

Συνεπώς, από 1/1/2017 οι ως άνω ειδικές κατηγορίες απασχολούμενων (ρητινοσυλλέκτες, δασεργάτες, σμυριδορύκτες), ασφαλισμένοι πριν ή μετά την 1/1/1993, εφόσον παράλληλα ασκούν και επαγγελματική δραστηριότητα, υπάγονται σε έναν φορέα ασφάλισης, τον ΕΦΚΑ, καταβάλλοντας όμως πολλαπλές εισφορές (άρθρο 36 ν.4387/2016).

5. Γνωμοδότηση Σ.ΛΟ.Τ.

« … Κατά την γνώμη μας για την λειτουργία και την οικονομική διαχείριση του δασικού συνεταιρισμού εφαρμόζονται τόσο οι διατάξεις του νόμου 4384/2016 (άρθρα 21, 22 και 23), όσο και του Ν 4423/2016 (άρθρο 27, περ. στ [Τήρηση: «στ) Βιβλίο ισολογισμού»). Συγκεκριμένα, από τις παραπάνω διατάξεις προβλέπεται ότι, κατά τη λήξη της χρήσης «κλείνονται τα λογιστικά βιβλία του ΑΣ, ενεργείται η απογραφή της περιουσίας του, καταρτίζονται οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν 4308/2014 και υποβάλλονται από το διοικητικό συμβούλιο στην τακτική γενική συνέλευση μαζί με την έκθεση των ελεγκτών και την έκθεση διαχείρισης πεπραγμένων του διοικητικού συμβουλίου για το έτος που έληξε.

Ως προς το ερώτημα με αριθμό 2 (α), σας αναφέρουμε, ότι σύμφωνα με την Λογιστική Οδηγία της ΕΛΤΕ, στην οποία ενσωματώθηκε και η ΠΟΛ.1003/2014 (παρ. 3.10.1), ενδεικτικά απαριθμούνται οι οντότητες που εφαρμόζουν το διπλογραφικό λογιστικό σύστημα. Μεταξύ αυτών, είναι και οι συνεταιρισμοί (περ. ζ), καθώς και κάθε άλλη οντότητα που υποχρεούται σε σύνταξη ισολογισμού από άλλη νομοθεσία.

Η παράγραφος 3.10. 1 της ΠΟΛ.1003/2014 αναφέρει : «Ενδεικτικά, διπλογραφικό λογιστικό σύστημα εφαρμόζουν: (α)….(ζ) Οι συνεταιρισμοί και κάθε οντότητα που υποχρεούνται σε σύνταξη ισολογισμού από άλλη νομοθεσία. Ωστόσο, οι οντότητες αυτές (συνεταιρισμοί, κλπ.) οι οποίες εκ του ιδρυτικού τους νόμου ή του καταστατικού τους υποχρεούνται μόνο σε σύνταξη ισολογισμού και όχι σε τήρηση διπλογραφικών βιβλίων δεν υποχρεούνται από τον παρόντα νόμο σε εφαρμογή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, με την προϋπόθεση ότι εμπίπτουν στην κατηγορία των πολύ μικρών οντοτήτων της παραγράφου 2.γ του άρθρου 1 του ν. 4308/2014 και εντάσσονται σε τήρηση βιβλίων (απλογραφικά ή διπλογραφικά) με τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 2 (κύκλος εργασιών 1.500.000 ευρώ)».

Παρά τα ανωτέρω αναφερόμενα, εκτιμούμε ότι από απλογραφικό λογιστικό σύστημα δεν είναι πρακτικά εφικτό να καταρτιστεί μία πλήρης σειρά αξιόπιστων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.

Επομένως, εφόσον από τον νόμο και το καταστατικό του συνεταιρισμού επιβάλλεται η υποχρέωση καταρτίσεως πλήρους σειράς χρηματοοικονομικών καταστάσεων (ισολογισμός κ.λπ.), είναι αναγκαίο ο συνεταιρισμός να τηρεί πλήρες διπλογραφικό λογιστικό σύστημα»».

[Δείτε αναλυτικά: Σ.ΛΟ.Τ. αριθμ. πρωτ.: 1092 ΕΞ 17.7.2018 Αναγκαστικοί Δασικοί Συνεταιρισμοί]

Σημαντική Επισήμανση

Οι συνάδελφοι λογιστές, αλλά και η Διοίκηση των Συνεταιρισμών (Αγροτικών και Δασικών), πρέπει να γνωρίζει ότι από απλογραφικό λογιστικό σύστημα αφενός δεν είναι πρακτικά εφικτό να καταρτιστεί μία πλήρης σειρά αξιόπιστων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και αφετέρου υπάρχουν αυξημένοι κίνδυνοι διαχειριστικών ανωμαλιών, με ότι αυτό συνεπάγεται σχετικά με την ευθύνη των ανωτέρω προσώπων και στην εύρυθμη λειτουργία του Συνεταιρισμού, γενικότερα.

Απόσπασμα από το άρθρο του Κωνσταντίνου Ιωαν. Νιφορόπουλου, με τίτλο «Η φορολογία των Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΑΣ) και των μελών τους (μετά το ν. 4612/2019) και η Φορολογία Αναγκαστικών Δασικών Συνεταιρισμών», που δημοσιεύτηκε στο Taxheaven.gr  

 

Μοιραστείτε το!
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin


ΚατηγορίεςΔιάφορα

Tags: , , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: