Δρ. Ελευθέριος Σταματόπουλος, Δασολόγος – Περιβαλλοντολόγος Ειδικευμένος στην Διαχείριση Οικοσυστημάτων

Παραδόθηκαν τα πρώτα 50 αυτοκίνητα SUV 4X4 στη Δασική Υπηρεσία, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας “ΑΙΓΙΣ”, για την ανανέωση του στόλου οχημάτων της Δασικής Υπηρεσίας. (θυμίζουμε ότι το πρόγραμμα αυτό αντλεί πόρους αποκλειστικά από τα χρήματα της Εθνικής Άμυνας, χρειάστηκε απόφαση του ΚΥΣΕΑ και είναι ύψους 1.2 δις)

Κατά την τελετή παράδοσης, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Παπασταύρου, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αναφέρθηκε στις ολοκληρωμένες περιβαλλοντικές παρεμβάσεις που υλοποιούνται, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το πρόγραμμα Antinero. Το Antinero περιλαμβάνει όλα τα προληπτικά έργα των τελευταίων τεσσάρων ετών στα δασικά οικοσυστήματα. Ο υπουργός υπογράμμισε επίσης τη σημασία της χρήσης σύγχρονων μέσων, όπως η εποπτεία των δασών με drones και τα νέα οχήματα που παραδόθηκαν.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας προσέθεσε ότι προχωρά η σταδιακή στελέχωση των δασικών υπηρεσιών με νέο προσωπικό, για πρώτη φορά για πάνω από 20 χρόνια, ενώ τόνισε ότι τα νέα διπλοκάμπινα οχήματα θα ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα του πρώτου επιπέδου της αντιμετώπισης πυρκαγιών, το λεγόμενο “στάδιο πρώτης προσβολής”.

Ακόμα κι αν έχουμε επιφυλάξεις για τον τρόπο που υλοποιείται το πρόγραμμα Antinero και τη σιγουριά ότι τα δάση μας δεν επιτηρούνται με drones παρά μόνο σε ελάχιστες περιαστικές περιοχές, συμφωνούμε απόλυτα σε όλα τα υπόλοιπα.

Να θυμίσουμε, όμως, ότι εδώ και 25 χρόνια επιμένουμε για την «πρώτη προσβολή» και τα ολοκληρωμένα σχέδια δασοπυρόσβεσης. Μείναμε έκπληκτοι όταν εγκαταλείφθηκαν τα ορεινά πυροφυλάκια, γεγονός που έκανε την απόκριση της Πυροσβεστικής στις δασικές πυρκαγιές πολύ καθυστερημένη.

Δαδιά μετά τη φωτιά

Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για τους 273 νεκρούς, τις ασύλληπτα μεγάλες δασικές καταστροφές, αλλά και τις δευτερογενείς εθνικές συνέπειες. (Στον Νομό Έβρου, μετά την καταστροφή του 2023, ο ελληνικός πληθυσμός φθίνει και ο νομός ξεπουλιέται μέσω επιθετικού επενδυτικού προγράμματος τουρκικών τραπεζών, με ιδιοκτήτες καλυμμένους πίσω από ευρωπαϊκά ΑΦΜ νέων εταιρικών σχημάτων.)

Εμείς συμφωνούμε αλλά ο Νόμος δεν συμφωνεί με τον κο Υπουργό.

Ας δούμε τι λέει ο Νόμος 2612/1998 (ΦΕΚ Α 112/1998).     

Άρθρο 1
Φορέας δασοπυρόσβεσης

1. Η ευθύνη και ο επιχειρησιακός σχεδιασμός της καταστολής των πυρκαγιών στα δάση και στις δασικές εν γένει εκτάσεις ανατίθεται στο Πυροσβεστικό Σώμα. Η αρμοδιότητα αυτή ασκείται από τις κατά τόπο Πυροσβεστικές Υπηρεσίες, οι οποίες μπορούν να ζητούν, όταν κρίνεται αναγκαίο, τη συνδρομή άλλων αρχών και φορέων. Όλες οι αρχές, φορείς και πρόσωπα που παρέχουν τη συνδρομή τους ενεργούν υπό τις οδηγίες του επικεφαλής των πυροσβεστικών δυνάμεων. Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου ως «επιχειρησιακός σχεδιασμός της καταστολής» νοείται η οργάνωση, η διαχείριση και ο συντονισμός των δυνάμεων πυρόσβεσης, του εξοπλισμού και των άλλων μέσων και περιλαμβάνει ενέργειες που εξασφαλίζουν την έγκαιρη επισήμανση, αναγγελία και επέμβαση, ώστε να επιτυγχάνεται η άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών.

2. Στην αρμοδιότητα της Γενικής Γραμματείας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος ανήκει η πρόληψη των δασικών πυρκαγιών, εκτός από την έκδοση σχετικών πυροσβεστικών κανονισμών και διατάξεων, την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα πυροπροστασίας του δάσους, την οργάνωση περιπόλων, όπου και όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο, την επιτήρηση των δασών με επίγεια και εναέρια μέσα, την κατανομή των πυροσβεστικών δυνάμεων, τη συνεργασία με άλλες αρχές και φορείς, τη φύλαξη της περιοχής όπου εξερράγη πυρκαγιά για τυχόν αναζωπυρώσεις, τα οποία ανήκουν στην αρμοδιότητα του Πυροσβεστικού Σώματος. Το Υπουργείο Γεωργίας, στα πλαίσια της αρμοδιότητάς του για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών, δύναται, με σκοπό την ανάπτυξη του φιλοδασικού πνεύματος, να προβαίνει στις ενέργειες που περιγράφονται στο άρθρο 21 του ν. 998/1979 (ΦΕΚ 289 Α’). Σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό έργων που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, λαμβάνεται και η γνώμη του οικείου Διοικητή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.

Άρθρο 2
Διάθεση μέσων στο Πυροσβεστικό Σώμα

1. Όλα τα εναέρια και επίγεια μέσα, καθώς και κάθε άλλο πυροσβεστικό υλικό που διαθέτει το Υπουργείο Γεωργίας, παραδίδονται στο Πυροσβεστικό Σώμα.

2. Παραχωρείται στο Πυροσβεστικό Σώμα, σύμφωνα με τις διατάξεις περί Δημοσίων Κτημάτων, ικανή οικοδομήσιμη έκταση σε κάθε νομό για την αντιμετώπιση στεγαστικών αναγκών των υπηρεσιών του. Επίσης παραχωρούνται, με κοινή απόφαση των Υπουργών Γεωργίας και Δημόσιας Τάξης, εγκαταστάσεις των μόνιμων παρατηρητηρίων (πυροφυλακείων) των Δασικών Υπηρεσιών. Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) υποχρεούνται να παραχωρούν τη χρήση ακινήτων στο Πυροσβεστικό Σώμα για τη στέγαση Πυροσβεστικών Κλιμακίων, εφόσον δεν διατίθεται ακίνητο του Δημοσίου.

3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Γεωργίας και Δημόσιας Τάξης που εκδίδεται εφάπαξ, εντός αποκλειστικής προθεσμίας ενός (1) μηνός από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ρυθμίζονται θέματα σχετικά με το είδος και τον αριθμό, τον τρόπο και τη διαδικασία παραχώρησης στο Πυροσβεστικό Σώμα των κινητών και ακινήτων πραγμάτων που διέθετε το Υπουργείο Γεωργίας μέχρι την ισχύ του παρόντος νόμου για τη δασοπυρόσβεση, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

Με δύο λόγια ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΔΑΣΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

1. Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα πυροπροστασίας του δάσους,
2. Η οργάνωση περιπόλων, όπου και όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο,
3. Η επιτήρηση των δασών με επίγεια και εναέρια μέσα,
4. Η κατανομή των πυροσβεστικών δυνάμεων,
5. Η συνεργασία με άλλες αρχές και φορείς,
6. Η φύλαξη της περιοχής όπου εξερράγη πυρκαγιά για τυχόν αναζωπυρώσεις,

Όλα αυτά ανήκουν στην αρμοδιότητα της Πυροσβεστικής.

Με το άρθρο 2 η Δασική Υπηρεσία

1. Δεν μπορεί να έχει πυροσβεστικά μέσα και όσα είχε έπρεπε να τα παραδώσει στην Πυροσβεστική, σε αποκλειστική προθεσμία ενός μήνα.
2. Έχει παραδώσει τις εγκαταστάσεις των μόνιμων παρατηρητηρίων (πυροφυλακίων) των Δασικών Υπηρεσιών που τώρα χάσκουν αχρησιμοποίητα για να χρησιμοποιούνται μόνο τα πεδινά πυροφυλάκια (της γειτονιάς) ή για να «γράφεται»… απροσδιόριστος αριθμός ορών πτήσεων Ιδιωτικών ελικοπτέρων επιτήρησης, κατά προτίμησίν Ιδιοκτησίας πολυάριθμων OFF SHORE εταιρειών συμφερόντων (Ρωσίας, Καζακστάν και Αζερμπαϊτζάν).

Άρα, αγαπητέ κ. Υπουργέ, θα προχωρήσετε και στην αλλαγή του νόμου;

Γιατί, από την τραυματική εμπειρία των νεκρών μας και των τεράστιων καταστροφών, γνωρίζουμε καλά ότι η Πυροσβεστική τείνει να αποδίδει την ευθύνη της ανικανότητάς της σε οποιονδήποτε άλλον, εκτός από τον εαυτό της. Γι’ αυτό, η αλλαγή θα πρέπει να καθορίσει ένα σαφές και οριοθετημένο πεδίο αρμοδιοτήτων, για τις οποίες θα είναι αποκλειστικά υπεύθυνη η Δασική Υπηρεσία.

Με ευθύνη, λοιπόν, των Δασικών Υπηρεσιών πρέπει να υλοποιηθούν τα εξής:

1. Εκπόνηση διαχειριστικών μελετών για όλα τα δασικά συμπλέγματα.
2. Ανάθεση αποκλειστικά στις Δασικές Υπηρεσίες της πρόληψης και της θωράκισης των δασών.
3. Επαναλειτουργία των ορεινών πυροφυλακίων με σύγχρονο εξοπλισμό.
4. Αναδιοργάνωση του δικτύου εθελοντών δασοπροστασίας (όχι μόνο δασοπυρόσβεσης), με κορμό τους Δασικούς Συνεταιρισμούς.
5. Εκπόνηση εκ νέου όλων των παλαιότερων πρωτοκόλλων επέμβασης στα δασικά οικοσυστήματα, λαμβάνοντας υπόψη τις διαχειριστικές μελέτες. Τα πρωτόκολλα αυτά να αναθεωρούνται ετησίως, ανάλογα με την πρόοδο υλοποίησης των μέτρων.
6. Οργάνωση της «πρώτης προσβολής» βάσει όλων των πιθανών σεναρίων, καθώς και των γραμμών κύριας και δευτερεύουσας προσβολής.
7. Πρόσληψη του υπολοίπου προσωπικού (δασολόγοι και δασοπόνοι) που ήδη έχει δρομολογηθεί, με σταδιακή προσθήκη περίπου 400 δασοφυλάκων από τους Ειδικούς Δασικής Προστασίας.
8. Μεταφορά όλων των μονάδων ΕΜΟΔΕ από την Πυροσβεστική στις Δασικές Υπηρεσίες, με μετατροπή των συμβάσεών τους σε αορίστου χρόνου. Άλλωστε, οι μονάδες ΕΜΟΔΕ δεν μπορούν να απασχοληθούν από την Πυροσβεστική σε άλλο αντικείμενο, με αποτέλεσμα τον χειμώνα να παραμένουν χωρίς σαφές έργο. Με νέα, ουσιαστική εκπαίδευση, δεν θα υπάρξει σημαντική ανάγκη νέου προσωπικού στο άμεσο μέλλον, καθώς ανάμεσά τους υπάρχουν πολλοί δασολόγοι και δασοπόνοι.

Με τον τρόπο αυτό και μετά από νέα ουσιαστική εκπαίδευσή τους δεν θα έχουμε σημαντικές ανάγκες νέου προσωπικού στο κοντινό μέλλον μια και ανάμεσα σε αυτούς βρίσκονται πολλοί Δασολόγοι και Δασοπόνοι.

Αλλά και τώρα οι Δασολόγοι και Δασοπόνοι στην Πυροσβεστική δεν ασχολούνται ολιστικά με το Δασικό αντικείμενο. Είναι σαν να εκπαιδεύσαμε χειρούργους και να τους απασχολούμε  ως Νοσοκομειακούς τραπεζοκόμους… Δεν είναι κρίμα;

Μόνο με τις παραπάνω, ουσιαστικά ανέξοδες, ενέργειες θα εξασφαλίσουμε τεράστια οικονομία, και μόνο από τη μείωση των ωρών πτήσεων — ιδίως των ιδιωτικών εναέριων μέσων, ο αριθμός των οποίων σήμερα είναι εντελώς ανεξέλεγκτος.

Θα μειωθούν κάθετα οι καταστροφές των δασικών συμπλεγμάτων μας και θα έχει πλέον νόημα να προχωρήσουμε σε ένα νέο εθνικό σχέδιο αναδασώσεων.

Σήμερα, ακόμη κι αν προχωρούσαμε σε αναδασώσεις χωρίς τις παραπάνω αλλαγές, αυτές θα αποτελούσαν τις μελλοντικές καμένες εκτάσεις της Πυροσβεστικής, η οποία στα δελτία τύπου της — που πρόθυμα αναπαράγουν οι δημοσιογράφοι του pay roll της — όταν αυτές θα καίγονται, θα τις χαρακτήριζε ως «χαμηλή χορτολιβαδική βλάστηση».

Αγαπητέ κ. Υπουργέ,

Αν τα κάναμε αυτά, θα είχαμε τα εξής αποτελέσματα:

• Σήμερα ξοδεύουμε αποκλειστικά για τη δασοπυρόσβεση της Πυροσβεστικής 500 εκατομμύρια έως 1 δισ., και δασοπυρόσβεση δεν έχουμε. (Μιλάω για δασικές πυρκαγιές και όχι για αστικές ή περιαστικές.) Εκτιμάμε ότι θα εξοικονομήσουμε τουλάχιστον 300 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο!

• Θα μειωθούν σημαντικά οι δαπάνες για τη σημερινή οργάνωση της δασοπυρόσβεσης. Και μόνο η κατάργηση των 81 θερινών κλιμακίων της Πυροσβεστικής, που έτσι κι αλλιώς αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά, υπολογίζουμε ότι θα μας εξοικονομήσει ακόμη 50 εκατομμύρια ευρώ.

• Υπολογίζουμε να περιορίσουμε τα εναέρια μέσα σε 35 το πολύ. Τα περίπου 25 θα είναι δημόσια, της Πολεμικής Αεροπορίας (έχουμε 18 Καναντέρ και θα αγοράσουμε ακόμη 6), και τα 10 εναέρια ας είναι ιδιωτικά ελικόπτερα. Οι ώρες πτήσης θα είναι ελεγχόμενες, καθώς δεν θα καταγράφονται μόνο από την Πυροσβεστική. (Στη δίκη για τη συμφορά στο Μάτι αποκαλύφθηκε ότι οι ώρες πτήσης καταγράφονται σε ένα μπακαλοτέφτερο γεμάτο με κηλίδες διορθωτικού μπλάνκο.)

Με την πραγματοποίηση των παραπάνω ενεργειών θα προσθέσουμε (ουσιαστικά ανέξοδα) τον μόνο ουσιαστικό βραχίονα επέμβασης όπως περιγράφεται από όλα τα πορίσματα και τα σχέδια βελτίωσης της Δασοπυρόσβεσης, την Δασική Υπηρεσία.  

Έτσι σχηματικά θα έχουμε:

Αγαπητοί φίλοι, κάνοντας μία ακόμη διορθωτική ενέργεια, δηλαδή να συμπτύξουμε το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη (όπως συμβαίνει σε όλες τις χώρες), θα είναι αρκετό για να εξοικονομήσουμε τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ τον χρόνο — ποσό που σήμερα ξοδεύουμε αδικαιολόγητα για τη λειτουργία του Υπουργείου. Θα γλιτώσουμε, επίσης, από τις μεγάλες καταστροφές, τους θανάτους και τη διάλυση του παραγωγικού και κοινωνικού ιστού ολόκληρων νομών, που στην περίπτωση των παραμεθόριων περιοχών αποτελεί ζήτημα εθνικής επιβίωσης.

Κύριε Υπουργέ, ασφαλώς και χρειάζεται μια ουσιαστική αναθεώρηση του νομικού μας πλαισίου — όχι μόνο του Ν. 2612/1998, αλλά κυρίως του Ν. 4662/2020, ο οποίος «οργανώνει» την Πολιτική Προστασία, αλλά αποδιοργανώνει την περιβαλλοντική και δασική νομοθεσία μας και, κυρίως, μας αποδιοργανώνει θεσμικά. Όμως αυτή είναι μια άλλη συζήτηση.

Εμείς δεν έχουμε να περιμένουμε παρά τις ενέργειές σας.
Πάντως, να ξέρετε ότι λύση δεν θα βρείτε μέσω της Πυροσβεστικής. Σε ό,τι από αυτά προσπαθήσετε να εφαρμόσετε, θα τους βρείτε λυσσαλέα απέναντί σας.

Τελειώνω με τον διεθνή «χρυσό κανόνα» των χρηματοδοτήσεων: 1 – 100 – 1.000

ΟΤΑΝ ΔΙΝΟΥΜΕ 1 ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Γλιτώνουμε 100 ΕΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΒΕΣΗ

και 1.000 ΕΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Categories: Απόψεις

Tags: Αντιπυρική προστασία, Δασικές Πυρκαγιές, Δασική Υπηρεσία, Δασοπυρόσβεση, Ελευθέριος Σταματόπουλος, Πυροπροστασία, Πυροσβεστικό Σώμα, Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας