Δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο δράσης για την προστασία του είδους Dama dama – Πλατώνι της νήσου Ρόδου

Στα πλαίσια της μελέτης «ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ DAMA DAMA – ΠΛΑΤΩΝΙ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΡΟΔΟΥ», η Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου καλεί πολίτες, φορείς και οργανισμούς να συμμετάσχουν στην δημόσια διαβούλευση για την εξεύρεση λύσεων στα υπάρχοντα προβλήματα.

Τα βασικά προβλήματα στην περιοχή παρουσίας του πλατωνιού είναι:

  1. Τροχαία ατυχήματα που προκαλούνται στο οδικό δίκτυο από τις κάθετες διελεύσεις του πλατωνιού.
  2. Παγιδεύσεις των πλατωνιών σε πλαστικά δίχτυα περιφράξεων καλλιεργειών.
  3. Καταστροφές σε αγροτικές καλλιέργειες από το πλατώνι, κυρίως με την βόσκηση του σε καλλιεργούμενα είδη.

Η διαβούλευση επιδιώκει τη κριτική στα στοιχεία και στα συμπεράσματα της μελέτης, αλλά κυρίως τη διατύπωση προτάσεων, ενεργειών ή τακτικής για την λύση των τριών μεγαλύτερων προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Πλατώνι αλλά και η κοινωνία από την συμπεριφορά του.

Χάρτης τροχαίων ατυχημάτων και παγιδεύσεων ελαφιών, Ά εξαμήνου 2021

Η συμμετοχή σας μπορεί να γίνει με τους παρακάτω τρόπους:

Α. Με την υποβολή των απόψεων σας στην ιστοσελίδα dasarxeio.com όπου θα μπορείτε να δημοσιεύσετε την γνώμη σας και τις προτάσεις σας (φόρμα επικοινωνίας).

Β. Με την αποστολή των απόψεών σας στα email:

i. Της Διεύθυνσης Δασών Δωδεκανήσου (d.dason@gmail.com)

ii. Της εταιρίας ΥΛΗ (info@forest.gr)

iii. Συμπληρώνοντας την φόρμα επικοινωνίας στο site της εταιρίας ΥΛΗ εδώ

iii. Με την αποστολή των απόψεών τους με επιστολή στην Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου (Γεωργίου Μαύρου 2, Τ.Κ. 851 32, Ρόδος) και με επισήμανση στον Φάκελο (εξωτερικά) πως προορίζεται για την «Δημόσια Διαβούλευση».

Η διαβούλευση είναι ανοιχτή έως τις 30 Νοεμβρίου 2021.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ

Δημόσια Διαβούλευση για την μελέτη «ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ DAMA DAMA – ΠΛΑΤΩΝΙ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΡΟΔΟΥ»

Η δημόσια διαβούλευση στα πλαίσια της μελέτης «ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ DAMA DAMA – ΠΛΑΤΩΝΙ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΡΟΔΟΥ» αποσκοπεί στην εξεύρεση λύσεων για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το είδος Dama dama και η κοινωνία, λόγω των δυστυχημάτων στο οδικό δίκτυο στην Ρόδο, τις παγιδεύσεις σε πλαστικά δίχτυα περίφραξης αγρών  αλλά και των ζημιών που προκαλούνται στις γεωργικές καλλιέργειες.

1. Το είδος Dama dama

Η Ρόδος είναι το τελευταίο νησί της Μεσογείου που διατηρεί αρχαίο πληθυσμό πλατωνιού. Σύμφωνα με τον Massetti (2002) ο πληθυσμός πλατωνιού της Ρόδου έχει ουσιαστικές διαφορές από αυτόν της Μικράς Ασίας, με τον οποίο είναι φαινοτυπικά όμοιος. Το Πλατώνι της Ρόδου φαίνεται αρκετά μικρότερο, ειδικά όταν συγκριθεί με άτομα από την κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αρσενικά πλατώνια άνω των δύο ετών, δεν φτάνουν το ύψος των 80 εκ. ενώ συχνά δεν ξεπερνούν τα 75 εκ. Το βάρος των ενήλικων θηλυκών κυμαίνεται από 45 έως 60 κιλά (Massetti 2002).

Συγκριτικές αναλύσεις mtDNA, που έγιναν σε διάφορους πληθυσμούς πλατωνιού απεικονίζουν ξεκάθαρα τη διαφοροποίηση του πληθυσμού της Ρόδου, από τους άλλους Ευρωπαϊκούς πληθυσμούς (Massetti 2002). Αυτό είναι ένα πολύ εντυπωσιακό στοιχείο, ενδεικτικό της μοναδικότητας του πληθυσμού του νησιού της Ρόδου, σύμφωνα με τους Vernesi et al (2001).

2. Πιέσεις και Απειλές

Οι πιέσεις και οι απειλές στις οποίες εκτίθεται το πλατώνι σήμερα, σύμφωνα με την σχετική βιβλιογραφία, είναι:

  • Η ανεξέλεγκτη χρήση λιπασμάτων, που μπορεί να οδηγήσει σε αλλοίωση της χλωριδικής σύνθεσης των τύπων οικοτόπων.
  • Η κατασκευή και συντήρηση δικτύου μεταφορών (δρόμοι & μονοπάτια) που διασπούν τη συνεκτικότητα των οικοτόπων και μειώνουν την έκτασή τους, αλλά και ο θάνατος ή τραυματισμός από σύγκρουση με τροχοφόρα.
  • Η λαθροθηρία με όπλο, ή με χρήση παγίδων.
  • Η χρήση βιοκτόνων, ορμονών και χημικών στη δασοκομία και γεωργία.
  • Οι πυρκαγιές ευρείας κλίμακας που μειώνουν τους φυσικούς οικοτόπους διαβίωσης του είδους.
  • Οι αλλαγές στις χρήσεις γης,
  • Η μείωση των διαθέσιμων υδάτινων πόρων,
  • Η απουσία γενετικού αποθέματος εκτός Ρόδου, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη τάση των κατοίκων να διατηρούν αιχμάλωτα πλατώνια μη ροδίτικης προέλευσης,
  • Η απουσία συστήματος διαχείρισης των ζημιών που προκαλεί το πλατώνι σε αγροτικές καλλιέργειες και
  • Η αυξημένη πυκνότητα του είδους σε κάποιες περιοχές.

3. Προσπάθειες για διαχείριση και καταγραφή του είδους

Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία για την εξάπλωση του πλατωνιού προέρχονται από τους Masseti & Theodoridis (2002), οι οποίοι στηρίχτηκαν σε πληροφορίες που συνέλεξαν για την παρουσία του πλατωνιού στο νησί. Σύμφωνα µε τα στοιχεία τους, το πλατώνι εξαπλωνόταν κατά κύριο λόγο στο νότιο και κεντρικό τμήμα της Ρόδου και σε ένα μέρος του βόρειου τμήματος, μεταξύ των οποίων μεσολαβούσε μια στενή λωρίδα επικοινωνίας. Στηριζόμενοι σε παλιότερες βιβλιογραφικές αναφορές της εξάπλωσης του πλατωνιού, συμπέραναν ότι τουλάχιστον από το 1914 και μετά, το πλατώνι διεύρυνε σταδιακά το χώρο διαβίωσής του και ότι η  εξάπλωση το 2002 ήταν η ευρύτερη που είχε καταγραφεί. Επιπλέον, εκτίμησαν ότι ο πληθυσμός του πλατωνιού την περίοδο καταγραφών κυμαινόταν μεταξύ 70-300 ατόμων και δέχτηκαν ότι αυτό το πληθυσμιακό μέγεθος είναι σημαντικά μικρότερο από τα πληθυσμιακά μεγέθη που αναφέρθηκαν κατά τις δεκαετίες ’30 – ’50.

Αυτό που καθίσταται σαφές από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση, για τη διαχρονική εξάπλωση του πλατωνιού στη Ρόδο, είναι ότι τόσο η εξάπλωση, όσο και το πληθυσμιακό μέγεθος του πλατωνιού παρουσίασε διακυμάνσεις στο χρόνο. Όσον αφορά την εξάπλωση δεν θεωρούμε ασφαλές να κάνουμε συγκρίσεις στη διαχρονική εξάπλωση των πλατωνιών στο νησί, δεδομένου ότι τα στοιχεία είναι αποσπασματικά και χωρίς συστηματική καταγραφή. Πάντως διαφαίνεται μια σταθερή παρουσία του πλατωνιού στο κεντρικό και νότιο τμήμα του νησιού, μεταξύ Απολλώνων – Λάερµων – Ασκληπειού – Προφύλιας – Απολακκιάς – Αγίου Ισιδώρου και λιγότερο σταθερή παρουσία στο βόρειο τμήμα μεταξύ Αρχίπολης – Διμυλιάς.

Μεγαλύτερο βαθμό αξιοπιστίας έχει η σύγκριση των αποτελεσμάτων της μελέτης των Ιωαννίδη & Μπούσµπουρα (1988) µε τα αποτελέσματα των Masseti & Theodoridis (2002), απ’ όπου προκύπτει ότι μέσα σε διάστημα λίγο μεγαλύτερο από μια δεκαετία το πλατώνι διεύρυνε την εξάπλωσή του, ή τουλάχιστον η παρουσία του έγινε πιο συχνή προς το βόρειο τμήμα και πιο συνεκτική στο νότιο. Αναφορικά µε τον πληθυσμό του πλατωνιού, φαίνεται ότι αυτός παρουσίασε μια δραματική μείωση κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, ενώ φαίνεται να ανακάμπτει τα τελευταία χρόνια. Από μερικές χιλιάδες άτοµα, όπως εκτιμήθηκε, μεταξύ 1938-1943, ο πληθυσμός του μειώθηκε σε μερικές δεκάδες το 1988 και αυξήθηκε σε μερικές εκατοντάδες το 2002. Βέβαια, οι αριθμοί αυτοί είναι απλώς ενδεικτικοί της διακύμανσης του μεγέθους του πληθυσμού, καθώς δεν έχουν προκύψει από συγκεκριμένη μέθοδο καταγραφής. Τέλος, και στις δυο μελέτες υποστηρίζεται η άποψη ότι ο βασικός λόγος της μείωσης του πληθυσμού των πλατωνιών ήταν το παράνομο κυνήγι (Μερτζανίδου 2010).

4. Στόχοι Διατήρησης

Η σχέση των αγροτικών ζώων με τα πλατώνια είναι έντονα ανταγωνιστική, όσον αφορά την τροφή, το νερό και τη χρήση κοινού ενδιαιτήματος. Το έτος 2005, στο νησί της Ρόδου υπήρχαν, σύμφωνα με στοιχεία της Διεύθυνσης Γεωργίας Δωδεκανήσου, 82.000 αιγοπρόβατα (Θεοδωρίδης 2005), η δε βοσκοφόρτωση ήταν 2,4 φορές μεγαλύτερη από τη βοσκοϊκανότητα των βοσκοτόπων του νησιού (Βούλγαρης και Θεοδωρίδης 2006).

Σήμερα ο πληθυσμός των αιγοπροβάτων (Διεύθυνση Κτηνιατρικής Δωδεκανήσου)  είναι 44.190 ζώα, από τα οποία 16.395 πρόβατα και 27.795 αίγες.

Μια προσέγγιση για την εκτίμηση της μέγιστης βιοχωρητικότητας που μπορεί να εφαρμοστεί, είναι ο υπολογισμός του πληθυσμού των ελαφιών ως συνάρτηση της εκτίμησης της πρωτογενούς παραγωγής βιομάζας σε μια περιοχή και των ενεργειακών αναγκών των ελαφιών κατά τις διάφορες φάσεις του φυσιολογικού τους κύκλου.

Σύμφωνα με τα παραπάνω κρίνεται απαραίτητος ο υπολογισμός της βοσκοϊκανότητας του νησιού, αλλά και η καταμέτρηση του πληθυσμού του πλατωνιού για να τεθούν σαφείς στόχοι διατήρησης για το είδος.

5. Υπάρχουσα κατάσταση

Τα βασικά προβλήματα που υπάρχουν στην περιοχή παρουσίας του πλατωνιού είναι:

  1. Τροχαία ατυχήματα που προκαλούνται στο οδικό δίκτυο από τις κάθετες διελεύσεις του πλατωνιού.
  2. Παγιδεύσεις των πλατωνιών σε πλαστικά δίχτυα περιφράξεων καλλιεργειών.
  3. Καταστροφές σε αγροτικές καλλιέργειες από το πλατώνι, κυρίως με την βόσκηση του σε καλλιεργούμενα είδη.

6. Ληφθέντα μέχρι σήμερα μέτρα

Στην περιοχή μελέτης έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για την προστασία του πλατωνιού, χωρίς όμως να είναι αρκετά για την αποτροπή των υπαρχόντων προβλημάτων.

6.1 Αποτροπή τροχαίων ατυχημάτων

Μέχρι σήμερα έχουν ληφθεί μέτρα, τα οποία όμως δεν αποτρέπουν τα ατυχήματα που μάλλον αυξάνονται κάθε χρόνο. Κάποια από τα μέτρα που ελήφθησαν είναι:

  • Πινακίδες: Τοποθετήθηκαν πινακίδες σε πολλά σημεία του νησιού κυρίως εκεί όπου υπήρχε προηγούμενο με ατύχημα. Σήμερα υπάρχουν ελάχιστες πινακίδες και οπωσδήποτε δεν καλύπτουν την ανάγκη ενημέρωσης των οδηγών. Ένα σημαντικό πρόβλημα που υπάρχει είναι ότι οι πινακίδες έχουν μόνο την εικόνα του πλατωνιού και δεν έχουν όριο ταχύτητας.
  • Δημοσιεύματα του τύπου: Τα τροχαία ατυχήματα είναι συνηθισμένα δημοσιεύματα στις εφημερίδες της Ρόδου, με τα οποία οι κάτοικοι ενημερώνονται έμμεσα για τους κινδύνους που διατρέχουν και πολλές φορές για την επικινδυνότητα της θέσης που έγινε το ατύχημα. Αυτό δυστυχώς αφορά μόνο τους Ροδίτες και μόνο τους αναγνώστες των τοπικών εφημερίδων.

6.2 Αποτροπή αγροτικών ζημιών

Για τις ζημιές στις αγροτικές καλλιέργειες οι κάτοικοι έχουν περιφράξεις, χωρίς όμως να αποτρέπουν σε όλες τις περιπτώσεις τις ζημιές από τα πλατώνια, αλλά και από αδέσποτα κτηνοτροφικά ζώα. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις που το ελάφι μπορεί και υπερπηδά σημαντικού ύψους περιφράξεις προκειμένου να βρει τροφή, ή νερό μέσω της τροφής (καρπούζια, πεπόνια).

Για τις καταστροφές στις αγροτικές καλλιέργειες που γίνονται από Πλατώνια έγιναν στο παρελθόν, και εξακολουθούν να γίνονται προσπάθειες προς τον ΕΛΓΑ για την αποζημίωση των αγροτών στο ύψος που εκτιμώνται αυτές (σύνολο της ζημιάς). Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει αποτέλεσμα θετικό για του αγρότες, παρόλο που οι προσπάθειες συνεχίζονται από την περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

6.3 Μέτρα αποτροπής παγίδευσης ελαφιών

Η χρησιμοποίηση πλαστικών διχτυών για την περίφραξη αγροτικών καλλιεργειών είναι μια τακτική στην Νότια Ρόδο η οποία προκαλεί, ορισμένες φορές τον μαρτυρικό θάνατο αρσενικών πλατωνιών. Επίσης η απεμπλοκή των πλατωνιών από τα δίχτυα είναι μια πολύ επικίνδυνη προσπάθεια και θέτει σε κίνδυνο την ζωή των εμπλεκόμενων δασοφυλάκων.

7. Δημόσια Διαβούλευση

Στόχος της δημόσια διαβούλευσης είναι η κριτική στα στοιχεία και στα συμπεράσματα της μελέτης, αλλά κυρίως η διατύπωση προτάσεων, ενεργειών ή τακτικής για την λύση των τριών μεγαλύτερων προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Πλατώνι αλλά και η κοινωνία από την συμπεριφορά του.

Η προστασία του Πλατωνιού είναι πρωταρχικός στόχος που προκύπτει από τον χαρακτηρισμό του Πλατωνιού ως είδος προτεραιότητάς αλλά και από τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Η διαχείριση του πληθυσμού του είναι επίσης υποχρέωση της πολιτείας με σκοπό, εκτός της προστασίας του είδους να μην υπάρχουν αρνητικές συνέπειες στην τάξη των αγροτών, η οποία είναι μια δεινοπαθούσα ομάδα.

Καλούνται, όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς και πολίτες, να συμμετάσχουν στην δημόσια διαβούλευση για την εξεύρεση λύσεων στα υπάρχοντα προβλήματα. Η συμμετοχή σας μπορεί να γίνει με τους παρακάτω τρόπους:

Α. Με την υποβολή των απόψεων σας στην ιστοσελίδα dasarxeio.com όπου θα μπορείτε να δημοσιεύσετε την γνώμη σας και τις προτάσεις σας (φόρμα επικοινωνίας).

Β. Με την αποστολή των απόψεών σας στα email:

  1. Της Διεύθυνσης Δασών Δωδεκανήσου (d.dason@gmail.com)
  2. Της εταιρίας ΥΛΗ (info@forest.gr)
  • Συμπληρώνοντας την φόρμα επικοινωνίας στο site της εταιρίας ΥΛΗ εδώ
  • Με την αποστολή των απόψεών τους με επιστολή στην Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου (Γεωργίου Μαύρου 2 ΤΚ 85132 Ρόδος ) και με επισήμανση στον Φάκελο (εξωτερικά) πως προορίζεται για την «Δημόσια Διαβούλευση».

Η Διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι τέλος Νοεμβρίου 2021.

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Σχόλια

2021-12-01 20:34:28 Δικαία Μπρόκου
Στις προτάσεις που θα διατυπωθούν, αλλά πολύ περισσότερο στις αποφάσεις που θα ληφθούν θα πρέπει να υπάρχει φυσικά και η μέριμνα της προστασίας και της διατήρησης του ελαφιού της Ρόδου σε συνάρτηση με την προστασία της ανθρώπινης ζωής και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων, των υλικών ζημιών από τροχαία, την καταστροφή καλλιεργειών, του εισοδήματος των γεωργών. Η Ρόδος είναι το τελευταίο νησί της Μεσογείου που διατηρεί αρχαίο πληθυσμό πλατωνιού, dama dama.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ-ΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΛΑΦΙΩΝ
1. Εξεύρευση άμεσα, λύσης για την καταγραφή του πραγματικού πληθυσμού των ελαφιών με δεδομένη την ραγδαία αύξηση του πληθυσμού τα τελευταία δέκα περίπου χρόνια (είναι σήμερα πάνω από 10.000 στο νησί). Αυτό μπορεί να γίνει -όπως και παλαιότερα με τσιπάκι, αφού το κρίνουν οι ειδικοί, έτσι ώστε οποιαδήποτε μελέτη εκπονηθεί να είναι με πραγματικά στοιχεία και να ευοδώσει.
2. Δημιουργία καταφυγίων – οργανωμένων χώρων και περιπατικών διαδρομών – ανά Κοινότητα στα ορεινά και όπου υπάρχει έντονο πρόβλημα Ανατολική πλευρά π.χ. Ψίνθος, Νότια Ρόδο δηλαδή εκεί όπου παρατηρείται μεγάλη κίνηση του πληθυσμού, όπου θα τοποθετηθούν ταίστρες και ποτίστρες -ίσως να φροντίζονται και να συνυπάρχουν και άλλα άγρια ζώα στο φυσικό τους περιβάλλον. Οι χώροι αυτοί να είναι επισκέψιμοι από πολίτες και επισκέπτες του νησιού και να δίνεται ανταποδοτικά, αλλά κυρίως θα αναδείξει και την ιστορία του ελαφιού της Ρόδου. Πρόσληψη ατόμων ανά Κοινότητα για το σκοπό αυτό και οργάνωση εθελοντικών ομάδων. Ίσως θα μπορούσε να ενταχθεί σε κάποιο πρόγραμμα leader.
3. Aποζημιώσεις για τις ζημιές στις καλλιέργειες από τον ΕΛΓΑ, αλλά και για τις υλικές ζημιές που προκαλούνται (σε τροχοφόρα).
4. Τη στείρωση για έλεγχο της αναπαραγωγής
5. Αύξηση της υπάρχουσας σήμανσης, όπου υπάρχουν ελάφια Ψίνθο, Καλυθιές, Νότια Ρόδο σε τρείς τουλάχιστον γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γερμανικά), ώστε να προειδοποιούνται οι οδηγοί τροχοφόρων.
Δεν θα ήθελα να συγκρίνω τα ελάφια με τις κατσίκες αδέσποτες και δεσποζόμενες, αλλά οι πολίτες πλέον έχουν κουραστεί να βλέπουν τις καλλιέργειές τους να καταστρέφονται είτε είναι επαγγελματίες, είτε είναι ο λαχανόκηπός τους, είτε είναι τα λουλούδια στην αυλή τους, είτε πετάγονται στο δρόμο προκαλώντας πολλά τροχαία ατυχήματα. Θα πρέπει να δοθούν λύσεις άμεσα


2021-11-30 16:09:22 ΜΑΡΙΑ ΖΗΦΟΥ
Αν και δεν είναι κατανοητό το πλαίσιο της τρέχουσας διαβούλευσης, στον βαθμό που δεν είναι διαθέσιμο το σχέδιο δράσης, θεωρώ ότι αντικείμενο του σχεδίου δράσης, είναι η προστασία και διατήρηση του Πλατωνιού… και όχι η ανεξέλεγκτη βόσκηση αιγοπροβάτων. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, εκτός από τα προφανή μέτρα διαχείρισης που αφορούν στην οδική σήμανση, την αποτροπή της φρικαλέας θανάτωσης των ελαφιών, την ενημέρωση-εκπαίδευση των κατοίκων για την πλούσια βιοποικιλότητα του νησιού τους και φυσικά την απαγόρευση του κυνηγιού, είναι επιτακτική ανάγκη να αναγνωρισθεί και τεκμηριωθεί η εξασφάλιση της επάρκειας του ενδιαιτήματος του Πλατωνιού που είναι αναγκαίο για την επιβίωση του.

Είναι προφανές ότι το ενδιαίτημα του έχει διαχρονικά περιοριστεί λόγω πυρκαγιών, επεκτατικής βόσκησης, αλλαγής χρήσεων γης κλπ. με αποτέλεσμα τα ελάφια να επεκτείνονται εκτός του βιότοπου τους για αναζήτηση τροφής/ νερού. Ελπίζουμε ότι η μελέτη για το σχέδιο δράσης παρέχει τη σχετική επιστημονική τεκμηρίωση σε ό,τι αφορά στην υφιστάμενη κατάσταση (πληθυσμός είδους, ενδιαίτημα) που αποτελεί την αναγκαία βάση για τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την προστασία/ διατήρηση του Πλατωνιού, που δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αποτελεί ένα από τα σύμβολα της Ρόδου.

Είναι αδιανόητο το Πλατώνι της Ρόδου, είδος κινδυνεύων (Κόκκινο Βιβλίο της ΕΕ) που επιβιώνει στο νησί από τους αρχαίους χρόνους, ΝΑ αντιμετωπίζεται ανταγωνιστικά με τα… αιγοπρόβατα!

Τέλος, επειδή το ζήτημα αυτό, όπως και πολλά προβλήματα σε σχέση με το φυσικό περιβάλλον, συναρτάται με την έλλειψη ρύθμισης των χρήσεων γης, η διαχείριση του πληθυσμού των Πλατωνιών θα πρέπει να προσεγγιστεί στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος για τη διαχείριση/ προστασία των περιοχών Νατούρα



2021-11-28 20:21:26 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ
ΠΙΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΛΕΣ

Ο κύριος λόγος που σήμερα υπάρχουν προβλήματα με τα ελάφια είναι η αλλοίωση του ενδιαιτήματός τους από τις καταστροφικές φωτιές των τελευταίων 40 ετών. Επίσης η ύπαρξη αδέσποτων ή μη επιτηρούμενων κατσικιών λειτουργεί ανταγωνιστικά ειδικά όταν οι χώροι ύπαρξης νερού είναι κοινοί και δεσμεύονται από κτηνοτρόφους. Συνεπώς τα ελάφια μη βρίσκοντας τροφή και νερό κατευθύνθηκαν σε αγροτικές περιοχές προκαλώντας ζημιές στις καλλιέργειες.

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Σύμφωνα με το εδ. ιγ της παρ. 1 του άρθρου 5 του Ν. 387777/2010 (ΦΕΚ Α 160/20-09-2010) το οποίο προστέθηκε ε από το άρ. 5 του Ν. 4424/2016 (ΦΕΚ Α 283/27-09-2016) προβλέπονται αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ για τις καταστροφές και από ελάφια. Για να ενεργοποιηθεί όμως αυτό θα πρέπει να γίνουν αναλογιστικές μελέτες από τον ΕΛΓΑ που μέχρι τώρα δεν έχουν γίνει.

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ

Ο πληθυσμός των ελαφιών δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί ώστε να είμαστε σε θέση να μιλάμε για τη διαχείριση του υπερβάλλοντος αριθμού τους. Δεν έχει επίσης προσδιοριστεί η διασπορά τους και βοσκοϊκανότητα του νησιού σε σχέση πάντα με τα παραγωγικά ζώα.

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΑ
Τα αιγοπρόβατα (κυρίως τα κατσίκια) στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ανεξέλεγκτα χωρίς ενώτια και δεν είναι παραγωγικά καθώς δεν υπάρχει παραγωγή γαλακτοκομικών ή άλλων δευτερογενών προϊόντων. Η δε επίσημη καταμέτρηση των ζώων που οδηγούνται σε σφαγή στα επίσημα σφαγεία φαίνεται να υπολείπεται των αναγκών του νησιού σε κρέας σε κρίσιμες περιόδους (πχ Πάσχα).

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

1. Σύμφωνα και με τον Masseti M. μια λύση θα ήταν η δημιουργία τριών μεγάλων καταφυγίων στο νησί τα οποία θα φιλοξενούν τον μεγαλύτερο αριθμό των Πλατονι΄ών. Είναι σημαντικό να υπάρξει αρχικά νερό και ίσως και τροφή σε αυτές τις περιοχές ώστε να μπορέσουν τα ελάφια να επιστρέψουν. Εννοείται ότι αυτές οι περιοχές θα είναι μεγάλες σε έκταση και φυσικά δεν μπορούν να περιφραχτούν.
2. Αξιοποίηση της περιοχής στον Άγιο Σύλλα (Άγιος Σουλάς) για ζώα που είναι τραυματισμένα ή αποξενωμένα
3. Σύνταξη αναλογιστικών μελετών για την αποζημίωση των αγροτών από τις ζημιές και κίνητρα για την προστασία των αγροτικών εκτάσεων με εναλλακτικούς τρόπους (όχι πλαστικά δίκτυα)
4. Αγορά από τη Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου όπλου για νάρκωση των ελαφιών και την ασφαλή απελευθέρωση των ελαφιών που παγιδεύονται.
5. Εκτεταμένο πρόγραμμα αναδασώσεων και στις περιοχές που έχουν εκδηλωθεί φωτιές τα τελευταία χρόνια και ειδικά στις περιοχές όπου η φυσική βλάστηση δεν φαίνεται να λειτουργεί. Οι περιοχές αυτές θα αυξήσουν τη συνολική έκταση του ενδιαιτήματος των ελαφιών.
6. Σήμανση των περιοχών που υπάρχουν ελάφια σε τρείς τουλάχιστον γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γερμανικά) ώστε να προειδοποιούνται οι οδηγοί τροχοφόρων.

Ο Σύλλογος μας θα ήταν πρόθυμος να βοηθήσει στις παραπάνω δράσεις στο μέτρο των δυνάμεων του.

Πρέπει να κατανοήσουμε την αξία για το νησί μας της ύπαρξης του μοναδικού αυτού είδους και τη δυσφήμηση που θα προκύψει από την μη ορθή διαχείριση του πληθυσμού των ελαφιών.



2021-11-25 06:42:16 Τουτσης Σαββας
Συγνώμη αλλά νομίζω ότι είμαστε εκτός τόπου και χρόνου. Ο πληθυσμός των ελαφιών έχει αυξηθεί κατακόρυφα . Υπάρχουν τεράστιες καλλιεργήσιμες εκτάσεις , οι οποίες έχουν εγκαταλειφθεί λόγω των ελαφιών . Κάθε χρόνος που περνάει η κατάσταση ξεφεύγει ,η λύση είναι μια και οι υποτιθέμενοι ειδικοί την ξέρουν πολύ καλά ,ελεγχόμενο κυνήγι Τα υπόλοιπα είναι αλλά λόγια να αγαπιόμαστε . Ευχαριστώ .

2021-11-24  10:08:35 ΣΤΕΡΓΟΥ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ
ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΙΩΘΟΥΝ ΣΤΟΝ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΔΥΝΑΤΟ ΒΑΘΜΟ ΟΙ ΖΗΜΙΕΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΑΦΙΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΟΡΙΣΕΤΕ ΖΩΝΕΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΑ ΓΙΑΤΙ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΟΛΕΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΣΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ ΟΛΟΙ ΟΙ ΒΟΣΚΟΙ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΝΑ ΕΚΤΟΠΙΖΟΥΝ ΤΑ ΕΛΑΦΙΑ ΚΑΙ ΝΑ ΤΑ ΣΤΕΛΝΟΥΝ ΚΑΤΕΥΘΕΙΑΝ ΣΤΙΣ ΚΑΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΣΟΤΕΡΕΣ ΦΟΡΕΣ ΤΟ ΕΠΙΔΙΩΚΟΥΝ ΟΙ ΒΟΣΚΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΡΕΨΟΥΝ ΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΕΛΑΦΙ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΧΡΕΩΘΟΥΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΒΟΣΚΟΙ ΟΠΩΣ ΟΡΙΖΕΙ Ο ΝΟΜΟΣ ΝΑ ΜΑΝΤΡΙΖΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΟΛΑ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΖΩΑ ΝΑ ΒΟΣΚΗΣΟΥΝ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΟΥΝ ΤΙς ΟΡΔΕΣ ΤΩΝ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΩΝ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΑΝΕΞΟΔΗ ΚΑΙ ΑΝΕΜΑΚΤΗ ΛΥΣΗ ΟΣΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΕΧΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟ ΜΕΡΙΔΙΟ ΕΥΘΗΝΗΣ ΟΙ ΒΟΣΚΟΙ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΝ ΕΧΕΤΕ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΕΡΙΣΟΤΕΡΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΣΤΗΝ ΝΟΤΙΑ ΡΟΔΟ Ο ΛΟΓΟΣ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΟΙ ΒΟΣΚΟΙ ΕΧΟΥΝ ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΡΑ (ΠΗΓΕΣ) ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΔΑΣΗ ΑΠΟ ΛΑΡΔΟ ΜΕΧΡΙ ΓΕΝΝΑΔΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΣΚΛΗΠΕΙΟ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΑ ΕΛΑΦΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΕΧΟΥΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΓΚΑΖΟΝΤΑΙ ΝΑ ΚΑΤΕΒΟΥΝ ΧΑΜΗΛΑ ΔΙΑΣΧΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΜΕ ΤΑ ΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΥΤΑ ΤΑ ΔΥΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΑΝ ΛΥΘΟΥΝ ΘΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΜΕΓΑΛΗ ΜΕΙΩΣΗ ΖΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕ ΤΟΥΣ

2021-11-23  12:01:18 Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
Στο πλαίσιο του στόχου διατήρησης του πληθυσμού του πλατωνίου σε σχέση με τον ανταγωνισμό τους με τα παραγωγικά αγροτικά ζώα (αιγοπρόβατα) για τροφή και νερό σε κοινά ενδιαιτήματα (παράγραφος 4), αρχικά αναφέρονται στοιχεία για τον πληθυσμό των αιγοπροβάτων στο νησί της Ρόδου και την πίεση που ασκούν στην φέρουσα ικανότητα των βοσκήσιμων γαιών του νησιού που δεν ανταποκρίνονται στην τρέχουσα πραγματικότητα.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία ζώα (Διεύθυνση Κτηνιατρικής Δωδεκανήσου Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου) ο πληθυσμός των αιγοπροβάτων για το έτος 2020 για το νησί της Ρόδου ανέρχεται στα 44.190 ζώα. Το παραπάνω στοιχείο προστέθηκε πρόσφατα στο κείμενο της διαβούλευσης μετά από παρέμβαση της Περιφέρειας χωρίς να αφαιρεθεί η παραπάνω σχετική παράγραφος με τα ανεπίκαιρα στοιχεία από η οποία δημιουργεί λάθος εντυπώσεις κατά των παραγωγικών ζώων ως προς την επιβάρυνσή που προκαλούν στο κοινό ενδιαίτημα που έχουν με τα ελάφια και οδηγεί στο λάθος συμπέρασμα ότι τα παραγωγικά ζώα πρέπει να μειωθούν και να δοθεί περισσότερος χώρος για τα ελάφια. (Επίσης να σημειώσουμε ότι στις σχετικές δημοσιεύσεις στον τοπικό τύπο στο κείμενο της διαβούλευσης όχι μόνον δεν αφαιρέθηκε η παράγραφος αυτή αλλά ούτε καν προστέθηκαν τα νέα στοιχεία του πληθυσμού των παραγωγικών ζώων)

Επίσης θα πρέπει να τονιστεί ότι επίκαιρη μελέτη της φέρουσας ικανότητας των βοσκήσιμων γαιών για το νησί της Ρόδου δεν υπάρχει. Είναι υπό εκπόνηση στο πλαίσιο των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης που θα αναθέτουν για εκπόνηση από όλες της Περιφέρειες της Χώρας και κατ’ επέκταση και στο νησί της Ρόδου. Σας ενημερώνουμε ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει χαρτογραφήσει και υπολογίσει την έκταση για όλες τις βοσκήσιμες γαίες της Χώρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά για το νησί της Ρόδου η έκταση των βοσκοτόπων ανέρχεται στα 993.072 στρέμματα. Δεδομένου ότι στο μεταβατικό στάδιο μέχρι την εκπόνηση των παραπάνω Δ.Σ.Β. σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων η κατανομή των Βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους γίνεται με τη σχέση 12 στρέμματα περίπου ανά Ζωική Μονάδα , φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι η βοσκοφόρτωση από τα αιγοπρόβατα για το έτος 2020 δεν υπερβαίνει την βοσκοϊκανότητα των βοσκοτόπων του νησιού.

Η θεώρηση του ανταγωνισμού των ελαφιών με τα παραγωγικά ζώα για τη χρήση κοινού ενδιαιτήματος θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη και το γεγονός ότι το ελάφι είναι κυρίαρχο στην τροφική αλυσίδα και οι απώλειες του ετησίως είναι ελάχιστες άρα η αύξηση του πληθυσμού τους μεγάλη σε σχέση με τα παραγωγικά ζώα στα οποία κάθε χρόνο με τις σφαγές τους ,γίνεται μείωση και διόρθωση του πληθυσμού τους.

Σε κάθε περίπτωση θεωρούμε σημαντική και κομβικού χαρακτήρα την αμερόληπτη θεώρηση της σχέσης του ανταγωνισμού των ελαφιών και των αιγοπροβάτων για τη χρήση κοινού ενδιαιτήματος γιατί μόνον έτσι η μελέτη θα οδηγηθεί στο σωστό πληθυσμό ελαφιών που πρέπει να διαβιούν στο νησί που να είναι βιώσιμος αλλά και σε ισορροπία και ομαλή συμβίωση με τ άλλα στοιχεία του οικοσυστήματος (άνθρωπο, παραγωγικά ζώα).

Επίσης δεν παρουσιάζονται οι αιτίες και οι συνθήκες που οδήγησαν στη κατά γενική ομολογία ραγδαία τωρινή αύξηση το πληθυσμού των ελαφιών .

Στις προτάσεις που θα διατυπωθούν αλλά πολύ περισσότερο στις αποφάσεις που θα ληφθούν θα πρέπει να υπάρχει φυσικά και η μέριμνα της της προστασίας και της διατήρησης τους είδους του ελαφιού της Ρόδου σε συνάρτηση με την προστασία της ανθρώπινης ζωής , των υλικών ζημιών και του εισοδήματος των γεωργών και κτηνοτρόφων.

Κατά συνέπεια προτείνουμε :
1. Τη δημιουργία ενός ή δύο καταφυγίων τα οποία θα προστατεύονται με περιφράξεις και όλα τα απαραίτητα για την ομαλή διαβίωση των ελαφιών.
2. Τη λήψη των απαραίτητων μέτρων για τον έλεγχο και τη μείωση του πληθυσμού τα οποία θα προτείνει ο Φορέας που έχει αρμοδιότητα.
3. Την εμβάθυνση και εμπλουτισμό του σχεδίου δράσης με μέτρα προστασίας του αγροτικού εισοδήματος που απειλείται καθοριστικά και το παρόν σχέδιο προσπερνά χωρίς ουσιαστική πρόταση.

Ρόδος 23 Νοεμβρίου 2021

Για την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
Ο Αντιπεριφερειάρχης
Φιλήμονας Ζαννετίδης


2021-11-20 08:43:03 ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΣΤΑΜΑΤΕΛΛΟΣ
Πριν από την όποια συζήτηση και διαβούλευση, πρέπει με επιστημονικό τρόπο (αξιόπιστο και έγκυρο) να διαπιστωθεί η «εξάπλωση και το πληθυσμιακό μέγεθος του είδους», καθώς επίσης να καταγράφουν και να ερμηνευθούν οι μετακινήσεις των κοπαδιών. Χωρίς τα αυτά τα επιστημονικά στοιχεία η οποία προσπάθεια για την «ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ DAMA DAMA – ΠΛΑΤΩΝΙ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΡΟΔΟΥ» δεν έχει σημαντική αξία.

Δεν τίθεται σε αμφισβήτηση η ανάγκη για προστασία της αγροτικής παραγωγής με την λήψη προληπτικών (αποτρεπτικών) μέτρων και την οικονομική στήριξή της, εντούτοις και σε κάθε περίπτωση τα εύκαμπτα και διαφανή δίχτυα που χρησιμοποιούνται από ορισμένους καλλιεργητές ως περίφραξη αγρών, λειτουργούν πάντα επιζήμια για τη διατήρηση του είδους.


2021-11-20 08:30:46 ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΣΤΑΜΑΤΕΛΛΟΣ
Παρακαλώ, δημοσιοποιήστε το πλήρες κείμενο της παραδοτέας μελέτης: «ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ DAMA DAMA – ΠΛΑΤΩΝΙ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΡΟΔΟΥ» προκειμένου να εκφράσουμε άποψη για τα διαλαμβανόμενα «στοιχεία και συμπεράσματα της μελέτης».

2021-11-19 23:24:10 ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΗΣ ΣΤΕΡΓΟΣ
Προτεινομενες λυσεις για τα τροχαια :
1) Πινακιδες (υπαρχουν αλλα να αυξηθουν)
2) Σημανση οδοστρωματος με μπογια ΑΡΓΑ -ΕΛΑΦΙΑ Προτεινομενες λυσεις για τα διχτυα:
1) Επιδοτηση αγροτων για περιφραξη των καλλιεργειων με συρμα
2) Ελεγχος και αφαιρεση διχτυων απο δασοφυλακες
Προτεινομενες λυσεις για ζημιες απο βοσκηση
1) Δημιουργία Εθνικων Παρκων στη Ροδο (σε 3 σημεια τουλαχιστον) οπου θα υπαρχει τροφη,νερο και καταφυγιο για τα ελαφια . Θα μπορουν να ειναι και επισκεψιμα (απο αποσταση) για ανταποδοτικό χαρακτηρα. Οταν τα ζωα βρισκουν νερο,τροφη και καταφυγιο θα συγκεντρωνονται ολα εκει και δεν θα διανυουν αποστασεις. Ετσι θα μειωθουν οι ζημιες απο βοσκηση και οι θανατοι απο διχτυα.
2) Διαχειριση του πληθυσμου τους σε περιπτωση υπερπληθυσμού (στειρωση 1 στα 5 πχ)
3) Αποζημιωση αγροτων απο διαπιστωμενες ζημιες ελαφιων.Τα παραπανω μετρα δε θα εξαλειψουν τα προβληματα αφου προκειται για αγριο πληθυσμο ομως θα τα μειωσουν αρκετα.Σας ευχαριστω..

2021-11-19 20:38:38 ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΗΧΩΡΙΤΗΣ
Οταν έκανα την διαχειριστική Αγ. Ισιδώρου-Κρητηνίας, το 2000, είχα προσέξει οτι το ενδιέτημα για το Ελάφι ήταν περιορισμένο απο άποψης τροφής σε ορισμένα μέρη απο αυτά που πέρασα και είδα στα πλαίσια της μελέτης μου.


ΚατηγορίεςΆγρια ζωή, Δασική Υπηρεσία

Tags: , , , , , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: