Οι περιπέτειες ενός φαρμάκου

Μαζί με την ασπιρίνη ίσως να είναι το πιο γνωστό φάρμακο στον κόσμο. Πρόκειται για το Taxol, ένα ισχυρότατο αντικαρκινικό παρασκεύασμα που βρέθηκε στο επίκεντρο της διαμάχης για την χρησιμοθηρική από τη μια μεριά και την αμιγώς οικολογική διάσταση της βιοποικιλότητας από την άλλη. Κι αυτό, γιατί η δραστική ουσία από την οποία παρασκευάζεται το φάρμακο, βρίσκεται στο φλοιό ενός δέντρου της βόρειας-δυτικής Αμερικής, τον τάξο (Taxus brevifolia), ένα είδος κωνοφόρου με πολύ αργή αύξηση και γι’ αυτό πολύ αργή ικανότητα ανανέωσης.

Για την παραγωγή του συγκεκριμένου προϊόντος, το Εθνικό Αντικαρκινικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ χρειάστηκε να καταναλώσει μέσα σε μια δεκαετία (1977-1987) 3,5 τόνους από την πολύτιμη φυτική πρώτη ύλη, πράγμα που προκάλεσε τη αντίδραση οικολογικών κύκλων που έβλεπαν μια υπερεκμετάλλευση του είδους και παραβίαση της αρχής της βιωσιμότητας (που μακροπρόθεσμα θα επηρέαζε και την ίδια την δυνατότητα παραγωγής του φαρμάκου).

Από την άλλη μεριά, η κοινή γνώμη ήταν εκτεθειμένη σε διλήμματα του τύπου «σώζω μια ζωή κόβω ένα δέντρο» φράση που εμφανίστηκε ακόμη και σε κύριο τίτλο των New York Times. Το 1990, το Ταμείο για την Υπεράσπιση του Περιβάλλοντος (Environmental Defense Fund) οργάνωσε στην Ουάσινγκτον ένα συνέδριο όπου προτάθηκε η άποψη «να ενταχθεί ο τάξος στα προστατευόμενα είδη, προκειμένου να εξασφαλισθεί στο μέλλον η παραγωγή του φαρμάκου». Μια θέση που ενώ προς στιγμήν φάνηκε να υπερβαίνει τη συγκρουσιακή αντιπαράθεση και να κερδίζει την ψήφο πολλών πλευρών, εντούτοις δεν κατάφερε να κατοχυρωθεί και νομικά.

Η λύση ήρθε τελικά από αλλού. Δύο ερευνητές του CNRS στη Γαλλία, σε συνεργασία με την πολυεθνική Rhone-Poulenc κατάφεραν να παρασκευάσουν την ίδια ουσία με συνθετικό τρόπο. Την ιδέα «έκλεψε» λίγο καιρό αργότερα μια εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων, η Bristol-Myers και έκτοτε το Taxol χρησιμοποιεί πολύ μικρές ποσότητες από τη φλούδα των δέντρων.

Πηγή κειμένου: Ευθυμιόπουλος Ηλίας, “Το δίλημμα της πεταλούδας – Οικολογική ερμηνευτική και περιβαλλοντικός σχετικισμός”, Ακαδημία Αθηνών – Μαριολοπούλειο-Καναγκίνειο Ίδρυμα Επιστημών Περιβάλλοντος, 2017.

Φωτογραφία: thatslifesci.com

Μοιραστείτε το!
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin


ΚατηγορίεςΧλωρίδα

Tags: , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: