Οι νομικές κατευθύνσεις της δασικής μεταρρύθμισης: μετατρέποντας τον νόμο σε πράξη

Παναγιώτης Γαλάνης,
Δικηγόρος Περιβαλλοντικού – Πολεοδομικού Δικαίου, Διδάκτωρ Νομικής ΕΚΠΑ
Εμπειρογνώμων Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης, Μεταδιδάκτωρ Δικ. Περιβάλλοντος
info@pgalanislaw.gr
www.pgalanislaw.gr

Για να υλοποιηθούν οι ευγενείς διακηρύξεις των νόμων και των νομομελετητών, οι επιβεβλημένες κατευθύνσεις της δασικής μεταρρύθμισης στο λυκαυγές του 21ου αι απαιτούν εγγύτερη εξέταση. Αρχικά, επειδή  η ελλιπής στελέχωση σε προσωπικό και υποδομή των δασικών υπηρεσιών επιτείνει το πρόβλημα εφαρμογής της δασικής νομοθεσίας, προτείνεται η πρόσληψη δασικών υπαλλήλων κατάλληλα εκπαιδευμένων και καταρτισμένων ώστε να φέρουν εις πέρας το δυσχερές αναδασωτικό έργο[1].

Γενικότερα πάντως η επιβαλλόμενη σύνταξη και κατάρτιση Δασολογίου και Δασικού Κτηματολογίου, σε ύστερο στάδιο από την απόκτηση δασικών χαρτών θα συντελέσουν τόσο στην αποτελεσματικότητα της διοικητικής μηχανής, με τη σαφήνεια, την πληρότητα και την ασφάλεια δικαίου, αφού η αναδάσωση δεν θα στηρίζεται πλέον σε εμπειρικά στοιχεία, όσο και στο πάγιο αίτημα προστασίας του διοικουμένου και της ιδιοκτησίας του.

Σημαντικό παράγοντα της επιτυχίας της δασικής μεταρρύθμισης αποτελεί και ο συνεχής, πλήρης, αποτελεσματικός και πολυεπίπεδος έλεγχος εφαρμογής των μέτρων πρόληψης αλλά και καταστολής/επανόρθωσης των δασικών πυρκαγιών, αλλά και των υπολοίπων αιτιών (για παράδειγμα φυσικών αιτιών) που προκαλούν υποβάθμιση ή καταστροφή στα δασικά οικοσυστήματα.

Η αποτελεσματική κωδικοποίηση του συνόλου του Δασικού Δικαίου κατά τρόπο και νομολογιακά αποδεκτό είναι προδήλως αναγκαία. Και τούτο διότι στην Ελλάδα γίνεται λόγος παρά την πληθώρα δασικών διατάξεων για «νομομηδενισμό», κακονομία, σύγχυση και αδυναμία εφαρμογής εν τοις πράγμασι των όρων εκείνων που θα οδηγούσαν όχι μόνο στην επίσπευση αλλά και στην αποτελεσματικότητα της διαδικασίας αναδάσωσης. Για παράδειγμα η θέσπιση αυστηρής προθεσμίας κήρυξης θα μπορούσε να αποτελέσει ισχυρό κίνητρο δράσης. Η απλούστευση, επίσης, της διαδικασίας κήρυξης ή χαρακτηρισμού έκτασης, με την ενοποίηση των οργάνων των δύο διαδικασιών θα συνιστούσε πρωτοπορία και ένδειξη ταχύτητας στη διαδικασία.

Σε όλα τα παραπάνω, το Δημόσιο Δίκαιο κατέχει ρόλο ρυθμιστή. Η καταλυτική επίδραση των πολυστρωματικών και πολυεπίπεδων κανόνων που θεσπίζει διαχέεται στο σύνολο της νομοθεσίας και συμβάλλει στη γόνιμη αναπροσαρμογή της με άξονα το μέλλον και την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αυτό θέτει.

Ο ρόλος της αρχής της αναλογικότητας στη δασική προστασία

Πάντα, όμως, ανακύπτει η αδήριτη ανάγκη στάθμισης[2] του δικαιώματος στο δασικό περιβάλλον με άλλα δικαιώματα ή έννομα αγαθά. Εδώ ακριβώς οι δύο αρχές διαδραματίζουν καταλυτικό και διαφωτιστικό ρόλο: Τα αρμόδια πολιτειακά όργανα λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την τυχόν ύπαρξη ιδιαιτέρου κινδύνου για το φυσικό περιβάλλον εκ της κατασκευής και λειτουργίας του συγκεκριμένου έργου ή της αναπτύξεως της συγκεκριμένης δραστηριότητος και εν πάση περιπτώσει, προκειμένου η εν λόγω στάθμιση να γίνεται κατά τρόπο ανταποκρινόμενο στην ανάγκη προστασίας των εκατέρωθεν διακυβευομένων εννόμων αγαθών, πρέπει να εκτίθενται από τα αρμόδια όργανα και να συντεκτιμώνται κατά τρόπο επαρκή αφενός μεν ο τρόπος κατασκευής και λειτουργίας του συγκεκριμένου έργου, αφετέρου δε ο ειδικότερος χαρακτήρας του δημοσίου συμφέροντος, το οποίον προσδοκάται ότι θα εξυπηρετηθεί από το έργον αυτό, δεδομένου ότι η κατά τα ανωτέρω επιβαλλόμενη στάθμιση συναρτάται εκάστοτε προς το είδος και την έκταση της επαπειλουμένης βλάβης και την φύση της εξυπηρετουμένης διά της εκτελέσεως του έργου ανάγκης[3]. Στο πεδίο των δικαιικών σταθμίσεων ο δικαστής έχει ως βασικό γνώμονα την αρχή της αναλογικότητας,  (ιδίως δε την stricto sensu αναλογικότητα) και την αρχή της αναγκαιότητας, όπως αυτές νοούνται στην περιβαλλοντική προστασία[4] και στο Δίκαιο Περιβάλλοντος εν γένει.

————

[1] Γαλάνης Π., Δημόσιο Δίκαιο της Αναδάσωσης, 2022, σελ. 195 επ.

[2]  Ost F., σελ.256-7, όπου ακριβώς γίνεται λόγος για ολότητα, για αρμονία κοινωνίας και φύσης.

[3] ΟλΣτΕ 1672/2005 [Κ.Υ.Τ.Α. Αργυρούπολης].

[4] http://www.nomosphysis.org.gr/articles.php?artid=1911&lang=1&catpid=98.


 



ΚατηγορίεςΑπόψεις, Νομοθεσία

Tags: , , , ,

1 reply

  1. Εξαιρετικό το άρθρο σας κ. καθηγητά.
    Δημόσιος Κατήγορος Δασικών και Αγροτικών Υποθέσεων

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: