Νόμος 4824/2021 (Α’ 156)

.

Δημήτριος Η. Παπαστερίου
Ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

Νόμος 4824/2021 (Α΄ 156) 

«Κύρωση: α) της από 5.8.2021 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου «Έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του κινδύνου πυρκαγιών» (Α ́ 138) και β) της από 13.8.2021 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου «Έκτακτα μέτρα για την αποτελεσματική προστασία και την ταχεία αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος, την άμεση στήριξη των πληγέντων από τις πυρκαγιές του Ιουλίου/Αυγούστου 2021 και συναφείς διατάξεις» (Α ́ 143) και άλλες διατάξεις»

Α. Μικρή ιστορική αναδρομή

Εκτός από τις δύο παραπάνω «Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου» (εφεξής ΠΝΠ) υπάρχουν και άλλες που παρουσιάζουν τα ίδια προβλήματα νομοτεχνικής φύσης, ίσως όχι με την ίδια ένταση, που χαρακτηρίζει το ν. 4824/2021. Ενδεικτικά:

Β. Σημείο εκκινήσεως

Κάθε νομοθέτημα πρέπει να διαθέτει ακρίβεια, σαφήνεια και πληρότητα, σύμφωνα με τις αρχές της καλής νομοθετήσεως. Από τα χαρακτηριστικά αυτά δεν εξαιρούνται οι ΠΝΠ. Τόσο αυτές όσο και οι νόμοι που τις κυρώνουν επιβάλλεται να εφαρμόζουν τις αρχές της καλής νομοθετήσεως[1], σύμφωνα με το άρθρο 58 ν. 4622/2019[2].

Αναδύεται το ερώτημα,  η νομοτεχνική δομή του ν. 4824/2021 διέπεται από τις αρχές της καλής νομοθετήσεως ή είναι περίπλοκη; Είναι περισσότερο περίπλοκη από ό,τι θα το δικαιολογούσαν ή θα το «συγχωρούσαν» οι ειδικές συνθήκες της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου; Η νομοτεχνική επιλογή, στην οποία θεμελιώνεται η συγκεκριμένη νομοθετική δομή, έχει ως σημείο εκκινήσεως μια αναγκαία νομοτεχνική αρτιότητα; Ή κινείται στα όρια της νομοτεχνικής πλημμέλειας; Ή μήπως τα υπερβαίνει, με αποτέλεσμα η νομοτεχνική διαστρωμάτωση του επίμαχου νομοθετήματος να προσεγγίζει τα όρια της νομοτεχνικής αταξίας και να θέτει σε κίνδυνο ακόμη και δογματική ευστοχία; Όλα αυτά τα ερωτήματα σε τελευταία ανάλυση δηλώνουν την παρουσία σοβαρότατων νομικών ζητημάτων που αναδύονται από τον επίμαχο νόμο.

Γ. Παραδείγματα

Παράδειγμα πρώτο: «2. Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 998/1979 (Α’ 289), συντέμνεται και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:

«3. Ειδικώς προκειμένου περί κηρύξεως εκτάσεων ως αναδασωτέων ένεκα μερικής ή ολικής καταστροφής δάσους ή δασικής εκτάσεως εκ πυρκαϊάς ή άλλης αιτίας εκ των εν άρθρ. 38 παρ. 1 αναφερομένων η κατά την παρ. 1 του παρόντος άρθρου απόφασις του αρμοδίου οργάνου εκδίδεται, μετά εισήγησιν της αρμοδίας δασικής υπηρεσίας, υποχρεωτικώς εντός τριάντα (30) ημερών από της καταστολής της πυρκαϊάς ή της διαπιστώσεως της εξ άλλης αιτίας καταστροφής. Διά της αποφάσεως ταύτης καθορίζονται και αι υποχρεώσεις της δασικής υπηρεσίας διά την κατάρτισιν και εφαρμογήν ειδικού διά την προκειμένην περίπτωσιν προγράμματος αναδασώσεως».

Παράδειγμα δεύτερο: «3. Η προθεσμία του πρώτου και δεύτερου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 70 του ν. 998/1979 συντέμνεται και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:

«3. Με απόφαση του αρμόδιου οργάνου, που σύμφωνα με το άρθρο 41 του παρόντος νόμου εκδίδεται εντός τριάντα (30) ημερών από την καταστολή της πυρκαγιάς ή τη διαπίστωση καταστροφής δάσους ή δασικής έκτασης από οποιαδήποτε αιτία, οι ανωτέρω εκτάσεις κηρύσσονται υποχρεωτικά αναδασωτέες. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις με απόφαση του αρμόδιου οργάνου, που λαμβάνεται ύστερα από αιτιολογημένη πρόταση του οικείου δασάρχη, η προθεσμία του προηγούμενου εδαφίου μπορεί να παραταθεί για χρονικό διάστημα μέχρι τριάντα (30) ημέρες ακόμη κατ’ ανώτατο όριο. Παράλειψη έκδοσης από το αρμόδιο όργανο της απόφασης αναδάσωσης, εντός της ανωτέρω προθεσμίας, τιμωρείται σύμφωνα με το άρθρο 259 του Ποινικού Κώδικα».

Επί της ουσίας τα δύο παραπάνω παραδείγματα αποδίδουν grosso modo ισχύον δίκαιο. Εισάγουν, όμως, νέα ρύθμιση ως προς τις προθεσμίες.

  • «…υποχρεωτικώς εντός τριάντα (30) ημερών από της καταστολής της πυρκαϊάς ή της διαπιστώσεως της εξ άλλης αιτίας καταστροφής…».
  • «…η προθεσμία του προηγούμενου εδαφίου μπορεί να παραταθεί για χρονικό διάστημα μέχρι τριάντα (30) ημέρες ακόμη κατ’ ανώτατο όριο…»

Κατά αποφάσεις του ΣτΕ αντίστοιχες ημερομηνίες χαρακτηρίζονται ως ενδεικτικές.

Πέρα από τα ζητήματα αυτά τίθεται ένα ζήτημα «καλής νομοθετήσεως». Πως θα πραγματοποιείται η παραπομπή στις διατάξεις των δύο παραδειγμάτων;

Ως προς τη διάταξη του πρώτου παραδείγματος.

Υπάρχει στο άρθρο 2 ν. 4824/2021, άρθρο δεύτερο, παρ. 2. Είναι σαφής παραπομπή;

Ως προς τη διάταξη του δεύτερου παραδείγματος.

Υπάρχει στο άρθρο 2 ν. 4824/2021, άρθρο δεύτερο, παρ. 3. Είναι σαφής παραπομπή;

Το ενδεχόμενο μια τέτοια παραπομπή να προκαλεί «σύγχυση και αβεβαιότητα» δεν πρέπει καθόλου να αποκλεισθεί! Μήπως θα ήταν χρήσιμο να υποδειχθεί αρμοδίως ο «ορθός» τρόπος παραπομπών;

Δ. Επίμετρο

Ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της επίμαχης νομοθετήσεως είναι το ότι ο ν. 4824/2021 διαθέτει Πίνακα Περιεχομένων. Η ανάγνωση του πίνακα αυτού μπορεί να αποτελέσει «χρήσιμο» σύμβουλο για την κατανόηση της νομοτεχνικής διαρθρώσεώς του.

Ο νόμος αυτός διαθέτει δεκατρία (13) άρθρα που δηλώνονται με τη διατύπωση «άρθρο 1», «άρθρο 2» κλπ. Τα άρθρα αυτά έχουν υποδειγματική ανισοκατανομή.

Ειδικότερα, το «άρθρο 1» αναπτύσσεται σε «άρθρο πρώτο» έως και «άρθρο πέμπτο».

Ωστόσο το «άρθρο 2» – με αντικείμενο την «Κύρωση της από 13.8.2021 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου» – αναπτύσσεται, λόγω της μεγάλης εκτάσεώς του, σε «ΜΕΡΗ» (έξι τον αριθμό) και σε άλλα άρθρα που δηλώνονται ως «άρθρο πρώτο» κλπ. (τριάντα τον αριθμό)∙ το τελευταίο δηλώνεται ως «άρθρο τριακοστό».

Κατά τη γνώμη μας, η νομοτεχνική επιλογή αυτή μάλλον αδικεί το περιεχόμενο των εισαγόμενων μέτρων.

ΟΙ νομικοί – εκόντες άκοντες – θα συνηθίσουν τη νέα κατάσταση πραγμάτων. Οι άλλοι κοινωνοί του δικαίου (και είναι πάρα πολλοί), τουλάχιστον σε πρώτη φάση, θα προστρέξουν στους ενημερωμένους νομικούς.

Εξακολουθεί να αιωρείται το ερώτημα: Γιατί να μην είναι απλούστερη η νομοθέτηση τόσο σημαντικών ζητημάτων;

…………….

[1]. Κατά το άρθρο 14 π.δ. 98/2020 «Οι αρμοδιότητες του Γραφείου Καλής Νομοθέτησης είναι ιδίως: (α) Η λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή των αρχών και εργαλείων της Καλής Νομοθέτησης κατά την άσκηση των κυβερνητικών αρμοδιοτήτων,…».

[2]. Γέροντας, ΕπιτΓενΔιοικΔ2, σ. 57 επ. Βλ. σχετικά ΟλΣτΕ 3914/2015.




ΚατηγορίεςΑπόψεις, Νομοθεσία

Tags: , , ,

1 reply

  1. Δυστυχως υπάρχει πληθώρα ζητημάτων που καθιστούν σχεδόν αδύνατη την ενημέρωση των πολτιών για τους ισχύοντες νόμους χωρίς την συμβολή (ενημερωμένων) νομικών….
    π.χ. Συνήθως και στην ουσία δεν εκδίδονται νόμοι αλλά συλλογές τροποποιήσεων νόμων, Οι νόμοι που ψηφίζονται είναι αδύνατο ακόμα και να διαβαστουν στην πρωτογενή μορφή τους από τον πολίτη. (Χωρίς δυνατότητα πρόσβασης σε ηλκτρονικές βάσεις δεδομένων που διατηρούν την ενημερωμενη κάθε φορά έκδοση..)..
    Ενα άλλο θέμα είναι η συνταγματικότητα των νόμων. Σε εμένα τον απλό πολίτη προκαλεί αλγεινή εντύπωση πως είναι δυνατο να ψηφίζονται από την βουλή (το λίκνο της δημοκρατίας μας) νόμοι που εν συνεχεία και πολλές φορές μετά από χρόνια κρίνονται αντισυνταγματικοί (χωρίς να είναι πολλές φορες δυνατό να αποτραπούν τα έννομα αποτέλεσματα που έχουν εντωμεταξύ παράγει στην πράξη…. ) .
    Δηλαδή δεν τους βλέπει κανένας τους νόμους πρίν ψηφιστούν η έστω πρίν αρχίσει η ισχύς τους? Δεν θα μπορούσε το συμβούλιο της επικρατείας να κρίνει επί της συνταγματικότητας τους πρίν ισχύσουν?
    Οι μισοί βουλευτές είναι νομικοί, και ορισμένοι καθηγητές συνταγματικού δικαίου ή και πρόεδροι της βουλής. Πώς υπογράφουν κείμενα που είναι δυνατό να κριθούν εκ των υστέρων αντισυνταγματικά?
    Και επιτέλους μιά απλή σύμβαση του Ελληνικού Δημοσίου περνάει από ” χίλια κύματα” ελέγχων, πρίν εγκριθεί ο νόμος βάση του οποιου συντάσσεται δεν περνάει απο κανένα?.
    Ισως θα έπρεπε τα ζητήματα αυτά να απασχολούν σοβαρά τους νομικούς γιατί δείχνουν προχειρότητα στην νομοθέτηση και θέτουν σε αμφισβήτηση την εμπιστοσύνη των πολιτων στους νόμους.
    Ισως θα μπορουσε να απαγορεύεται η τμηματικη τροποίηση τους πτίν την συμπληρωση ενός ικανου διαστήματος ώστενα συμπεριληφθούν όλες οι αλλαγές σε ένα σώμα που θα αντικαθιστά το προηγούμενο?, Ισως θα έπρεπε η βουλη ή κάθε υπουργός να έχει ετήσιο όριο “παραγωγής νόμων” ώστε να το σκέφτεται δυό-τρείς φορές πρίν εκτοξευσει κάποιο σύνολο πλίνθων-κεράμων και λίθων στα κεφάλια μας?

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: