Advertisements

Κλάδεμα δένδρων σκίασης: το ταξίδι της ανατροφής από τη φύτευση ως την ωριμότητα (Μέρος Β΄)

.

Κλάδεμα δένδρων σκίασης: το ταξίδι της ανατροφής από τη φύτευση ως την ωριμότητα 

(Μέρος B´)

Ελένη Ραντζούδη,
Δασολόγος – Περιβαλλοντολόγος

… συνέχεια από (Μέρος Α´)

Βασικές οδηγίες κλαδέματος

Όταν κλαδεύουμε δένδρα πρέπει να ακολουθούμε κάποιους κανόνες που θα διασφαλίσουν την ασφάλεια και την επιτυχία του κλαδέματος, ιδιαίτερα όταν πρόκειται να απομακρύνουμε χονδρά κλαδιά ή επικίνδυνα μέλη δένδρων. Τότε απαραίτητα χρειάζεται εξειδικευμένο και εκπαιδευ-μένο προσωπικό. Η τομή του κλαδέματος μπορεί να αποτελέσει την αφορμή για την εμφάνιση σήψης ή στρες στο δένδρο, ανάλογα με την ποιότητα και έκταση της τομής, το μέγεθος του κλαδιού, τις ιδιαιτερότητες του είδους και την γενικότερη κατάσταση ευρωστίας του.

Πως γίνεται το σωστό κλάδεμα;

Τα σημεία κοπής πρέπει να γίνουν με ειδικά εργαλεία και οι τομές που θα προκύψουν να είναι πάντα κεκλιμένες και λείες για την απομάκρυνση της υγρασίας, άρα ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο προσβολών. Οι τομές προηγούνται ενός οφθαλμού (που θέλουμε να ευνοήσουμε) με κατεύθυ-νση προς τα έξω ή πραγματοποιούνται λίγο πριν από το κολάρο του κλάδου. Ως κολάρο εννοείται το ελαφρύ εξόγκωμα που παρατηρείται ακριβώς στη σύμφυση δύο κλαδιών. Η τομή είναι επιθυμητό να γίνει λίγο πριν το κολάρο, ώστε να μη τραυματίσουμε τους ιστούς, που έχουν τη δυνατότητα  να επουλώσουν την πληγή που θα προκύψει. Ξεκινούμε την διαδικασία κλαδέματος, αφαιρώντας πρώτα τα στρεβλά ή ξερά κλαδιά. Σε ορισμένα είδη όπως η Ροδιά πιθανόν να χρειαστεί αν αφαιρέσουμε παραφυάδες και οι τομές αυτές γίνονται πλησιέστερα, όσο είναι δυνατόν, στον κορμό.

Τεχνική ασφαλούς αφαίρεσης κλάδων μεγάλης διαμέτρου
[Pruning mature trees, International Society of Arboriculture (ISA].

Οι τομές του κλαδέματος πρέπει να γίνονται ακριβώς έξω από το κολάρο. Το κολάρο που υπολείπεται περιέχει αναγεννητικό ιστό από το μητρικό δένδρο που δεν πρέπει να καταστραφεί ή να αφαιρεθεί. Αν το κολάρο αντιστοιχεί σε ένα ξερό κλαδί είναι απαραίτητο να αφαιρεθεί, το κόψιμο θα πραγματοποιηθεί λίγο πριν από αυτό. Εάν πρόκειται να αφαιρεθεί ένα μεγάλο κλαδί (με διάμετρος μεγαλύτερη των 3εκ.), το βάρος του πρέπει να μειωθεί πρώτα, ώστε να αποφευχθεί αδικαιολόγητος τραυματισμός από ακανόνιστη τομή ή σχίσιμο του φλοιού. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με μια πρώτη τομή σε απόσταση 30-45εκ. από το κολάρο και στη κάτω πλευρά του προς αφαίρεση κλαδιού.

Τεχνική διαδοχικών τομών για ασφαλή αφαίρεση μεγάλων κλάδων της κόμης ενός δένδρου (after Gilman, 2011).

Ακολούθως, σε απόσταση μερικών εκατοστών από την πρώτη τομή πραγματοποιείτε μια δεύτερη που οδηγεί στην τελική πτώση και αφαίρεση του κλαδιού. Με αυτόν τον τρόπο η απομάκρυνση του κλαδιού γίνεται με ασφάλεια, αποτρέποντας το σχίσιμο του φλοιού λόγω του βάρους της ενέργειας, αφήνοντας τελικά ένα προεξέχων στέλεχος 30-40εκ. που είναι, φυσικά, ανεπιθύμητο. Οπότε, με μια τρίτη και καθοριστική τομή, αφαιρείτε το εναπομείναν μέλος κόβοντας ακριβώς λίγο πριν το κολάρο.

Τα ειδικά εργαλεία για το κλάδεμα είναι:

το κλαδευτήρι (<1,5 cm),
οι ψαλίδες κλαδέματος (1,5-7 cm),
τηλεσκοπικά κλαδευτήρια (χρήσιμα για τους κλάδους στο πάνω μέρος της κόμης),
και το πριόνι,
συνοδευτικά φοράμε γάντια που προστατεύουν.

Κατάλληλα εργαλεία για τις εργασίες κλαδέματος
(Annual Tree Pruning Steps from Planting to Maturity).

Το ορθό κλάδεμα μειώνει το κόστος συντήρησης και τις πιθανές ζημιές και επιδιώκει μια όμορφη και υγιή ανάπτυξη των δένδρων σκίασης. Η επέμβαση που θα κάνουμε τα πρώτα χρόνια της ζωής του δένδρου επηρεάζει το σχήμα, την αντοχή και συνολικό χρόνο ζωής του. Η επέμβαση που θα κάνουμε την περίοδο της ωριμότητας και του γήρατος θα συντηρήσει την μορφή του δένδρου και θα ενθαρρύνει την διατήρηση της ευρωστίας του.

Κλάδεμα ανά ηλικία

1. Κατά την φύτευση

Αφήνουμε στο νεαρό φυτό όσο περισσότερο φύλλωμα είναι δυνατόν, καθώς αυτό είναι το εργαστήριο όπου θα παράγει ενέργεια για τις άμεσες ανάγκες ανάπτυξης του και θα ενισχύσει την εξέλιξη του ριζικού συστή-ματος.

Επομένως, κλαδεύουμε κατά τη φύτευση, μόνο όταν συντρέχουν οι παρακάτω λόγοι και πλησίον του κορμού.

Σπασμένα κλαδιά.
Κλαδιά που ανταγωνίζονται τον επικόρυφο βλαστό.
Κλαδιά με εμφανείς προσβολές από αυγά και δήγματα εντόμων.

2. Μετά το 3° έτος της ηλικίας

Η ανάπτυξη των ριζών είναι πλέον ικανοποιητική, ώστε να βοηθήσει την σωστή αγκύρωση του δένδρου και την ανάλογη ανάπτυξη κόμης.

Αφαιρούνται παραφυάδες των ριζών και βλαστών που ανταγωνίζο-νται την κόμη.
● Πραγματοποιείται κλάδεμα αραίωσης της περίσσιας ετήσιων κλα-διών, ώστε να μειωθεί ο ανταγωνισμός για νερό, φως και θρεπτικά συστατικά.
Απομακρύνονται οι βλαστοί που ανταγωνίζονται τον επικόρυφο βλα-στό.
Απομακρύνονται λίγα και μόνο τα απολύτως απαραίτητα μέλη, ώστε να βοηθήσετε τον κορμό να αναπτυχθεί σε κωνική και πιο ανθεκτική μορφή.
Αφαιρούνται κλαδιά με ανάπτυξη σε ασυνήθιστα στρεβλές γωνίες και σε ανεπιθύμητη κατεύθυνση.

3. Μετά το 5º ή 7º έτος της ηλικίας

Πρόκειται για την κατάλληλη στιγμή να βελτιωθεί αισθητικά και λειτουργικά η εμφάνιση του νεαρού δένδρου και να επιτευχθεί το βέλτιστο ύψος έναρξης της κόμης:

Προηγείται επισκόπηση της ευρωστίας του δένδρου και της ανάγκης για επιλεκτικό καθάρισμα άρρωστων ή ξερών κλαδιών.
Πραγματοποιείται κλάδεμα ανύψωσης της κόμης πάνω από το ύψος της ανθρώπινης δραστηριότητας.
 Πραγματοποιείται, επιλεκτικά, κλάδεμα μείωσης ή αραίωσης της κό-μης, ώστε να επιτευχθεί η επιθυμητή αισθητικά και λειτουργικά μορφή.

4. Κατά την περίοδο της ωριμότητας

Κατά το κλάδεμα ώριμων δένδρων είναι σοφό να αφαιρούνται κλάδοι του δένδρου μικρότεροι από 5εκ. που οι τομές τους επουλώνονται συντομότερα. Κάθε τομή σε κλαδί παχύτερο των 10 εκ. θα πρέπει να αξιολογείται σε σχέση με την αναγκαιότητα της τομής, καθώς αυξάνεται η πιθανότητα σήψης. Εάν το κολάρο του κλάδου που απομακρύνεται τραυματιστεί ή αφαιρεθεί κατά το κλάδεμα τότε και ο αμυντικός επουλωτικός ιστός εκλείπει. Επομένως εκλείπει η προστασία του τραύματος, γεγονός που προδιαθέτει το εναπομείναν κλαδί ή κορμό σε σήψη. Έτσι, ένας πρωταρχικός στόχος σε μια ορθή κοπή είναι να διατηρηθεί άθικτο το κολάρο, ιδιαίτερα σε ένα ώριμο δένδρο σκιάς. Ποικίλα κλαδέματα εφαρμόζονται στην προσπάθεια ένα ενήλικο δένδρο να διατηρήσει την ευρωστία και την αισθητική του αρτιότητα και παράλληλα να παραμένει ασφαλές στο δομημένο χώρο. Τέτοια είναι το κλάδεμα καθαρισμού, αφαίρεσης, μείωσης και ανύψωσης της κόμης.

Καλές πρακτικές κλαδέματος

1. Κάνουμε στην αρχή έναν εποπτικό έλεγχο του δένδρου για να αποκτήσουμε μια συνολική αρχική εντύπωση των βημάτων που θα ακολουθήσουμε κατά την κλάδευση.

2. Χρησιμοποιούμε τον κανόνα του 1/4 και του 1/3 στο κλάδεμα αραίωσης των ώριμων δένδρων:

Αραίωση της κόμης των δένδρων [after Pruning mature trees, International
Society of Arboriculture (ISA)].

Ποτέ δεν απομακρύνουμε περισσότερο από το 1/4 της κόμης του δένδρου σε ένα εποχιακό κλάδεμα.
Ιδανικά, η διάμετρος των πλαγίων κλαδιών που ευνοούνται να μην είναι λεπτότερα από το 1/3 της διαμέτρου του κορμού ή του μεγαλύ-τερου κλάδου όπου συναρτώνται.
Για τα περισσότερα πλατύφυλλα δεν ανυψώνουμε την κόμη παραπά-νω από το ύψος που προσδιορίζεται από την βάση μέχρι το 1/3 του ύψους του δένδρου (το ιδανικό σε ώριμο δένδρο βρίσκεται περίπου στα 2,4 μ ).
Όπου είναι δυνατόν ενθαρρύνουμε την ανάπτυξη κλαδιών που σχη-ματίζουν γωνία περίπου 60ο μοιρών με τον κορμό του δένδρου ή διαφορετικά στο 1/3 από την κάθετη προς τον κορμό γωνία, δηλαδή τα κλαδιά να σχηματίζουν το αποτέλεσμα των δεικτών του ρολογιού στη θέση 10 και 2.

Διάγραμμα όπου απεικονίζεται ο κανόνας του 1/3 στην
ανάπτυξη πλάγιων κλαδιών (Arbor Day Foundation).

3. Για την πλειοψηφία των ειδών δένδρων σκίασης η ανάπτυξη ενός κεντρικού στιβαρού κορμού είναι απολύτως επιθυμητή. Ξεχωρίζουμε τον κυρίαρχο βλαστό και τους δευτερεύοντες κλάδους πριν ξεκινήσουμε το κλάδεμα και αφαιρούμε πρώτα τα ελαττωματικά κλαδιά με σκοπό την αισθητικά και λειτουργικά άρτια διαμόρφωση της κόμης.

4. Διατηρούμε τα εργαλεία του κλαδέματος καθαρά και καλά ακονι-σμένα, ώστε να κάνουν καθαρές τομές. Τα κλαδευτήρια με καμπυλωτές λεπίδες είναι προτιμότερα για τα νεαρά δένδρα.

5. Για τα κλαδιά με μεγάλο ύψος προτιμητέο είναι ένα πολικό ψαλίδι και ένα έμπειρος επαγγελματίας δενδροκόμος για ασφαλή και επιτυχή απομάκρυνση.

Αφαίρεση κλάδου εξωτερικά του κολάρου
(after Arbor Day Foundation).

6. Για τα χονδρότερα κλαδιά, προτιμητέο είναι να πραγματοποιηθούν δύο αρχικές τομές για την απομάκρυνση εξωτερικού τμήματος του κλαδιού και ακολούθως μια τελευταία προσεκτική τομή εσωτερικά στη βάση του κλαδιού, οπότε αφαιρείται το εναπομείναν υπόλοιπο μέχρι το σημείο της διακλάδωσης, διατηρώντας το κολάρο.

7. Όταν πραγματοποιούμε κλάδεμα μείωσης, κόβουμε το κλαδί πλη-σίον ζωηρού οφθαλμού ή άλλου πλευρικού κλαδιού που επιθυμούμε να ευνοήσουμε. Προτιμητέος είναι οφθαλμός από τον οποίο θα εξελιχθεί κλαδί που θα αναπτυχθεί στην επιθυμητή κατεύθυνση προς την περιφέρεια του φυλλώματος. Η κοπή πρέπει να είναι απότομη και καθαρή και να γίνεται με μικρή κλίση σε απόσταση μικρότερη 1 εκ. από τον οφθαλμό.

Διάφορες τομές από τις οποίες η πρώτη είναι η ορθή
(after Arbor Day Foundation).

8. Γενικότερα για την δημιουργία ισχυρού κι ανθεκτικού στους ανέμους κορμού (που αποτελεί πρωταρχικό ζητούμενο για τα δένδρα σκιάς που αναπτύσσονται συνήθως μεμονωμένα) το δένδρο πρέπει να κλαδευτεί με σωστή τεχνική αραίωσης ώστε να απομείνουν περιορισμένοι κλώνοι σε κατάλληλες αποστάσεις κατά μήκος και ακτινωτά γύρω από τον κεντρικό κορμό.

Οι βραχίονες των δένδρων πρέπει να καταλαμβάνουν ακτινωτά όλη την περιφέρεια του δένδρου [Ελληνική Τεχνική Προδιαγραφή, Κλάδεμα δένδρων, (ΕΛΟΤ ΤΟ 1501-10-06-04-01:2009)].

ΠΗΓΕΣ:

1. Σ. Ντάφης, 2001, Δασοκομία Πόλεων, Εκδόσεις Art of Text, Θεσσαλονίκη.

2. C. Rantzoudi, J. N. Georgi, 2017, Correlation between the geometrical characteristics of streets and morphological features of trees for the formation of tree lines in the urban design of the city of Orestiada, Greece, Urban Ecosyst: DOI 10.1007/s11252-017-0655-4.

3. Russ, 2002, Site planning and design handbook, McGraw-Hill, New York.

4. Clark, N. Matheny, 2010, The Research Foundation to Tree Pruning: A Review of the Literature, Arboriculture & Urban Forestry 36(3):110-120.

5. W. Harris, 1994, Clarifying certain pruning terminology: Thinning, Heading, Pollarding, Journal of Arboriculture 20(1).

6. Urban tree risk management, A community guide to program design and implementation, 1992, «APPENDIX 3: How to prune trees», USDA Forest Service.

7. Arbor day Foundation, How to prune young shade trees,
http://forestry.ky.gov/Urban%20Forestry%20and%20Community%20Programs /Documents/howtopruneyoungshadetrees.pdf

8. Ελληνική Τεχνική Προδιαγραφή, Κλάδεμα δένδρων, (ΕΛΟΤ ΤΠ 1501-10-06-04-01:2009), ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ Α.Ε., ΑΘΗΝΑ.

9. Pruning mature trees, 2011, International Society of Arboriculture (ISA), http://www.treesaregood.org/portals/0/docs/treecare/Pruning_MatureTrees.pdf

10. Gilman, 2011, An illustrated guide to pruning, Third Edition, Delmar publishers. Albany, NY.

11. Annual Tree Pruning Steps from Planting to Maturity, https://www.arborday.org/trees/tips/annual-pruning.cfm

.


.
Δημοσιεύτηκε στο dasarxeio.com | 23.02.2018


follow_fb.gif

Advertisements


ΚατηγορίεςΔιάφορα, Επιλογές - Προτάσεις

Tags: , , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: