Επιτρεπτές χρήσεις και επεμβάσεις σε έκταση, πριν την κήρυξη αναδάσωσης σε αυτή (γνωμοδ.)

Παναγιώτης Γαλάνης,
Δικηγόρος Περιβαλλοντικού – Πολεοδομικού Δικαίου,
Υπ. Δρ. Νομικής ΕΚΠΑ,
Εμπειρογνώμων Δασικού Δικαίου,
panagiotisgln@gmail.com

Στην πράξη όσων ασχολούνται με τη δασική νομοθεσία αναφύονται συχνά ερωτήματα αφορώντα το νομικό πλαίσιο της αναδάσωσης. Ειδικότερα, και αυτό αποτελεί αντικείμενο του παρόντος άρθρου, που συνιστά συμπίλημα νομικής γνωμοδότησης του γράφοντος, τίθενται τα ερωτήματα: αφενός της σχέσης της διαδικασίας χαρακτηρισμού δάσους κατ’ άρθρο 14 Ν. 998/1979 και αναδάσωσης, αλλά και δυνατότητας αναδάσωσης έκτασης μη αρχικώς δασικής, αλλά μεταγενεστέρως καταστείσας τέτοιας και αφετέρου του καθορισμού των επιτρεπτών επεμβάσεων προ της κήρυξης της αναδάσωσης.

Ερώτημα 1ο): σχέση διαδικασιών άρθρ. 14 Ν. 998/1979 και αναδάσωσης

Αν η διαδικασία του άρθρ. 14 Ν. 998/1979 καταλήξει στο ότι η έκταση δεν είναι δάσος ή δασική έκταση, τότε δεν είναι δυνατό να κηρυχθεί αναδασωτέα, εκτός αν υπάρξουν νεώτερα στοιχεία (ότι δηλαδή μετά την έκδοση της πράξεως χαρακτηρισμού, η αρχικώς μη δασική έκταση απέκτησε δασική μορφή, με την ανάπτυξη δασικής βλαστήσεως).

Για την κήρυξη αναδασωτέας αρχικώς μη δασικής έκτασης η οποία όμως απέκτησε δασικό χαρακτήρα μεταγενέστερα, μετά την πράξη χαρακτηρισμού[1], απαιτείται άρα ειδική αιτιολογία για τον παρελθόντα χρόνο απ’ τον χαρακτηρισμό και την καταστροφή, ειδάλλως η αναδάσωση που είχε κηρυχθεί σε μη δασική έκταση αίρεται αυτοδικαίως.

Η διάταξη της παρ. 3 άρθρου 117 Σ δεν γνωρίζει εξαιρέσεις τουλάχιστον εκ του γράμματός της. Γίνεται, δηλαδή, λόγος για απόλυτη προστασία των αναδασωτέων εκτάσεων καθώς και για ανύπαρκτα όρια της συνταγματικής προστασίας, ήτοι για διαχρονικότητα του δάσους (ή της αναδασωτέας έκτασης).

Ερώτημα 2ο): επεμβάσεις σε έκταση πριν κηρυχθεί αναδασωτέα

Η προστασία που επιφυλάσσεται στις αναδασωτέες εκτάσεις (κατά το Σύνταγμα και τους νόμους τους σύμφωνους με αυτό) είναι αυστηρότατη, ενώ σε αυτή υπόκεινται και οι δασωτέες εκτάσεις (προς δάσωση).

Νομολογιακά η τάση αυτή διήλθε μέσα από διακυμάνσεις. Έτσι, η ΣτΕ 4002/87 είχε δεχτεί τη δυνατότητα μεταβολής του προορισμού των αναδασωτέων εκτάσεων βάσει του 24, παρ 1 εδ. δ Σ[2] η οποία είχε και μειοψηφία περί του αντιθέτου, και φάνηκε να εξισώνει – απαράδεκτα κατά την εδώ υποστηριζόμενη γνώμη – τη δασική προστασία με αυτή των αναδασωτέων εκτάσεων. Η νομολογία μετεστράφη με την ιστορική απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ 2778/88, η οποία επιβεβαίωσε την απόλυτη προστασία των αναδασωτέων εκτάσεων, αποκλείοντας τη διάθεση για άλλο σκοπό πριν την ανάκτηση της δασικής μορφής.

Οι επεμβάσεις σε δάση, δασικές ή αναδασωτέες εκτάσεις μπορούν να διακριθούν σε απλή επέμβαση ή αλλαγή χρήσης (ίσως και μορφής) της έκτασης, βάσει του αποτελέσματος που προκαλούν στην έκταση, δηλαδή έχουν διαφορετική ένταση. Το αυστηρό καθεστώς για τις αναδασωτέες ειδικά εκτάσεις επιβάλλει πριν από κάθε επέμβαση να αρθεί νομίμως η αναδάσωση που είχε κηρυχθεί.

Στην περίπτωση, όμως, που ακόμα δεν έχει ακόμα κηρυχθεί με τη σχετική νομότυπη διαδικασία αναδάσωση, η ενότητα και ασφάλεια δικαίου – κατά την ορθότερη γνώμη – επιφυλάσσουν στην αναδασωτέα έκταση προστασία παρόμοια του δάσους και απαγόρευση διάθεσης για άλλον σκοπό, πλην της αναδάσωσης. Επίσης, επιτρεπτές επεμβάσεις σε τέτοια έκταση κρίνονται in concreto και πάντοτε υπό το φως του δημοσίου συμφέροντος, εξειδικευόμενου ειδικώς.

Σε κάθε περίπτωση, γίνεται εμφανές εκ των ως άνω θεωρητικών απόψεων ότι αποκλείονται επεμβάσεις στην έκταση που τάσσονται προς αναδάσωση (χωρίς να έχει κηρυχθεί ακόμα επισήμως, διά δημοσίευσης της απόφασης στο ΦΕΚ), οι οποίες, ως εκ της φύσεώς τους δύνανται να παρακωλύσουν ουσιωδώς ή να εξοβελίσουν την πραγματοποίηση του σκοπού της αναδάσωσης.

Οι σκέψεις και η βιβλιογραφία αντλήθηκαν από το νέο σύγγραμμα του Π. Γαλάνη, Δημόσιο Δίκαιο της Αναδάσωσης (προλ. Γ. Σιούτη), εκδ. Νομ. Βιβλιοθήκη, 2022.

———–

[1] ΣτΕ 3448/2007.

[2] ΣτΕ 4002/1987.

 


 



ΚατηγορίεςΝομοθεσία

Tags: , , , , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: