Το κερδισμένο στοίχημα του Κοινωφελούς Προγράμματος

Αφορμή για το παρόν κείμενο αποτελεί η ενασχόληση μου με το «Πρόγραμμα Κοινωφελούς Εργασίας για την Αντιπυρική Προστασία των Δασών» στο Δασαρχείο Λαυρίου όπου υπηρετώ σαν δασολόγος. Παρακολούθησα και βοήθησα στην εκτέλεση του προγράμματος δύο μήνες πριν το τέλος του πρώτου 8μήνου του 2019 και στη συνέχεια με την 8μηνη παράτασή του. Ήθελα να γράψω ένα κείμενο υπό μορφή αποτίμησης του προγράμματος αφήνοντας στην άκρη όσον το δυνατόν το κριτήριο της υποκειμενικότητας ειδικότερα σε ότι αφορά τα άτομα με τα οποία συναναστράφηκα.

Δεν το παρακολούθησα από την αρχή του αλλά φαντάζομαι την έκπληξη (θετική ή αρνητική) των συναδέλφων στα δασαρχεία όταν πραγματικά από το πουθενά είδαν να εμφανίζονται στις κατά τόπους υπηρεσίες πενήντα κατά μέσο όρο άτομα που θα πρέπει να τους οργανώσεις, να τους εκπαιδεύσεις και να αναθέσεις καθήκοντα, την στιγμή που η καθημερινή ενασχόληση με τα κάθε λογής θέματα σε ένα δασαρχείο δεν αφήνει περιθώρια διαθέσιμου χρόνου. Υπάρχουν υπηρεσίες που ίσως να το αντιμετώπισαν ομαλότερα, λόγω επαρκούς στελέχωσης σε προσωπικό, αλλά οι περισσότερες περιφερειακές υπηρεσίες είναι γνωστό ότι έχουν σοβαρότατο πρόβλημα υποστελέχωσης.

Τους πρώτους έξι μήνες που ξεκίνησε το εν λόγω πρόγραμμα, υπηρετούσα στο Πράσινο Ταμείο και είχα επικοινωνία με συναδέλφους από όλη την Ελλάδα. Καθημερινά γινόμουν δέκτης τόσο της αγωνίας τους να εξοπλιστούν άμεσα με τα αναγκαία μέσα και υλικά, (που τους διατέθηκαν μέσω πιστώσεων),όσο και του αγώνα δρόμου των συναδέλφων της κεντρικής διοίκησης των αποκεντρωμένων διοικήσεων της χώρας για να προμηθευτούν τα είδη ρουχισμού και των μέσων ατομικής προστασίας για τους εργάτες. Ήταν πραγματικά τεράστιο το έργο που διεκπεραιώθηκε γρήγορα, ειδικά όταν το προσωπικό ήταν ήδη στα δασαρχεία και δεν έπρεπε να χαθεί άλλος χρόνος. Το πρώτο αυτό διάστημα καταφέραμε σαν Πράσινο Ταμείο σε συνεργασία με τους συναδέλφους των περιφερειακών δασικών υπηρεσιών, να εκτελούνται οι προμήθειες και να εξοφλούνται οι προμηθευτές (από το Πράσινο Ταμείο) σε σύντομο χρονικό διάστημα. Το τελευταίο βοήθησε πολύ στην εμπιστοσύνη των προμηθευτών απέναντι στις υπηρεσίες (υπήρξαν και καθυστερήσεις αλλά σε μικρό βαθμό).

Γινόμουν επίσης κάθε μέρα αποδέκτης πολλών αγωνιωδών ερωτημάτων για τα θέματα προμηθειών σε εξοπλισμό αλλά και την ειλικρινή ανακούφιση των συναδέλφων που με την χρηματοδότηση μέσω του Προγράμματος κατάφεραν να συντηρήσουν τα υπηρεσιακά οχήματα, να ξαναλειτουργήσουν μηχανήματα έργου παροπλισμένα από χρόνια και τόσα άλλα.

Το κείμενο του συναδέλφου κ. Χατζόπουλου με τίτλο «η αναζήτηση του αυτονοήτου και του ωφέλιμου ενός Κοινωφελούς Προγράμματος» μου έδωσε το έναυσμα για ένα κείμενο απάντηση-διάλογο για το πρόγραμμα αυτό. Θα πρέπει να απαντήσω σε μερικά από τα θέματα που θέτει ο συνάδελφος πάντα στο πλαίσιο ενός καλόπιστου διαλόγου που θα πρέπει να γίνει για το Κοινωφελές αυτό Πρόγραμμα.

Δεν νομίζω ότι υπάρχει συνάδελφος που να μην αντιμετώπισε θετικά το γεγονός ότι ύστερα από πολλά χρόνια, η πολιτεία επανέφερε το θέμα της πρόληψης στην επικαιρότητα. Έπρεπε να επαναληφθεί το χειρότερο δυνατό σενάριο και να ξαναθρηνήσουμε θύματα από πυρκαγιά και μάλιστα μέσα στο Νομό Αττικής, για να ακούσουμε ξανά κάποιους να ψελλίζουν στα υπουργικά γραφεία ότι υπάρχει και το ξεχασμένο θέμα της πρόληψης. Η καταστροφή του 2007 είχε γίνει δυστυχώς μακρινή ανάμνηση σε μια χώρα με πολίτες με κοντή μνήμη.

Ναι, συμφωνώ έγινε με προχειρότητα η όλη σχεδίαση, έγιναν τα πάντα ανάποδα, όπως πολλά γίνονται δυστυχώς ακόμα σε αυτή των χώρα. Ωστόσο, για πρώτη φορά μετά από χρόνια είχαμε έστω και αυτό, ένα πρόγραμμα απασχόλησης για την αντιπυρική προστασία των δασών και το θέμα ήταν έστω και έτσι να μπορέσουμε να κερδίσουμε το στοίχημα.

Σε μια διαρκώς απαξιούμενη Δασική Υπηρεσία, με λιγοστά μέσα και πόρους, έπρεπε να αποδείξουμε το αυτονόητο, να διαφημίσουμε αυτό που έκαναν τόσα χρόνια πριν οι παλαιότεροι συνάδελφοι. Να «βάλουμε» τον εργάτη στο δάσος εκεί που ήταν χρόνια πριν, που καλλιεργούσε το δάσος, έχτιζε τοίχους αντιστήριξης, διευθετούσε κοίτες ορεινών ρεμάτων, δημιουργούσε χώρους αναψυχής, εκτελούσε έργα αναδασώσεων και τόσα άλλα.

Θα παραβλέψω τα φανταστικά σενάρια με Euro Working Group και άλλους «Θεσμούς» που στον μέσο Έλληνα προκαλούν ακόμα εφιάλτες καλοκαιρινής ή χειμωνιάτικης νύχτας. Δεν θα προχωρήσω στην θεωρία της «Συστημικής Ανάλυσης», έχουν ήδη περάσει 20 χρόνια από τότε που με βασάνιζε σαν μάθημα στο μεταπτυχιακό μου τις κρύες νύχτες του Σουηδικού χειμώνα, για να αποδείξω το αυτονόητο. Την αναγκαιότητα δηλαδή την ύπαρξης ενός προγράμματος που σαν σκοπό έχει όχι μόνο την απασχόληση μακροχρόνιων ανέργων που η περίφημη «αγορά» τους θεωρεί παρίες (αυτό από μόνο του θα αρκούσε σε μία χώρα τσακισμένη από την οικονομική κρίση), αλλά ότι έβαζε ξανά στην ατζέντα, επαναλαμβάνω με όχι τον καλύτερο τρόπο, το ζήτημα της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών.

Εντυπωσιάζομαι με την απλότητα, στα όρια της αφέλειας, των επιχειρημάτων ότι το Πρόγραμμα Κοινωφελούς Εργασίας δεν είναι επ’ ωφελεία του κοινωνικού συνόλου!!! Δηλαδή οι καθαρισμοί για παράδειγμα που πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή ευθύνης του Δασαρχείου Λαυρίου σε ζώνη μίξη δάσους – οικισμών (στην Λαυρεωτική έχουν επισημανθεί τουλάχιστον τρείς (3) περιπτώσεις που προσομοιάζουν με την περίπτωση του οικισμού στο Μάτι) γίνονται επ’ ωφελεία των εργαζομένων στο κοινωφελές πρόγραμμα και μόνο;;;

Εντυπωσιάζομαι με την απλότητα στα όρια της αβελτηρίας όταν με υπολογισμούς που θα ζήλευε ο αείμνηστος Ζήκος στην ταινία «της Κακομοίρας», με έναν πολλαπλασιασμό 5.066 άτομα Χ 650 €/μηνιαίως Χ 16 μήνες=52.686.400€, αφού υπολογίζεται το κόστος του Κοινωφελούς Προγράμματος, γίνεται απόπειρα να συγκριθεί με άρθρο τιμολογίου μελέτης εργασιών καθαρισμού. Ο συντάκτης του κειμένου καταλήγει στο ευφάνταστο αποτέλεσμα ότι για να ήταν οικονομικά επωφελές θα έπρεπε να καθαριστούν 265.932 στρ. δασών και θέλοντας να μην είναι τόσο αυστηρός (!!) μιας και οι εργαζόμενοι δεν έχουν εμπειρία σε τέτοιους είδους εργασίες, βρίσκει ικανοποιητικό ένα ποσοστό μείωσης 50% της επιφάνειας καθαρισμένου δάσους στο πλαίσιο του Προγράμματος, δηλαδή 133.000 στρέμματα δάσους.

Στο σημείο αυτό, αναγκάστηκα να σταματήσω των ανάγνωση, πληκτρολόγησα όλο αγωνία στο ίντερνετ αναζητώντας …«nobel prize 2019 in economics». Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία των Επιστημών είχε αποφασίσει στις 14 Οκτωβρίου του 2019, το Νόμπελ στα Οικονομικά να το απονείμει στους διαπρεπείς Abhiit Banerjee του ΜΙΤ, Ester Duflo του ΜΙΤ και Michael Kremer (Harvard University) για «την πειραματική τους προσέγγιση στην μείωση της παγκόσμιας ανέχειας».

Όχι, η ανωτέρω τεχνοοικονομική προσέγγιση του Προγράμματος Κοινωφελούς Εργασίας δεν έτυχε της προσοχής της Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών… Η διάθεση μου δεν είναι ειρωνική, ειλικρινά, απλά απαντά στην μακροσκελή εισαγωγή του συγγραφέα που μόνο περισπούδαστη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.

Αλήθεια τους Δασολόγους, Δασοπόνους, αποφοίτους ΙΕΚ Δασικής Προστασίας καθώς και τα άτομα που απασχολούνται ως διοικητικοί στο εν λόγω πρόγραμμα γιατί τους συνυπολογίζει ως εργάτες; ή μήπως κοστολογεί και την εργασία τους σε στρέμματα καθαρισμένου δάσους; Αναζήτησε ο γράφων στοιχεία αν όχι πανελλαδικά, έστω στην Αποκεντρωμένη στην οποία ανήκει η Υπηρεσία που υπηρετεί, για να βρει τον ακριβή αριθμό εργατών και λοιπών ειδικοτήτων που τελικά απασχολούνται στο Πρόγραμμα;; Θα μπορούσε εύκολα να πληροφορηθεί, ότι σημαντικός αριθμός ατόμων είτε δεν αποδέχτηκαν την εργασία, είτε παραιτήθηκαν για λόγους προσωπικούς ή επαγγελματικούς, είτε μέσα στο χρονικό διάστημα που απασχολήθηκαν έχουν συνταξιοδοτηθεί.

Αναζήτησε ο γράφων να δει ποιες υπηρεσίες στερούνται όχι μόνο επιστημονικού προσωπικού αλλά ακόμα και διοικητικού;; διότι η έστω και προσωρινή στελέχωση ήταν πολύ ευεργετική για την λειτουργία τους. Μήπως υπάρχει και ανάλυση τιμών στην απασχόληση επιστημονικού και λοιπού διοικητικού προσωπικού και αλήθεια γιατί δεν προχώρησε μέχρι εκεί την «τεχνοικονομική του προσέγγιση»;

Κατανοώ απόλυτα ότι οι ανάγκες σε προσωπικό διαφέρουν ανά υπηρεσία. Άλλες οι ανάγκες και οι κίνδυνοι το καλοκαίρι στο Δασαρχείο του Κ. Νευροκοπίου και άλλες οι ανάγκες του Δασαρχείου Λαυρίου, ένα από τα δασαρχεία πρώτης επικινδυνότητας κάθε αντιπυρική περίοδο. Εμείς, σαν μια υποστελεχωμένη περιφερειακή δασική υπηρεσία πιστεύω ότι στο διάστημα των δεκαέξι αυτών μηνών καταφέραμε πολλά με κόπο αλλά και μεράκι.

Οι ευχαριστίες που δεχόμασταν από κατοίκους που έβλεπαν το έργο μας ειδικά σε περιοχές ζώνης μίξης δασών-οικισμών, όπου δώσαμε το στίγμα ότι υπάρχουμε, ήταν η καλύτερη ανταμοιβή (για μένα όχι, η ικανοποίηση ενός … διεστραμμένου δασολόγου ήταν ότι επιτέλους μετά από 12 χρόνια …προϋπηρεσίας στο άρθρο 14, έκανα στην πράξη καλλιέργεια νεοφυτείας και αραιώσεις στο στάδιο των κορμιδίων σε τμήματα του δάσους που ποτέ δεν είχαν γίνει δασοκομικές επεμβάσεις).

Παρακάτω παραθέτω επιγραμματικά εργασίες που εκτελέστηκαν και εκτελούνται στο Δασαρχείο Λαυρίου στην διάρκεια του προγράμματος:

  1. Καθαρισμοί – συντήρηση αντιπυρικών ζωνών
  2. Καλλιέργεια – αραιώσεις κατά μήκος δασικών οδών και δημιουργία στεγασμένων αντιπυρικών ζωνών
  3. Κοπή και απομάκρυνση ξερών δένδρων και ογκωδών απορριμμάτων από παράνομες αποθέσεις εντός δασών
  4. Κλαδεύσεις-φρυγανεύσεις σε ζώνη μίξης δασών – οικισμών
  5. Κατασκευή –συντήρηση ενημερωτικών πινακίδων εντός του πυρήνα του Εθνικού Δρυμού Σουνίου
  6. Περίφραξη φρεάτων στην περιοχή των παλαιών μεταλλείων εντός δασικών εκτάσεων
  7. Συντήρηση δασικού φυλακίου Άγιου Κωνσταντίνου
  8. Συμβολή των δασοπόνων του κοινωφελούς στην σύνταξη μελετών του δασαρχείου
  9. Διοικητική υποστήριξη σε καθημερινά θέματα της υπηρεσίας

Μακρηγόρησα αλλά προσπάθησα μετά από χρόνια να δω το ποτήρι μισογεμάτο. Προσωπικά νιώθω ικανοποιημένος με το έργο που επιτελέσαμε στα πλαίσια του Προγράμματος ώστε τα αρνητικά του (αρκετά, όχι όλα, διορθώθηκαν στην πορεία του προγράμματος) να αποτελούν απλά μικρές προκλήσεις για διευθέτηση.

Νομίζω το στοίχημα έχει κερδηθεί, πρέπει απλά να το διαδώσουμε..

Υ.Γ. 1: Σε 398.500 € ανήλθε για το έτος 2018 η χρηματοδότηση των περιφερειακών δασικών υπηρεσιών για την υλοποίηση του προγράμματος Κοινωφελούς Εργασίας (χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο), ενώ επιπλέον χρηματοδότηση 200.000 € διατέθηκε για την παράταση του προγράμματος για το έτος 2019. Αρκεί η ανάγνωση του πίνακα κατανομής των ποσών ανά δασική υπηρεσία για να διαπιστώσει ότι ανέρχονται στα … αστρονομικά ποσά των 2.000 ως 9.000 €.

Υ.Γ. 2: Δεν μπορώ να αφήσω ασχολίαστο τον εξοργιστικά ακραίο νεοφιλελεύθερο συλλογισμό περί μη πληρωμής των εργατών τις ημέρες που λόγω των καιρικών συνθηκών δεν θα εργάζονται… Αλήθεια, θα μπορούσε να προβλέπεται μείωση μισθού και στους μόνιμους δασικούς υπαλλήλους όταν λόγω καιρού, δεν θα μπορούν να ασκήσουν τα καθήκοντά τους;;; ως εδώ!! μη βάζουμε ιδέες στους «θεσμούς»!!

Γιώργος Μαχαίρας
Δασολόγος στο Δασαρχείο Λαυρίου

Μοιραστείτε το!
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin


ΚατηγορίεςΔασική Υπηρεσία

Tags: , , , , ,

2 replies

  1. Από το Μάϊο το νέο κοινωφελές. Το παρόν τελειώνει τώρα.

  2. Συνάδελφε Γ.Μαχαίρα , πολύ ενδιαφέρον το κείμενό σου . Πράγματι είναι χρήσιμη μια αποτίμηση του κοινωφελούς προγράμματος και καλό θα είναι να συνεχιστεί η συζήτηση για αυτό, όπως και για όλο το σχεδιασμό της πρόληψης και της αντιπυρικής προστασίας και κυρίως για το αν ένα κοινωφελές πρόγραμμα αρκεί ¨να φέρει την άνοιξη¨ . Εγώ εδώ θέλω μόνο να προσθέσω κάποια λίγα από τα οικονομικά στοιχεία που έχω κρατήσει στο αρχείο μου και τα οποία ανατρέπουν πράγματι την μονομερή εικόνα που παρουσιάζει ο συνάδελφος Χατζόπουλος στο κείμενό του σε ότι αφορά τα τιμολόγια των εργασιών σε δασικές εκτάσεις που εκτελούνται με εργολαβίες.
    -Σ.Π.Α.Υ. 2004 «καθαρισμοί, κλαδεύσεις..» τιμή μονάδας 360,00 €/ στρέμμα.
    -Δάσος Βοτανικού κήπου,2005, «καθαρισμός, θρυμματισμός», τιμή μονάδας 552,97 €/στρέμμα.
    -Δασαρχείο Θηβών, 2009, «καθαρισμός, αποκλάδωση, θρυμματισμός ..» τιμή μονάδας 484,36 €/ στρέμμα.
    -Δασαρχείο Λίμνης, 2012 ” καθαρισμοί, κλαδεύσεις” 300,00 €/ στρέμμα.
    -Δασαρχείο Πάρνηθας, 2018, “καθαρισμός, θρυμματισμός” τιμή μονάδας 554,89 €/στρέμμα.

    Ευδ. Λίτσα – Δασολόγος

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: