Σοφία Ε. Παυλάκη,
Δικηγόρος παρ’ ΑΠ
Σχετικά με την «επικαιροποίηση» των προδιαγραφών εκπόνησης δασοπονικών μελετών διαχείρισης δασών που συντελέστηκε πρόσφατα μέσω της υπουργικής απόφασης ΥΠΕΝ/ΔΠΔΠ/129246/6285/2024 (ΦΕΚ Β’ 6930), επισημαίνεται ότι οι προδιαγραφές αυτές όσο και να επικαιροποιηθούν δεν υποκαθιστούν, σε καμία περίπτωση, την ισχύουσα Ευρωπαϊκή νομοθεσία που απαιτεί ειδική αδειοδοτική διαδικασία για προγράμματα με σημαντικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη δασοκομία και για ανάλογες επεμβάσεις σε οικοτόπους και προστατευόμενες περιοχές.
Η απόφαση (ΦΕΚ Β’ 6930/2024) αναφέρεται στο άρθρο 7 αυτής σε «διασύνδεσή [της] με τα σχέδια αντιπυρικής προστασίας ή άλλες προτάσεις», δηλαδή ακριβώς με το αντικείμενο του προγράμματος AntiNero και ακόμα και στο προοίμιό της επικαλείται το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που αποτελεί τον μηχανισμό χρηματοδότησης του AntiNero, επομένως δεν αποκλείεται μέσω της προωθούμενης επικαιροποίησης να επιχειρηθεί να δοθεί μια επίφαση νομιμότητας στο πρόγραμμα AntiNero, το οποίο δέχεται κριτική ότι προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις και υποβάθμιση στα δασικά οικοσυστήματα της χώρας. Η ως άνω απόφαση, επί της οποίας θεσπίστηκαν οι δρομολογούμενες επικαιροποιήσεις, δεν θα πρέπει άλλωστε να συγχέεται με τις ισχύουσες «διαχειριστικές μελέτες» των δασών, οι οποίες είχαν επικαιροποιηθεί πολύ πρόσφατα, μόλις τον Ιούνιο του 2024, και είναι προφανές ότι δεν χρειάζονται -τουλάχιστον προς το παρόν- περαιτέρω επικαιροποίηση.
Πέραν αυτών, μολονότι το Σύνταγμα αλλά και όλα τα θεσμικά δασικά νομοθετήματα και η νομολογία του Ε’ Τμήματος ΣτΕ, αναφέρονται παγίως σε «δάση» και «δασικές εκτάσεις» όσον αφορά την οφειλόμενη από την πολιτεία βιώσιμη διαχείριση και προστασία τους, εξαιρούνται από τον τίτλο αλλά και από το περιεχόμενο της απόφασης οι «δασικές εκτάσεις» στις οποίες ωστόσο το Σύνταγμα και ο νόμος αποδίδουν ισότιμη προστασία με τα δάση. Συγκεκριμένα, για τα «δάση» και τα «δασικά οικοσυστήματα» προβλέπει η παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 998/79, όχι όμως και για τις δασικές εκτάσεις για τις οποίες ρυθμίζει αυτοτελώς και διακεκριμένα η παρ. 2 του ως άνω άρθρου. Επομένως η απόφαση ελέγχεται και ως αντισυνταγματική και ανεφάρμοστη και για τον λόγο ότι εισάγει ανεπίτρεπτη διαφοροποίηση των δασών από τις δασικές εκτάσεις και άνιση μεταχείριση όσον αφορά την παρεχομένη και σε αυτές προστασία.
Ουδόλως όμως αντιμετωπίζονται με την προωθούμενη επικαιροποίηση και οι παραβιάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ που συντελούνται από το γεγονός ότι η κεντρική αρχή σχεδιασμού προγραμμάτων με σημαντικές επιπτώσεις στο δασικό περιβάλλον όπως το AntiNero, αποτελεί και υπηρεσιακά προϊσταμένη αρχή των κατά τόπους δασικών υπηρεσιών που το εγκρίνουν, ενώ οι εν λόγω αρχές δεν επιτρέπεται να ταυτίζονται.
Συνεπώς, συνεχίζεται αμείωτη η καταστρατήγηση του δικαίου της ΕΕ και της δασικής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας όσον αφορά επεμβάσεις σε δάση, δασικές εκτάσεις και οικοτόπους για καθαρισμούς και αφαίρεση του δασικού υπορόφου -ακόμα και σε περιοχές natura- μέσω προγραμμάτων όπως το AntiNero, η δε επιχειρούμενη «επικαιροποίηση» των δασοπονικών μελετών στερείται οποιασδήποτε δυνατότητας να τη «νομιμοποιήσει» αναδρομικά εκ των υστέρων και να την αναχαιτίσει, όπως προφανώς επιχειρεί…
Με τη δημοσίευση της ως άνω υπουργικής απόφασης και της εγκυκλίου που τη συνοδεύει (ΑΔΑ: ΡΒΣΤ4653Π8-8ΣΗ), η Γενική Γραμματεία Δασών εμμέσως παραδέχεται ότι όλοι οι καθαρισμοί και οι αποψιλώσεις των δασών μας και των δασικών εκτάσεων της χώρας με το πρόγραμμα AntiNero συντελέστηκαν -και εξακολουθούν να συντελούνται έως και σήμερα, με διαδικασία που δεν εγγυάται τη συνταγματικά επιβαλλομένη βιώσιμη διαχείριση και προστασία τους. Είναι δε αξιοσημείωτο ότι όλα αυτά συμβαίνουν παρά τις σοβαρές και εμπεριστατωμένες αντιδράσεις του επιστημονικού κόσμου της χώρας σχετικά με το πρόγραμμα AntiNero και την ερώτηση που κατατέθηκε πριν τη δημοσίευση της απόφασης στο Ευρωκοινοβούλιο για σειρά καταγγελλόμενες παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας από την εφαρμογή του AntiNero, τις οποίες η δασική διοίκηση επιμένει προκλητικά να αγνοεί…
Σχετικά:
https://dasarxeio.com/2025/01/22/141853/
Εγκ. ΥΠΕΝ/ΔΠΔΠ/5506/253/17.1.2025 (ΑΔΑ: ΡΒΣΤ4653Π8-8ΣΗ)
ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΠΔΠ/129246/6285/25.11.2024 (ΦΕΚ Β’ 6930/18.12.2024)
https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-10-2024-002676_EL.html
Ερώτηση κατατέθηκε προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το πρόγραμμα AntiNero
Categories: Απόψεις, Δασικά Οικοσυστήματα, Δασικές Μελέτες