Χρήσιμα πονήματα για την μεταπυρική αποκατάσταση δασικών οικοσυστημάτων

Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός “ΔΗΜΗΤΡΑ”
Ινστιτούτο Μεσογειακών & Δασικών Οικοσυστημάτων

Οι καταστροφικές δασικές πυρκαγιές του 2021 έχουν αφήσει βαρύ φορτίο όσον αφορά τις προσπάθειες μεταπυρικής αποκατάστασης σε διάφορες περιοχές της χώρες που πρέπει να γίνουν σε μεγάλο βαθμό μέσα στο 2022 με σημαντικότερη εκείνη της Βόρειας Εύβοιας. Η κινητοποίηση που έχει υπάρξει προς αυτή την κατεύθυνση είναι πολύ μεγάλη τόσο σε επίπεδο Υπουργείου Περιβάλλοντος όσο και άλλων φορέων και βέβαια σημαντική είναι η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των επιστημόνων τόσο σε προσωπικές συζητήσεις όσο και στον δημόσιο διάλογο.

Το Ινστιτούτο Μεσογειακών & Δασικών Οικοσυστημάτων (ΙΜΔΟ) του ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ», έχει προσπαθήσει να συμβάλει σε αυτή την κατεύθυνση, όπως έχει κάνει διαχρονικά τόσο σε επίπεδο πρόληψης των δασικών πυρκαγιών όσο και μεταπυρικής αποκατάστασης μετά από μεγάλες καταστροφές. Μια χρονιά με ιδιαίτερα μεγάλες καταστροφές, ήταν το 2000. Ήταν τότε η χειρότερη χρονιά ως προς τις καμένες εκτάσεις από κάθε άλλη στο παρελθόν, και παραμένει και σήμερα η δεύτερη μετά την καταστροφική αντιπυρική περίοδο του 2007. Ακολουθώντας την τυπική σε αυτές τις περιπτώσεις αντίδραση η κυβέρνηση χρηματοδότησε αφειδώς έργα αποκατάστασης χωρίς σχεδιασμό και σε πολλές περιπτώσεις αχρείαστα. Ακούστηκαν τότε πολλές φωνές διαμαρτυρίας από τους δασολόγους των δασαρχείων της χώρας. Οι φωνές αυτές είχαν σαν αποτέλεσμα να διοργανωθεί το 2001, με πρωτοβουλία του τότε Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας καθ. Δημητρίου Παπανικολάου και ενεργό ρόλο του ΙΜΔΟ, ένα συνέδριο για την «Αποκατάσταση Καμένων Εκτάσεων», για να ακουστούν ανοικτά οι απόψεις, να γίνει συζήτηση και να βγουν συμπεράσματα, χρήσιμα για οποιεσδήποτε επόμενες παρόμοιες καταστροφές.

Τα πρακτικά του συνεδρίου εκδόθηκαν από την (τότε) Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Επειδή τα προβλήματα επαναλαμβάνονται, ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να ανατρέξει στα πρακτικά και τα συμπεράσματά τους στον ιστότοπο του ΙΜΔΟ, στον σύνδεσμο:
http://fria.gr/ApokatastasiKamenwnEktasewn_PraktikaSYnedriou/ApokatastasiKamenvnEktasewnIndex.htm

Δυστυχώς, τις καταστροφές του 2000, ακολούθησαν οι ακόμη μεγαλύτερες καταστροφές του 2007, που βέβαια δεν ήταν και οι τελευταίες. Η πυρκαγιά της Ρόδου τον Ιούλιο 2008, της ΒΑ Αττικής τον Αύγουστο 2009 και της Χίου τον Αύγουστο του 2012 αποτελούν μερικά μόνο παραδείγματα. Η όξυνση αυτή των προβλημάτων, οδήγησε σε αυξημένο ενδιαφέρον για την μεταπυρική αποκατάσταση των υποβαθμισμένων δασικών οικοσυστημάτων. Έτσι, στις 14-15 Οκτωβρίου 2013 οργανώθηκε στην Αθήνα, ένα επιστημονικό workshop με τίτλο «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος και Τοπίου μετά από φυσικές καταστροφές ή άλλες επεμβάσεις – Επίδειξη Καλών Πρακτικών» που χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Από αυτό προέκυψε η αναγκαιότητα σύνταξης ενός εγχειριδίου, με οδηγίες, βασικές αρχές, προδιαγραφές και επίδειξη καλών πρακτικών για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων δασικών οικοσυστημάτων.

Το εγχειρίδιο αυτό εκπονήθηκε από εξειδικευμένους επιστήμονες με αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (www.SNF.org), στο πλαίσιο της υποστήριξής του προς τον Ελληνικό Οργανισμό Ανάπτυξης Κοινωφελών Έργων, για την αναδάσωση μέρους του Πεντελικού Όρους. Ο τίτλος του εγχειριδίου είναι  «Μέθοδοι και Σχεδιασμός Αποκατάστασης των Δασικών Οικοσυστημάτων και Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις». Η έκδοση έγινε από το ΙΜΔΟ και τον Ελληνικό Οργανισμό Ανάπτυξης Κοινωφελών Έργων. Το εγχειρίδιο είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΙΜΔΟ, στον σύνδεσμο: http://www.fria.gr/files/restoration_manual.pdf.

Με την παρούσα ανακοίνωση το ΙΜΔΟ επιθυμεί να υπενθυμίσει τη διαθεσιμότητα των παραπάνω πονημάτων που μπορούν να είναι ιδιαίτερα χρήσιμα στο πλαίσιο των προσπαθειών μεταπυρικής αποκατάστασης που είναι σε εξέλιξη στη χώρα, αλλά και σε κάθε μελλοντική αντίστοιχη περίπτωση.

Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος
Διευθυντής Ερευνών
Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός “ΔΗΜΗΤΡΑ”
Ινστιτούτο Μεσογειακών & Δασικών Οικοσυστημάτων
Τέρμα Αλκμάνος, Ιλίσια,11528, Αθήνα
Τηλ.      210 7793142
e-mail address: gxnrtc@fria.gr

 



ΚατηγορίεςΔασική έρευνα, Πυρκαγιές - Αναδασώσεις

Tags: , , , , , , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: