Δασικοί χάρτες, μια κριτική προσέγγιση

Στις 27.12.2022 το Υπουργείο Περιβάλλοντος ανακοίνωσε ότι το έργο των δασικών χαρτών ολοκληρώνεται με τη φάση της αρχικής κύρωσης, που αφορά στο 95% της υπό ανάρτησης έκτασης και στο 90% της Επικράτειας. Η ανακοίνωση διανθίστηκε με αναφορές στην πολιτική βούληση της κυβέρνησης να αποκτήσει η Ελλάδα επιτέλους αξιόπιστους δασικούς χάρτες και σε αστοχίες της προηγούμενης κυβέρνησης. Είναι όμως έτσι;

Άρθρο της Χάιδω Βεζύρογλου*
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Η ΕΠΟΧΗ»

Τα δεδομένα δεν υποστηρίζουν τους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης. Το 2015 η Ελλάδα, με ευθύνη της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, δεν διέθετε δασικούς χάρτες, καθώς κυρωμένοι χάρτες υπήρχαν μόνο για το 1% της έκτασής της. Η κατάσταση αυτή άλλαξε χάρη στην αποφασιστικότητα και στην επιμονή της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, με αποτέλεσμα η Ελλάδα τον Μάιο του 2019 να έχει αναρτήσει το 55% της έκτασής της σε δασικούς χάρτες, να έχει κυρώσει το 44% και να είναι ανατεθειμένοι όλοι οι υπόλοιποι δασικοί χάρτες μέσα από διεθνείς διαγωνισμούς (45% της χώρας). Σύμφωνα με αυτόν τον προγραμματισμό, το 2019 ολοκληρωνόταν η εκπόνηση των μελετών και το 2020 θα είχε ολοκληρωθεί η ανάρτηση όλων των χαρτών της επικράτειας και θα είχε κυρωθεί η συντριπτική τους πλειοψηφία.

Όμως, ο προγραμματισμός αυτός, με επιλογή της σημερινής κυβέρνησης, ανατράπηκε ολοσχερώς αφού με τον νόμο 4685/2020 νομοθετήθηκε η υποχρεωτική αναμόρφωση όλων των δασικών χαρτών ακόμη και των κυρωμένων και ουσιαστικά πάγωσε το έργο των δασικών χαρτών. Το βασικό επιχείρημα που επιστρατεύθηκε για να δικαιολογήσει την απόφαση αυτή ήταν ο μεγάλος αριθμός των αντιρρήσεων που είχαν υποβληθεί, η εξέταση των οποίων θα χρειάζονταν πάρα πολλά χρόνια για να ολοκληρωθεί.

Έκτοτε τα χρονοδιαγράμματα που τέθηκαν παραβιάστηκαν, η ανάρτηση των αναμορφωμένων κατ’ όνομα δασικών χαρτών έγινε τον Φεβρουάριο του 2021 προκαλώντας κύμα αντιδράσεων λόγω πληθώρας σφαλμάτων, με αποτέλεσμα η πολιτική ηγεσία να υποσχεθεί νέα αναμόρφωση και αλλαγές θεσμικού πλαισίου ενώ οι χάρτες παρέμεναν σε ανάρτηση. Ακολούθησαν διαρκείς παρατάσεις που ανακοινώνονταν την τελευταία στιγμή, υποσχέσεις από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ για διόρθωση όλων των προδήλων σφαλμάτων πριν από την ανάρτηση των χαρτών (δέσμευση που ουδόλως τηρήθηκε), αλλαγές του θεσμικού πλαισίου και υποσχέσεις για νέες νομοθετικές ρυθμίσεις.

Αποτέλεσμα της κατάστασης που δημιουργήθηκε ήταν η Ελλάδα να στερηθεί το πολύτιμο εργαλείο των δασικών χαρτών και οι πολίτες να στερηθούν ένα ξεκάθαρο πλαίσιο, ώστε μπορούν να ασκήσουν με αποτελεσματικό τρόπο τα δικαιώματά τους, ασκώντας τις αιτήσεις διόρθωσης προδήλων σφαλμάτων και τις αντιρρήσεις κατά του περιεχομένου του δασικού χάρτη.

Η μερική κύρωση των δασικών χαρτών συνοδεύτηκε από την υποβολή 331.874 αντιρρήσεων κατά του περιεχομένου των δασικών χαρτών που αφορούν έκταση 2.552.218 στρεμμάτων, επομένως το επιχείρημα, για τον υπέρογκο αριθμό των αντιρρήσεων που επέβαλλε το πάγωμα των δασικών χαρτών αποδείχθηκε ατελέσφορο. Ο μεγάλος αριθμός των αντιρρήσεων που έχουν υποβληθεί επιβάλλει την άμεση λήψη μέτρων για να μη μείνει σε εκκρεμότητα η εξέταση τους και για να επιτευχθεί η ολική κύρωση των δασικών χαρτών που θα οδηγήσει στην σύνταξη του Δασολογίου που αποτελεί συνταγματική επιταγή.

Χάθηκε όμως πολύτιμος χρόνος για τη ρύθμιση σημαντικών ζητημάτων όπως είναι η διαχείριση των οικιστικών πυκνώσεων. Παρά τις προβλέψεις της διάταξης του άρθρου 52 του ν.4685/2020 η σχετική πλατφόρμα δεν τέθηκε εμπρόθεσμα σε λειτουργία και κατέστησαν αναγκαίες διαδοχικές παρατάσεις της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων υπαγωγής, η πρώτη μέχρι 31.12.2022 και η δεύτερη μόλις πριν λίγες μέρες, έως 31.3.2023. Απουσιάζει ακόμη οποιοδήποτε δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων που θα καθορίσουν ποιες περιοχές δύνανται να υπαχθούν στις ευνοϊκές διατάξεις του νόμου.

Ακόμη, δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος τα τελευταία 3,5 χρόνια για το θέμα των περιοχών που εξαιρέθηκαν από την ανάρτηση των δασικών χαρτών χωρίς να έχει εξεταστεί ο χαρακτήρας τους ως δασικών ή μη, με αποτέλεσμα να παρατείνεται η ταλαιπωρία των πολιτών που κατοικούν στις περιοχές αυτές. Πρόκειται για σχέδια πόλεων και οικισμών, τα όρια των οποίων στερούνται νόμιμης έγκρισης και έχουν οριοθετηθεί με άλλες διατάξεις ( π.χ οικισμών προ του έτους 1923, ακτινικοί οικισμοί), πολεοδομικών μελετών που εκπονούνται και υπό καθορισμό όρια οικισμών που δεν έχουν ακόμα εγκριθεί.

Το ακανθώδες ζήτημα της διαχείρισης των εκτάσεων που είχαν δασικό χαρακτήρα και εκχερσώθηκαν για γεωργική καλλιέργεια και καλλιεργούνται μέχρι σήμερα δεν αντιμετωπίστηκε από την κυβέρνηση, παρά τις διαρκείς υποσχέσεις για επίλυσή του με νομοθετική ρύθμιση.

Ενώ η διάταξη για τους δασωμένους αγρούς, παρά τις εύκολες και γρήγορες λύσεις που σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ θα προσέφερε στους πολίτες, στην πράξη παρουσιάζει δυσκολία στην εφαρμογή της.

Οι εκκρεμότητες και οι ελλείψεις που παραμένουν, παρά την με μεγάλη καθυστέρηση μερική κύρωση των δασικών χαρτών, δεν αφήνουν περιθώρια για πανηγυρισμούς αντίθετα αναδεικνύουν τα προβλήματα που καλούνται να διαχειριστούν τόσο οι Δασικές Υπηρεσίες όσο και οι πολίτες.

*Η Χάιδω Βεζύρογλου είναι Δικηγόρος

Πηγή: epohi.gr



ΚατηγορίεςΔασικοί Χάρτες

Tags: , , , , , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: