Ο Δασικός Χάρτης (Γ’): Το ιδιοκτησιακό πρόβλημα

Ματθαίος Φιλιππάκης,
Δασολόγος Δ/νσης Δασών Λασιθίου

Ο Δασικός Χάρτης

Γ´ Μέρος: Το ιδιοκτησιακό πρόβλημα

Αποτελεί ιστορική πρόκληση, προσβολή στο δίκιο και το λογικό, το πώς μετά από τόση φιλολογία για τη προστασία των δασών, του φυσικού περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή, τα επικυρίαρχα συμφέροντα χειραγωγούν την κοινή γνώμη εναντίον των δασών με αφορμή το Δασικό Χάρτη. Και το καταφέρνουν αυτό καλλιεργώντας ανενδοίαστα τα αισθήματα ανασφάλειας του Ελληνικού λαού ως προς την κατοχή της γης, που με τόσες θυσίες την απελευθέρωσε από το Σουλτάνο και με τόσους κόπους την εξημέρωσε από το Λύκο και τη καλλιέργησε. Η χωρίς κρατική προστασία βιοποριστική ανάγκη αυτή διαμόρφωσε ιστορικά και την ιδεοληπτική σύνδεση των Ελλήνων με την ιδιοκτησία της Γής, με την κοινότητα, με το χωριό που λέμε ήμερα.

«Η Γη σε μας και όχι στο Σουλτάνο». Ναι αλλά από το 1821 η Εθνική Γη ανήκει και σε ξεχωριστούς έλληνες κατά τμήματα και κατά μάζα στο Έθνος. Σε ένα σύγχρονο κράτος υπάρχει και η δημόσια γή και η κοινωφελής και η καταγεγραμμένη κρατική ιδιοκτησία. Εδώ στην Ελλάδα πως θα βρούμε λογαριασμό; Ιστορικά μόνο η κοινότητα και κυρίως η Ορθόδοξη εκκλησία ως κύριοι φορείς του υποδουλωμένου και του μετέπειτα ελεύθερου Έθνους συγκέντρωνε κοινωφελή Γη και διέθετε Γη (δεν σχολιάζω τους τρόπους και τους σκοπούς). Σε αυτήν κατέφευγε από το 1821 κάθε φορά το Κράτος, οι Δήμοι και οι λοιποί φορείς του, για να καλύψουν τις ανάγκες όπως διανομές σε πρόσφυγες, ακτήμονες, εφέδρους πολεμιστές, ανέγερση υποδομών και πάντα με αντισταθμιστικούς διακανονισμούς. Τελευταία και ο Δήμος Αγ. Νικολάου πήρε έκταση για την ανέγερση των ΤΕΙ στο εκκλησιαστικό κτήμα Λακωνίων. Και ως πότε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κοσμικό κράτος (υποκριτών λέγω) θα βασίζεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία, όπου εδώ που τα λέμε την έχει και για πέταμα; και τα λέγω τώρα αυτά εγώ ένας δομημένα άθεος κομμουνιστής γιατί έτσι μου βγαίνει η αλήθεια και απαξάπαντες θρησκευόμενοι ή μη θα πρέπει να είμεθα αντικειμενικοί και έμπλεοι «θεϊκών» αξιών (λογικής-ηθικής). Οι αναγνώστες πρώτα απ΄ όλα πρέπει να καταλάβουν ότι η αξία σήμερα της γής αν δεν είναι παραλιακή, παραγωγική, αρδευόμενη, αξιοποιημένη, οικόπεδο κ.τ.λ., έχει καταπέσει μέσα μας. Οι σύγχρονες γενιές δεν ξέρουν καν που είναι τα πατρογονικά τους. Οι παλιότεροι ξέραμε τι θα πεί σκαπετιά πάνω στο ξερόβραχο μέσα σε μια χούφτα μόνο χώμα, με ένα θαμένο σπυρί σποράς να περιμένει δυό σταγόνες βροχής, για να αδερφοποιηθεί στη ρίζα του και να ξεπροβάλουν μιας παλάμης καλαμιές με ισάριθμες 5 κεφαλές κριθής, για το ψωμί και μόνο! Δεν μπορούμε να περιγράψουμε στους νέους πως γίνονταν η ζωή σε τέτοια εδάφη και δακρύζουμε. Μόνο ο ποιητής τους το θυμίζει: «κυκλάμινο στου βράχου τη σχισμάδα / που βρίσκεις χώματα κι΄ ανθείς / που μίσχο και σαλεύεις» (Ρίτζος). Τα εδάφη που έθρεψαν κάποτε γενιές, λίγο σπορά, λίγο λάδι και καρπό, λίγα χόρτα για το κρέας και το γάλα, λίγα ξύλα για τη παραστιά, να το πάρουμε απόφαση! είναι δασικά. Η αδήριτη σύγχρονη ανάγκη αυτή της προστασίας του δημόσιου χώρου μέσω της υπαγωγής των χερσότοπων πλέον αυτών στις δ/ξεις της δασικής νομοθεσίας, προκάλεσε ιστορικά και το ιδιοκτησιακά ζήτημα. Και δασικό = δημόσιο σύμφωνα με την κατά τεκμήριο κυριότητα του δημοσίου και ούτως τίθεται το ιδιοκτησιακό πρόβλημα. Μη σας παραπλανούν πως τάχαμ΄ η ιδιοκτησία δεν επηρεάζεται και διευκρινίζω: Θεωρητικά δεν επηρεάζεται, αλλά ποιος θ΄ αντέξει 20 χρόνια δικαστική διένεξη με το δημόσιο και με αβέβαιη έκβαση; Ακόμη και νομοθετική ρύθμιση να υπάρξει για εφησυχασμό του αγαθού λαού, αυτή θα κατατείνει να περιορίζει τις διεκδικήσεις διότι ο στόχος είναι να συγκεντρωθεί δημόσια περιουσία (δεν σχολιάζω επί του παρόντος πως θα διατεθεί και για ποιο σκοπό). Αν το κράτος αποδεχθεί με ένα νόμο με μια διάταξη την «ντε φάκτο» αναγνώριση των διεκδικητών γης, αυτό θα είναι μια ιστορική καταστροφή για την κοινωνία, το περιβάλλον και εν τέλει για την οικονομία και όλη τη Πατρίδα που θα γίνει παιγνίδι στα χέρια πωλητών και καθόλου υπέρ των ίδιων των διεκδικητών και του όλου λαού. Δεν θα μπορεί να υπάρξει κανένας σχεδιασμός λόγω του κατακερματισμού των ιδιοκτησιών και της πολυμορφίας των τόπων και τα χούγια της Φυλής μας όπου κάθε τόπος έχει κι΄ από μιά. Οι δήθεν ευνοημένοι ιδιώτες θα υποχρεωθούν από τη μια σε ΕΝΦΙΑ, δηλώσεις ανύπαρκτου εισοδήματος, ένας αθότυρος το πολύ σου λένε οι βοσκοί, έξοδα μεταβιβάσεων κ.τ.λ. Στο τέλος θα αναγκαστούν να πουλήσουν τα εδάφη αυτά για κομμάτι ψωμί, αυτό του ξερόβραχου! στα μεγάλα συμφέροντα που μπορούν να περιμένουν. Και άμα βαρεθούν θα εισηγηθούν νόμους περί αναγκαστικής επίταξης εδαφών, απαλλοτρίωσης για λόγους εθνικού συμφέροντος και ήδη υπάρχουν τέτοιοι που σας περιμένουν. Μη σας πιάνει όμως πανικός γιατί το Κράτος, ο Κομμουνισμός κι΄ ο Ποταμός τον ξαναβρίσκει το δρόμο του. Επομένως οι πολίτες θα πρέπει από τη μια να αποφασίσουν τι τους συμφέρει, να το διεκδικήσουν και να το περισώσουν και από την άλλη όσα θα εγκαταλείψουν να τα υπερασπίζονται ως δημόσια- κοινωφελή Γη, αποποιούμενοι ίσως υπέρ της κοινότητας. Ως κοινή Γη των παιδιών τους, αναπαλλοτρίωτη από ιδιώτες ως προς την ιδιοκτησία και δεν μιλώ για παραχωρήσεις χρήσεων σημειακού χαρακτήρα και περιορισμένου χρόνου, όπου δύνανται να ευνοούνται και οι μικροί και οι πολλοί. Σήμερα οι πολίτες προστρέχουν και δηλώνουν στο Εθνικό Κτηματολόγιο ιδιοκτήτες τέτοιων εκτάσεων. Για τους δασωθέντες αγρούς δεν υπάρχει βάσιμη αμφισβήτηση στην ιδιοκτησία ή έστω στη χρήση και δεν πρέπει να ανησυχούν ιδιαίτερα. Για τα δάση και τους υψηλούς θαμνότοπους τα ουδέποτε καλλιεργηθέντα και ειδικά σε περιοχές ειδικής προστασίας, ούτε λόγος να γίνεται για αναγνώριση ιδιοκτησίας, πλην των 11 εξαιρέσεων του άρθρου 10 του δασικού ν. 3208/03, καθόσον τούτο συνιστά Εθνική ύβρη. Ακόμη και τα δικαιώματα χρήσης εδαφών πλην των δασοπονικών (ξυλεία, μελισσοκομία, κτηνοτροφία κ.τ.λ), θα περιορίζονται δραστικά. Υπάρχουν όμως λοιπές εκτάσεις αραιών θαμνότοπων, χορτολιβαδικές, χερσότοποι κ.τ.λ. όπου λόγω της εδαφικής σύστασης, της ύπαρξης νερού, των κλίσεων και της εν γένει θέσης τους πλησίον περιοχών με έντονη ανθρωπογενή δραστηριότητα, όπου δύνανται να εισχωρήσουν λοιπές βιοποριστικού χαρακτήρα, αειφόρες χρήσεις αγροτοκτηνοτροφικής παραγωγής, οικοτουριστικής ανάπτυξης, βιολογικής καλλιέργειας κ.τ.λ. κατά την αρχή της ενίσχυσης της βιοποικιλότητας. Οι πολίτες θα πρέπει να εκτιμήσουν κατά συνδυασμό και με την πείρα τους, επίσημα σχέδια δεν υπάρχουν, την προοπτική αυτή και να ασκήσουν ενστάσεις. Ενστάσεις που ανεξάρτητα της έκβασής τους ενισχύουν στη πορεία την διεκδίκηση της ιδιοκτησίας, η οποία πάλι ανεξάρτητα από την έκβασή της ενισχύει στη πορεία το προνόμιο προτίμησης του ενιστάμενου φερόμενου ιδιοκτήτη στην εκχώρηση άνευ ανταλλάγματος της επιτρεπόμενης ως άνω χρήσης για να μην του την αρπάξει άλλος. Με αυτό τον τρόπο εν τέλει προστατεύει την πατρογονική του περιουσία και το δικαίωμα βιοπορισμού του. Μερικοί πιστεύουν πως άμα είναι ιδιοκτήτες μιας έκτασης την κάνουν ότι θέλουν. Αλλά «η Γη ανήκει στον Αλλάχ και τη μοιράζει ο Σουλτάνος» λέει το Κοράνι, ενώ εδώ σου τη παίρνει το κοσμικό Κράτος ότι ώρα θέλει, όχι πάντα με τη βιά ή το παρά. Αλλά με τη λεγόμενη αρχή του θεμιτού συνταγματικού περιορισμού του ιδιοκτησιακού δικαιώματος που στο καπιταλισμό το φτάνουν όπου θέλουν και κατά τα άλλα ο φόβος φυλάει τα έρμα και ού! μην έρθει η επανάσταση να μας πάρει τις περιουσίες.

Πολύς λόγος γίνεται για το άρθρο 62 του δασικού ν. 998/79 περί του τεκμηρίου κυριότητας του δημοσίου που δεν ισχύει για την Κρήτη κ.τ.λ. Τα επιχειρήματα αυτά εκτός από νομικά «έγκρ(η)τους επιστήμονες» τα κυκλοφορούν και οι παλικαράδες της «Τουρκο-Κρητικής» σημαίας της περιόδου 1897-1914 που σήμερα ζητούν την απόσπαση της ως ανεξάρτητης, όπως όταν η Κρήτη θεσμοθετήθηκε από τις προστάτιδες δυνάμεις ως προτεκτοράτο, αντί της ένωσης με την Ελλάδα. Κατά την περίοδο εκείνη της Κρητικής Πολιτείας «αναγνωρίζονταν» σύμφωνα με τον Κρητικό Αστικό Κώδικα (1904-1914) όλα τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα ως αυτά κληρονομήθηκαν από το Οθωμανικό Κράτος σε χριστιανούς, μουσουλμάνους, κοινότητες, δημόσιο κ.τ.λ. Εκεί όμως είχε να κάνει και η Τουρκία ως διαδόχου του Οθωμανικού κράτους και έγιναν μάλιστα σεβαστά και με την σύμβαση Ειρήνης το 1913 και υπήρχε ο κίνδυνος να διεκδικεί ο εχθρός στο διηνεκές και τα κτήματα που ανήκαν σε Οθωμανούς, κρατικά κτήματα και γαίες κ.τ.λ. καλή ώρα π.χ. με τη Χρυσή, τελευταία είχαμε πρόβλημα και με τις Αλυκές Ελούντας. Ο νομοθέτης ήταν προφητικός και μετά την συμφωνία Ειρήνης Ελλάδος-Τουρκίας το 1913 και την ένωση με την μητέρα Ελλάδα, όπου και καταργήθηκε η Κρητική Πολιτεία, εξορθολόγησε το καθεστώς κτήσεων της Γής με αυτό που ίσχυε και για την υπόλοιπη χώρα (μη παραγραφή των δικαιωμάτων του δημοσίου, μη αναγνώριση τίτλων κ.τ.λ.). Με τις προβλέψεις αυτές ενσωμάτωσε την Κρήτη «δικαιώματι πολέμου» και ως «κτηθείσα δια των όπλων», ενώ αυτό ήταν εξέλιξη δ/θνούς συμφωνίας (άρθρο 4 συμβάσεως 1881 κ.τ.λ.). Σε κάθε χώρα που προσαρτάται δια των όπλων τα προηγούμενα δικαιώματα πάνε περίπατο κι΄ όσα θέλει το νέο κράτος τ΄ συναπαντά στο δρόμο του και τ΄ ανακαλεί.

Έτσι λοιπόν κατά την διαδικασία της υποβολής εισηγητικής έκθεσης για τη ψήφιση του δασικού νόμου ν. 998/79, συντάχθηκε εισήγηση αρμόδιου υπαλλήλου δασολόγου της κεντρικής δασικής υπηρεσίας, όπου πρότεινε την αναγνώριση της ιδιοκτησίας των διακατόχων δασικών γαιών της Κρήτης, η οποία απορρίφθηκε. Ο νομοθέτης αντί αυτού θέσπισε το άρθρο 62 του ν. 998/79 όπου με την παρ. 1 βάρος αποδείξεως ρητά ορίζεται ότι οι αιτούντες όφειλαν να αποδείξουν την ιδιοκτησία τους ήτοι η «κατά τεκμήριο κυριότητα του δημοσίου» κατίσχυε. Στην δεύτερη παράγραφο όμως εξαιρεί από την παραπάνω πρόβλεψη την Κρήτη, τις Ιόνιες Νήσους, ο νομό Λέσβου, Σάμου Χίου, νήσων Κυθήρων, Αντικυθήρων και Κυκλάδων αλλά χωρίς περεταίρω διευκρινήσεις. Για την περίπτωση της Κρήτης φαίνεται να λήφθηκε υπόψη το καθεστώς διακατοχής ως ισχυρό έναντι της «κατά τεκμήριο κυριότητα του δημοσίου», αλλά όχι ως κατισχύον και ούτως δεν αναγνωρίζεται η ιδιοκτησία άμεσα, παρά μόνο στη διαδικασία του Συμβουλίου Ιδιοκτησίας Δασών και εν τέλει στη Τακτική Δικαστική Αναγνώριση, δηλαδή 20 χρόνια και βάλε. Αυτό είναι όλο. Πρακτικά από το 1979 που ψηφίστηκε το άρθρο αυτό δεν άσκησε καμία επιρροή στην αναγνώριση ιδιοκτησιών σύμφωνα με την πάγια τακτική της δασικής υπηρεσίας και με τις οδηγίες της κεντρικής υπηρεσίας. Αν έχετε συμβόλαια φέρτε τα και περιμένετε δυό γενιές ακόμη, γιατί το δημόσιο στη Κρήτη δεν έχει τίτλους, αλλά δεν θα μας κάνει και τη χάρη. Είναι αυτό που λέμε: «να τα χάσεις / δεν τα χάνεις, να τα πάρεις / δεν τα παίρνεις» στη καλύτερη περίπτωση.

(συνεχίζεται)

Β΄ Μέρος: H αλήθεια για το Δ.Χ. Π.Ε. Λασιθίου ←
Α΄ Μέρος: Η Εθνική Γη ←

 

Δημοσιεύτηκε στο dasarxeio.com | 22.03.2021


 



ΚατηγορίεςΑπόψεις, Δασική Υπηρεσία, Δασικοί Χάρτες

Tags: , , , , , , , , ,

1 reply

  1. Αγαπητέ Συνάδελφε, καταλαβαίνουμε……όπως λέει και το παλιό τραγούδι “Στην Κρήτη και στη Μάνη, το πληρώνεις με…..Στεφάνι!”

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: