Για μια ακόμη φορά θα πρέπει να ομολογήσω ότι η εφευρετικότητα των συμβούλων των υπουργείων, δηλαδή αυτών που γράφουν τους νόμους, είναι αστείρευτη. Όταν γράφτηκε αρχικά το άρθρο 20 του ν. 3889/2010 προέβλεπε ότι ο κυρωμένος δασικός χάρτης θα επιτρέπεται να αλλάξει ΜΟΝΟ μετά από συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις. Και όλοι μας υποθέσαμε ότι επιτέλους τελειώσουμε με τους δασικούς χάρτες.
Όμως φεύ, με το άρθρο 22 του ν. 4964/22 «Διόρθωση προδήλων σφαλμάτων δασικού χάρτη – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 20 ν. 3889/2010» προστέθηκε μια τόση δα φρασούλα: «ο δασικός χάρτης μπορεί να αλλάξει και με τη διόρθωση προδήλων σφαλμάτων».
Να η ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ του «Άρθρου 20 ν. 3889/2010»
Συνέπειες κύρωσης δασικού χάρτη
«1. Μετά τη μερική ή ολική κύρωση του δασικού χάρτη, η αναμόρφωσή του επιτρέπεται μόνο σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 8 και 8.α. του άρθρου 17 και της παρ. 5 του άρθρου 19, καθώς και του επόμενου εδαφίου. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η αναμόρφωση του κυρωμένου δασικού χάρτη με α) την προσθήκη ή τη διαγραφή των εκτάσεων που υπάγονται ή παύουν να υπάγονται σε αυτόν σύμφωνα με τη δασική νομοθεσία ή με δικαστικές αποφάσεις που κρίνουν επί των πράξεων αυτών, με δικαστικές αποφάσεις επί του ιδιοκτησιακού ζητήματος των εκτάσεων των περ. α) και β) της παρ. 5 του άρθρου 3 του Ν.998/1979 (Α’ 289), ή με διοικητικές πράξεις της περ. ζ) των παρ. 6 και 7 του ως άνω άρθρου 3 που έπρεπε να συμπεριληφθούν στον δασικό χάρτη ή εσφαλμένα αποτυπώθηκαν κατά την κατάρτισή του και δεν απεικονίζονται σε αυτόν, καθώς και β) με τη διόρθωση προδήλων σφαλμάτων.»
Στη συνέχεια εκδόθηκαν οι οδηγίες του Γ.Γ.ΔΑΣΩΝ με το αριθ. ΥΠΕΝ/ΔΔΕΥ/34066/1025/29.03.23 (ΑΔΑ: 63664653Π8-ΒΨΖ) έγγραφο που αναφέρει:
«8. Για τα τμήματα του κυρωμένου δασικού χάρτη που οφείλεται αναμόρφωση, ισχύει η παρ. 1 αρθ. 20 ν. 3889/2010. Επισημαίνεται ότι προκειμένου να εξεταστούν αιτήματα αναμόρφωσης, αυτά πρέπει να είναι γεωχωρικά εξασφαλισμένα και σε ψηφιακή μορφή (π.χ. αρχεία txt/dxf/shp).
β) Για αιτήματα αναμόρφωσης κυρωμένου δασικού χάρτη, που αφορούν στις περιπτώσεις Β1 έως Β8 της (3) σχετικής ΥΑ (χωρίς διοικητική πράξη), οι εισηγήσεις (θετικές/αρνητικές), με συνημμένο το φάκελο της υπόθεσης (αίτημα πολίτη, τεχνική έκθεση κλπ) θα αποστέλλονται, δια της Διεύθυνσης Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών και της Επιθεώρησης Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής, οι οποίες, επίσης, θα εκφράζουν αντίστοιχα τις απόψεις τους επί των αιτημάτων, στη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος για έγκριση.».
Η αριθ. πρωτ. 153394/919/12.04.2017 (Β’ 1366) υπουργική απόφαση κατηγοριοποίησε τα πρόδηλα σφάλματα αναφερόταν όμως στα πρόδηλα πριν την κύρωση του δασικού χάρτη. Η προαναφερόμενη όμως συμπλήρωση του νόμου τα επέκτεινε και στους κυρωμένους δασικούς χάρτες. Χωρίς όμως κανένα χρονικό περιορισμό και χωρίς κανένα κόστος και χωρίς να απαιτείται έννομο συμφέρον. Δηλαδή πολύ καλύτερα από αντίρρηση ή προσφυγή στο ΣΤΕ.
Η πιο κοινή περίπτωση προδήλου είναι η κατηγορία Π3. «Σφάλματα που οφείλονται σε παράλειψη ή λάθος απεικόνισης θεματικών εκτάσεων (αφορούν μορφή ή χαρακτήρα)».
Παρότι όμως αναφέρεται σε περιπτώσεις που προφανέστατα δεν συμπεριελήφθη σαφώς αγροτική έκταση εντός πολυγώνου άλλης μορφής έκτασης (π.χ. δασικής) και το αντίστροφο και παρότι διευκρινίζεται ότι τα ανωτέρω αφορούν θεραπεία προφανέστατων λαθών στη μορφή κάλυψης εκτάσεων και δεν επιτρέπεται φωτοερμηνευτική ή επίγεια επανεκτίμηση αυτών ακόμα και όταν βρίσκονται σε οριακή κατάσταση χαρακτηρισμού τους, δίνεται η αυθαίρετη και καταχρηστική δυνατότητα σε οποιονδήποτε να ισχυριστεί ότι εμπίπτει στην κατηγορία αυτή. Και προφανώς όταν επισημανθεί στην Διεύθυνση Δασών μια τέτοια παράλειψη προφανώς αγροτικής έκτασης θα ξεκινήσει άμεσα η διαδικασία της διόρθωσης. Όταν όμως δεν πρόκειται για προφανή παράλειψη αλλά για απαίτηση επανεκτίμησης της μορφής γιατί θα πρέπει να κινητοποιηθεί ασκόπως ολόκληρη η δασική υπηρεσία με την ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ του ΝΟΜΟΥ, την ΔΝΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΔΑΣΩΝ της ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ, την ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ της ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ και την ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ για να απαντήσει στον πολίτη ότι δεν πρόκειται για πρόδηλο.
Για όσους δεν καταλαβαίνουν από όλα τα παραπάνω προκύπτει ότι μετά την ολική κύρωση των χαρτών θα ξεκινήσει ένας νέος γύρος αμφισβητήσεων του δασικού χάρτη , που αυτή τη φορά θα βαφτίζονται «πρόδηλα σφάλματα», όπου καθένας θα ζητά για να κριθεί εκ νέου οποιαδήποτε έκταση, ακόμη και αυτές για τις οποίες εκδόθηκαν αποφάσεις των ΕΠΕΑ (αφού δεν θα υπάρχει μετά την τελική κύρωση διαχωρισμός των εκτάσεων αυτών από τις υπόλοιπες). Και δεν απαιτείται ούτε καν έννομο συμφέρον , κάτι που ήταν απαραίτητο στις αντιρρήσεις.
Καθιερώθηκε λοιπόν στα μουλωχτά μια νέα γενιά προδήλων σφαλμάτων, πιο ικανών από τα αρχικά, τα οποία είχαν επινοηθεί για να διορθώσουν πραγματικές παραλείψεις του δασικού χάρτη. Και παρότι μοιάζουν να είναι ίδια, αφού βασίζονται στις ίδιες υπουργικές αποφάσεις, αυτά είναι πιο ευέλικτα. Και δεν θα υπάρχει πλέον ο προληπτικός έλεγχος των Διευθύνσεων Δασών από τον οποίον αποθαρρυνόταν αρκετοί, με τον οποίον αν κάποιο αίτημα δεν γινόταν αποδεκτό ως πρόδηλο θα έπρεπε να μετατραπεί σε αντίρρηση με αντίστοιχη πληρωμή παραβόλου. Τώρα πλέον υποχρεωτικά λέει ο Γ.Γ.Δασών ο φάκελος θα διαβιβάζεται ιεραρχικά στο υπουργείο ακόμη και αν είναι προφανές ότι δεν πρόκειται για πρόδηλο. Διότι ο Διευθυντής Δασών του νομού και ο συντάκτης του δασικού χάρτη δεν μπορούν να αμφισβητήσουν τον πολίτη.
Εάν, όπως φοβάμαι ,υπάρξει καταιγισμός τέτοιων αιτήσεων, οι οποίες θα επιβαρύνουν διαδοχικά τους περιορισμένους ούτως ή άλλως υπαλλήλους των δασικών υπηρεσιών, θα δούμε να σχηματίζεται ένας ατέρμονος νέος κύκλος αμφισβήτησης των δασικών χαρτών που θα έχει σαν αποτέλεσμα την απαξίωσή τους.
Για να δοθεί το πάτημα στους επινοητικούς συμβούλους των υπουργείων είτε να οργανώσουν στο υπουργείο έναν μηχανισμό ικανοποίησης αιτημάτων, είτε να προωθήσουν μαζικά όλα τα αιτήματα , σε ιδιωτικές εταιρίες και να δικαιώνεται οποιοσδήποτε αυθαίρετος ισχυρισμός ιδιώτη κατά του δάσους. Αφού δεν θα έχει πλέον καμιά σημασία η κρίση της τοπικής υπηρεσίας περί του ότι δεν πρόκειται για πρόδηλο, αλλά για προκλητικό αίτημα επανεκτίμησης της βλάστησης που θα έπρεπε να απορριφθεί χωρίς άλλη σκέψη.
Μέχρι τώρα δεν υπάρχει καμιά πρόβλεψη για την μη δυνατότητα επανεξέτασης της μορφής μιας αρνητικής για τον πολίτη απόφασης της ΕΠΕΑ, μετά την οριστική κύρωση του δασικού χάρτη, αλλά και όλων των αδιαμφισβήτητων δασικών εκτάσεων. Γιατί να προσφύγει κάποιος στο ΣΤΕ όταν μπορεί να κάνει πιο εύκολα την δουλειά του με την διαδικασία του πρόδηλου σφάλματος; Γιατί η παράλογη απαίτηση ενός πολίτη για επανεξέταση του χαρακτηρισμού ενός δάσους ή δασικής έκτασης μέσω μιας αίτησης αναμόρφωσης του δασικού χάρτη, δεν μπορεί να απορριφθεί απλά από την τοπική υπηρεσία , αλλά θα πρέπει να οδηγηθεί ιεραρχικά στο υπουργείο, για να αποφασίσει τελικά ο μηχανισμός του Γ.Γ.Δασών για το αν είναι βάσιμος ο ισχυρισμός του πολίτη; Γιατί αυτή η απαξίωση του συντάκτη του δασικού χάρτη;
Για όσους έχουν καλή μνήμη να θυμίσω ότι η αρχική ιδέα του εθνικού κτηματολογίου ήταν να δηλώσουν οι ιδιώτες τις αξιώσεις τους και ότι απομείνει να περάσει στο δημόσιο. Αντίστοιχα κινείται η πολιτεία και στο θέμα του δάσους. Με τις διαρκείς αλλαγές στη δασική νομοθεσία σε βάρος του δάσους , την αλλαγή της σύνθεσης των ΕΠΕΑ και τις διαρκείς εκπτώσεις μέσω των οδηγιών του Υπουργείου, διαφαίνεται ξεκάθαρα ότι η βούληση της πολιτείας είναι να αποκτήσουν οι ιδιώτες ως ΜΗ ΔΑΣΙΚΗ όποια έκταση επιθυμούν και ότι απομείνει στο τέλος στα αζήτητα θα αποτελέσει το δάσος των επόμενων γενεών.
Έτσι ξαναγυρίζουμε εκεί που είχαμε αρχίσει. Μόνο που ξοδεύτηκαν άσκοπα τόσα λεφτά για να καταρτιστεί (όσο κατάφερε) το Εθνικό Κτηματολόγιο και οι Δασικοί Χάρτες.
Τουλάχιστον ας μπει ένα χρονικό όριο, πέραν του οποίου δεν θα μπορεί να υποβληθεί τέτοιας κατηγορίας πρόδηλο σφάλμα.
| Διαμαντής Σταγγίδης Ένας Δασολόγος |
Categories: Απόψεις, Δασικοί Χάρτες