ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ ΣΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ ΜΑΣ (Μέρος Α΄)

Μανώλης Καπάνταης,
Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος,
τ. Δ/ντης Πρασίνου

«Τα δέντρα στις πόλεις μας»

Μέρος Α΄
Η υφιστάμενη κατάσταση για τα αστικά δέντρα στις πόλεις μας

Μέρος Β΄
Τα αστικά δέντρα ως δομικό στοιχείο του αστικού φυσικού τοπίου στην πόλη και σχετικό με το σχεδιασμό των δημόσιων χώρων

Μέρος Γ΄
Θέσπιση κανόνων που σχετίζονται με την αποτίμηση, την προώθηση, τον σχεδιασμό, τη διαχείριση, την προστασία και τη διατήρηση αστικών δέντρων και αστικών πράσινων υποδομών, για να συμβάλει στη βιώσιμη και πράσινη ανάπτυξη των πόλεων μας.

Κάτι σαν πρόλογος…

Η κλιματική αλλαγή είναι ένα τεράστιο πρόβλημα, με τις επιπτώσεις της να επηρεάζουν την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων που κατοικούν στις πόλεις. Γι’ αυτό απαιτούνται δράσεις μεγάλης κλίμακας, αλλά και απλές εφικτές ενέργειες για την ανάπτυξη σχεδίων προσαρμογής και μετριασμού στην κλιματική αλλαγή, προωθώντας πιο βιώσιμες πόλεις. Συμβολή στον μετριασμό των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής μπορεί να γίνει μέσω της σκίασης, η οποία μπορεί να μειώσει τις τοπικές θερμοκρασίες, τις επιπτώσεις των αστικής θερμικής νησίδας και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.

Φαίνεται, στην πραγματικότητα, ότι σε διάφορα μέρη του κόσμου ορισμένοι επιφανείς πολιτικοί συνειδητοποίησαν ότι διαθέτουμε ένα οικονομικό, έγκυρο, και αποτελεσματικό μέσο για να περιορίσουμε τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αλλά δεν μπορούμε παρά να σκεφτούμε και να πούμε γι’ αυτό χωρίς αμφιβολία, ότι είναι το καλύτερο σύστημα είναι η μείωση των εκπομπών ρύπανσης. Τα δέντρα μπορούν να μας βοηθήσουν, αλλά πρώτα πρέπει να βοηθήσουμε τον εαυτό μας. Δεν μπορούμε να περιμένουμε να αλλάξουν τα πράγματα συνεχίζοντας να ζούμε μη βιώσιμα. Τα αστικά δέντρα στερούνται στη χώρα μας μιας πολιτικής που να αναγνωρίζει τη βλάστηση (ή τη φύση στην πόλη) ως θεμελιώδες στοιχείο της βιώσιμης και ανθεκτικής πόλης, όπου να τονίζεται τόσο ο διευκολυντικός τους ρόλος στο μετριασμό των επιπτώσεων όσο και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, αλλά και που επίσης, ξεχωρίζει με έμφαση ο ρόλος τους στην ευημερία και στην υγεία των ανθρώπων.

Προτείνεται λοιπόν η ανάπτυξη μιας δημόσιας πολιτικής και στρατηγικής, που να στοχεύει στην προώθηση του ρόλου των αστικών δέντρων στις πόλεις, στην ανάδειξη της σημασίας του αστικού δέντρου ως θεμελιώδες στοιχείο της υποδομής, το πράσινο είναι απαραίτητο για τη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων της Ελλάδας, ένα στρατηγικό ή πολιτικό όραμα για τη διαχείριση των δέντρων, που να παρέχει κατευθυντήριες γραμμές για τη σωστή λήψη αποφάσεων σε κυβερνητικό επίπεδο, τόσο για δημόσιους όσο και για ιδιωτικούς χώρους.

Να ορισθούν οι κατευθυντήριες γραμμές που οδηγούν προς μια βιώσιμη εξέλιξη των πόλεων, τονίζοντας τη θεώρηση των φυσικών συστημάτων ως θεμελιώδους υποστήριξης στον σχεδιασμό των πόλεων. Πρέπει να κατανοήσουν τις βασικές πτυχές της φυσιολογίας τους, της ένταξή τους στον αστικό χώρο και στη σχέση τους με τα οφέλη που προσφέρουν στους κατοίκους της πόλης.

Το ενδιαφέρον να συμπεριληφθεί η Φύση ως κύριο συστατικό στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη βιώσιμων πόλεων, ανταποκρίνεται στις ανάγκες των αστικών περιοχών για να είναι περιβάλλοντα ικανά για να παρέχουν ποιότητα ζωής στους κατοίκους τους.

Δεδομένου ότι, σε παγκόσμιο επίπεδο, άρχισε να αναγνωρίζεται η χρήση ενός ανθρωποκεντρικού όρου για την προώθηση της Φύσης και της οικολογικής διατήρησης της, αυτό επικεντρώθηκε στην παροχή οφελών στους ανθρώπους, τα οποία θα μπορούσαν να ποσοτικοποιηθούν οικονομικά. Τα τελευταία πέντε χρόνια, η έννοια των «Λύσεων με βάση τη φύση» έχει κυριαρχήσει, ενσωματωμένη σε πρωτοβουλίες επιδοτήσεων, σχεδιασμού και αστικές πολιτικές, μέσω μιας άμεσης σύνδεσης με την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Είναι ένα πλαίσιο που παρέχει βοήθεια στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων να κατανοήσουν τον περίπλοκο τρόπο με τον οποίο η φύση, η κοινωνία και οι οικονομικές επιπτώσεις εξαρτώνται μεταξύ τους και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Συνιστάται η δημιουργία ενός οδικού χάρτη που θα καθορίζει πώς να προχωρήσουμε προς τα εμπρός για να αναγνωρίσουμε τα δέντρα (ή την πράσινη υποδομή) ως θεμελιώδες στοιχείο για την ανάπτυξη των πόλεων της Ελλάδας.

Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και το άρθρο «Τα δέντρα στις πόλεις μας», για να περιγράψει την υφιστάμενη κατάσταση για τα αστικά δέντρα και να παρέχει βοήθεια στους υπεύθυνους πολιτικούς και υπηρεσιακούς παράγοντες να συνειδητοποιήσουν και να αποδεχτούν ότι η επιστημονική γνώση οδηγεί σε αλλαγές στις πρακτικές διαχείρισης και φροντίδα των δέντρων

Φεβρουάριος 2022

Μ. Καπάνταης,
Δασολόγος- Περιβαλλοντολόγος
τ. Δ/ντης Πρασίνου

 

«οἱ καιροὶ οὐ μενετοί»
Θουκυδίδης

Οι ευκαιρίες δεν περιμένουν

Μέρος Α΄

Η υφιστάμενη κατάσταση για τα αστικά δέντρα στις πόλεις μας

Εικόνα 1. Προφητική παράσταση για τα δέντρα και τις πόλεις, «Τα δέντρα που φεύγουν εξ αιτίας του ανθρώπου, καταστροφέα των Δασών». Apel-les Mestres, Εικονογράφηση για το ποίημα του “Λιλιάνα”, 1905. Apel-les Mestres, “The Trees Fleeing from Man, Destructor of the Forests”. Illustration for his poem “Liliana”, 1905 .
Ο Apel-les Mestres (28 Οκτωβρίου 1854, Βαρκελώνη – 19 Ιουλίου 1936, Βαρκελώνη) ήταν Καταλανός συγγραφέας, γραφίστας και εικονογράφος. Από Stephen Ellcock

1. Το αστικό δέντρο στις πόλεις μας είναι απροστάτευτο, ακυβέρνητο και αντιμετωπίζεται ως RES

Το αστικό δέντρο στις πόλεις μας είναι απροστάτευτο, ακυβέρνητο και δεν αντιμετωπίζεται ως έμψυχο όν, αλλά ως RES, πράγμα που κακοποιείται, μιας και για ορισμένους θεωρείται εμπόδιο στη ζωή και στη λειτουργία της πόλης. Από όλα αυτά φαίνεται ότι στη χώρα μας υπάρχει πρόβλημα πολιτισμού περιβάλλοντος και αγωγής του πολίτη, γι’ αυτό δεν μιλάω τυχαία. Όλοι παρεμβαίνουν και τοποθετούνται ως «ειδικοί περιβαλλοντολόγοι» ιδίως με τα δέντρα, πολίτες και δημοσιογράφοι στα ΜΜΕ και τα κοινωνικά δίκτυα.

Η εικόνα 1 αντιμετωπίζει προφητικά την πραγματικότητα, τα δέντρα αυτή τη φορά εγκαταλείπουν την πόλη και όχι μόνο τα δάση από τον καταστροφέα άνθρωπο.

Διανύουμε τον 21ο αιώνα, με την κλιματική αλλαγή από πάνω μας να επιδρά και να αφήνει τα σημάδια της από τις επιπτώσεις της, που επηρεάζουν την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων που κατοικούν στις πόλεις.

Εικόνα 2. AMJA Asociación Multisectorial de la Jardinería Andaluza

Φαίνεται, στην πραγματικότητα, ότι σε διάφορα μέρη του κόσμου ορισμένοι επιφανείς πολιτικοί συνειδητοποίησαν ότι διαθέτουμε ένα οικονομικό, έγκυρο, αποτελεσματικό μέσο για να περιορίσουμε τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αλλά δεν μπορούμε παρά να σκεφτούμε και να πούμε γι’ αυτόν, a hout αμφιβολία, το καλύτερο σύστημα είναι η μείωση των εκπομπών. Τα δέντρα μπορούν να μας βοηθήσουν, αλλά πρώτα πρέπει να βοηθήσουμε τον εαυτό μας. Δεν μπορούμε να περιμένουμε να αλλάξουν τα πράγματα συνεχίζοντας να ζούμε μη βιώσιμα.

Αλλά παρόλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας τα αστικά δέντρα εξακολουθούν να περιμένουν καλύτερες μέρες και εποχές. Οι πόλεις σε όλο τον κόσμο θέτουν μακροπρόθεσμους στόχους πρασίνου που περιλαμβάνουν τη φύτευση περισσότερων δέντρων και την αύξηση της πράσινης κάλυψης που να συμβάλει στον μετριασμό και στην προσαρμογή των σημαντικών προκλήσεων που επιβάλλει το τρέχον σενάριο έκτακτης ανάγκης για το κλίμα. Στην καταπολέμηση της ζέστης που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, οι πόλεις και οι Δήμοι θα πρέπει να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στο θέμα του αστικού πράσινου στον αστικό σχεδιασμό και να αναπτύξουν μια πράσινη-μπλε υποδομή. Το πράσινο της πόλης προσφέρει σκιά και δροσιά το καλοκαίρι και γενικά υψηλότερη ευεξία. Οι καλά σχεδιασμένοι χώροι πρασίνου δεν προσφέρουν μόνο χώρο για αναψυχή, αλλά διασφαλίζουν επίσης ότι το κλίμα της πόλης ρυθμίζεται σαφώς τους καλοκαιρινούς μήνες.

Το κλειδί για ένα πράσινο, ισορροπημένο και βιώσιμο μέλλον περνά, αναπόφευκτα, μέσα από την εκπαίδευση και τον πολιτισμό. Ο καλύτερος τρόπος είναι η προσπάθεια για να ενημερωθούν και να ευαισθητοποιηθούν οι πληθυσμοί των πόλεων μας, για αυξανόμενη περιβαλλοντική συνείδηση. Στις πόλεις της χώρας μας δεν υπάρχει έρευνα που να έχει επικεντρωθεί στη βλάστηση, για την κατανόηση των μηχανισμών της που θα διέπουν τις αποφάσεις, μέσω των οποίων οι ενδιαφερόμενοι φορείς να επιτυγχάνουν περισσότερο αστικό πράσινο.

Η διερεύνηση των απόψεων των ενδιαφερομένων σχετικά με τη διαχείριση και τη διακυβέρνηση του αστικού πρασίνου μπορεί να μας δώσει την ευκαιρία να εντοπίσουμε τις ανάγκες από τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα για τα κενά για το αστικό πράσινο και την αστική δασοκομία στην Ελλάδα. Από ό,τι γνωρίζουμε, δεν υπήρξε ποτέ εμπεριστατωμένη μελέτη σε ολόκληρη την χώρα εκτός των άλλων, για να καταγράψει αυτές τις απόψεις των ενδιαφερομένων. Πρέπει να διερευνήσουμε πώς οι ενδιαφερόμενοι που εργάζονται στην αστική δασοκομία στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων κυβερνητικών και μη κυβερνητικών επαγγελματιών, ορίζουν το αστικό πράσινο και βλέπουν τα θέματα διαχείρισης και διακυβέρνησης καθώς και τις ευκαιρίες εκπαίδευσης η επιμόρφωσης. Η προστασία και η διατήρηση της κληρονομιάς μας είναι θεμελιώδης, αλλά δεν μπορεί και δεν πρέπει να σημαίνει επιβολή αναχρονιστικών επιλογών που δεν λαμβάνουν υπόψη την αλλαγή όχι μόνο ιστορική, κοινωνική, οικονομική και, κατά την άποψή μου, κλιματική και περιβαλλοντική.

Η συνειδητή και αποδοτική διαχείριση είναι λοιπόν απαραίτητη για την προστασία της κληρονομιάς των δέντρων μας αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες που μας επιτρέπουν να ενοποιήσουμε τις προσπάθειές μας και να εξοικονομήσουμε πόρους.

2. Η έλλειψη σχεδιασμού της διαχείρισής του από τους Δήμους και η απλοποίηση λειτουργίας του αστικού δέντρου

Το ερώτημα είναι για το τι ή το ποιος κυβερνά τα δέντρα μας παραμένει αναπάντητο, αφού αυτό αφορά αρκετούς οργανισμούς η φορείς. Δεν υπάρχει στρατηγικό ή πολιτικό όραμα για τη διαχείριση των δέντρων μας σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, όσον αφορά τις στέρεες κατευθυντήριες γραμμές για τη λήψη αποφάσεων. Το ζήτημα των δέντρων στις πόλεις στερείται μιας συνολικής πολιτικής, η οποία αναγνωρίζει τη βλάστηση (ή τη φύση στην πόλη) ως θεμελιώδες στοιχείο της βιώσιμης και ανθεκτικής πόλης, όπου ο ρόλος της στον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ή ο ρόλος της στη βελτίωση της υγείας των ανθρώπων δεν αναφέρεται ξεκάθαρα. Από αυτή την ανάλυση, αναδεικνύεται η ανάγκη για τη χάραξη πολιτικής και στρατηγικής με οδηγία, η οποία θα καθορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη σημασία και τη συμμετοχή των δέντρων στις πόλεις για να καθοδηγήσει τη διαχείριση τους στο μέλλον. Τα αστικά δέντρα στερούνται μιας πολιτικής που να αναγνωρίζει τη βλάστηση (ή τη φύση στην πόλη) ως θεμελιώδες στοιχείο της βιώσιμης και ανθεκτικής πόλης, όπου να τονίζεται τόσο ο διευκολυντικός τους ρόλος στο μετριασμό των επιπτώσεων όσο και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, αλλά και που επίσης, ξεχωρίζει με έμφαση κυριαρχεί ο ρόλος τους στην ευημερία και στην υγεία των ανθρώπων.

Η έλλειψη σχεδιασμού και επαγγελματοποίησης της διαχείρισής του αστικού δέντρου από τους Δήμους και ο αντίκτυπος των παρεμβάσεων των εταιρειών υποδομών κοινής ωφέλειας, περιορίζουν την πράσινη συνεισφορά στην ποιότητα ζωής και μειώνουν την επιβίωσή της, όταν π.χ. ένα δέντρο αναμένεται να ζήσει τουλάχιστον 100 χρόνια και περιορίζεται έτσι από αυτά ο χρόνος της ζωής του.

Παράλληλα σε αυτές τις συνθήκες να προσθέσουμε και τις άστοχες επεμβάσεις των δημοτικών υπαλλήλων και των πολιτικών «εξυπηρετήσεων», για ικανοποίηση των αιτημάτων των δημοτών, η ακόμη απλοποίηση της λειτουργίας του αστικού δέντρου και άστοχων ενεργειών, κατευθύνσεων η επεμβάσεων των αρχόντων της ΤΑ. Μάλιστα παρατηρείται οι αιρετοί να δίνουν οι ίδιοι οδηγίες στο εργατοτεχνικό προσωπικό (περιγράφονται γι’ αυτό ατυχήματα από τον Τύπο), αυτά τα γεγονότα δείχνουν ότι η συμπεριφορά της εξουσίας για τα αστικά δέντρα ταλαντεύεται μεταξύ της διακριτικότητας και των πρωτοβουλιών που προσελκύουν κολακευτικούς επαίνους από τον Τύπο η από τους δημότες.

Τελικά για να μη μακρηγορούμε στη χώρα μας, δεν υπάρχουν ενέργειες που να αντικατοπτρίζουν ολοκληρωμένα σχέδια για την ενίσχυση των δέντρων ως κεντρικό στοιχείο μιας καλύτερης ζωής στην πόλη.

3. Ας περιγράψουμε ποια είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η διαχείριση των αστικών δέντρων σήμερα στις πόλεις μας;

Το κυριότερο είναι ότι η «διαχείριση» έχει υποταχθεί στην πραγματοποίηση ετήσιων κλαδευμάτων τα οποία, διαφορετικά, δεν είναι απαραίτητα. Δεν χρειάζονται να γίνονται κλαδέματα;

Νομίζω ότι αντιστοιχούν σε μια πρακτική κατάλοιπο, προερχόμενη από τον αγροτικό κόσμο, που έχει φέρει μεγάλα κακά στα δέντρα: μεταξύ άλλων πρόωρη γήρανση, απώλεια σταθερότητας, ασθένειες.

Το δέντρο κλαδεμένο και συχνά ακρωτηριασμένο και χωρίς φύλλωμα, στρεσάρεται προσπαθώντας να ξαναχτίσει την ικανότητα φωτοσύνθεσης του, κάτι που δεν τα καταφέρνει πολλές φορές γιατί έχασε πολλά κλαδιά. Στον αστικό χώρο δεν είναι απαραίτητο το ετήσιο κλάδεμα γιατί δεν χρειάζονται τα δέντρα για να καρποφορήσουν.

Βέβαια πολλά υπερβολικά κλαδέματα γίνονται με σκοπό να αυξήσουν τον περίτροπο χρόνο κλαδέματος έτσι θα υπάρχει οικονομικό όφελος. Αλλά τα δέντρα πρέπει να κλαδευτούν;…

Στα νεότερα δέντρα με κλάδεμα διαμόρφωσης, για προσαρμογή της κόμης στα δίκτυα υποδομής και του αστικού εξοπλισμού (καλωδιώσεις, κτίρια, σηματοδότηση).

Και επίσης τα δέντρα κλαδεύονται για την αποφυγή κινδύνων, π.χ. ατυχήματα από πτώσεις ξερών κλαδιών.

Για να συνυπάρχουν οι κόμες των δέντρων με τις εναέριες καλωδιώσεις, το κλάδεμα πρέπει να γίνει από τις αρμόδιες εταιρείες (ηλεκτρισμού, τηλεπικοινωνιών,τραμ); …

Φυσικά ναι.

Και δεδομένου ότι ποτέ δεν έχουν διατεθεί πόροι για την εκπαίδευση του προσωπικού για το κλάδεμα, αντί αυτοί να κλαδεύουν κάθε 3 ή 4 χρόνια για την αποφυγή προβλημάτων, ενώ δεν είναι απαραίτητο, αυτοί κατά την άποψη τους πρέπει να το κάνουν κάθε χρόνο, ακόμη και εφαρμόζοντας την ανεπαρκή πρακτική του topping. Με αυτό καταδικάζουν πρόωρα το δέντρο σε θάνατο.

Στη χώρα μας δεν υπάρχει «Κανονισμός» που να υποχρεώνει τις εταιρείες δικτύων εναέριων και υπόγειων που να να γνωστοποιούν στους Δήμους τις παρεμβάσεις τους που έχουν σχέση με τα δέντρα. Καταστρέφεται το εναέριο μέρος του δέντρου αλλά και το ριζικό μέρος με τις τομές στα πεζοδρόμια για την εγκατάσταση υπόγειων δικτύων.

Μένει να δούμε αν το κάνουν και αν ο Δήμος εκπληρώνει τον ρόλο του στο πώς το κάνουν.

Σε έναν ιδανικό κόσμο όπου οι Δήμοι ενδιαφέρονται σοβαρά για τη διατήρηση των αστικών δέντρων, ποιο είναι το μεγαλύτερο έλλειμμα; Θα έλεγα ότι είναι η έλλειψη επαρκούς σχεδιασμού για τη διαχείριση της πράσινης υποδομής, όπου βρίσκεται το δέντρο. Είναι μια σοβαρή ανεπάρκεια, και πολύ περισσότερο σε αυτούς τους καιρούς που πρέπει να διαδραματίσει θεμελιώδη ρόλο το δέντρο στον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Πώς τα δέντρα μετριάζουν και υποστηρίζουν την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή;

Η κάλυψη των δέντρων βοηθά, ειδικά στην Ελλάδα, η οποία συγκεντρώνει περισσότερο από το 80% του πληθυσμού στις πόλεις, και όπου το παρόν και το μέλλον είναι λιγότερο βροχερές και μεγαλύτερες ξηρές εποχές. Μετριάζει, γιατί συμβάλλει στη μικροκλιματική άνεση της πόλης και προσαρμόζεται, αφού είναι δυνατή η επιλογή κατάλληλων ειδών σε περιόδους ελλείμματος νερού.

Τα οφέλη από τα Αιωνόβια δέντρα

Τα δέντρα κάνουν μια σιωπηλή εργασία… Μειώνουν την αστική θερμική νησίδα, τα αιωρούμενα σωματίδια και την ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας. συλλαμβάνουν άνθρακα. βελτίωση της διείσδυσης του νερού στο έδαφος. Και με καλή διαχείριση των δέντρων, αυτό το έργο μπορεί και πρέπει να διαρκέσει τουλάχιστον για 100 ή 130 χρόνια ζωής, όχι λιγότερο. Ποια είδη μπορούν να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή; Υπάρχουν γηγενή είδη που έχουν χαμηλή απαίτηση σε νερό και που προτείνονται όπως η αγριοπιπεριά, η χαρουπιά, κ.λπ. Εκκρεμότητα των Δήμων όσον αφορά την ΤΑ, το κύριο έλλειμμα είναι ο σχεδιασμός

Δεν έχουν εκπονηθεί μελέτες χαρτογράφησης από τους Δήμους που να δείχνουν την επιφάνεια της δενδροκάλυψης. Ένας Δήμος πρέπει να διαθέτει επιστημονικό και το αντίστοιχο τεχνικό προσωπικό κατάλληλα εκπαιδευμένων για τη διαχείριση του αστικού πρασίνου και των δέντρων διαφορετικά πρέπει να ανατεθεί σε εξωτερικούς συνεργάτες (μελετητικά γραφεία).

Εικόνα 3. Τυποποιημένη αναπαράσταση των συνιστωσών που ορίζουν το αστικό πράσινο με βάση εμπειρικά δεδομένα. Από την τοποθεσία Urban forest management and governance in Latin America and the Caribbean: A baseline study of stakeholder views. Tahia Devisscher a,*, Camilo Ord ́o ̃nez-Barona b, Cynnamon Dobbs c, Mariana Dias Baptista d, Nuria Monica Navarro e, Luis Alberto Orozco Aguilar f, Jose Felix Cercas Perez f, Yolanny Rojas Mancebo f, Francisco Javier Escobedo

Επιπλέον, να μη λείπει η πολιτική δέσμευση σε αυτή τη διαχείριση, κάτι που μεταφράζεται σε σπάνια διάθεση ή σε κακή χρήση οικονομικών πόρων. Θα περίμενε κανείς μια πιο ενεργή δουλειά από τους Δήμους σε αυτόν τον τομέα…

Η δουλειά μπορεί να είναι πολύ θετική, αλλά όμως η εμπειρία δείχνει ότι, για παράδειγμα, για τις συμβάσεις έργων φροντίδας των δέντρων, η αξιολόγηση των προτάσεων, δεν πρέπει να εκτιμάται μόνο από περισσότερο τον αριθμό των συμβάσεων που είχε ένας ανάδοχος (προϋπηρεσία), σε σχέση με την επαγγελματική ικανότητα των ομάδων η των συνεργατών του η από την οικονομική προσφορά του και να μη συνεχίζουν να γίνονται τα ίδια λάθη. Οι Δήμοι ίσως δε βάζουν πρώτα τον κοινωνικό ρόλο των δέντρων στην κοινότητα…

Είναι σημαντικό ότι τα αστικά δέντρα έχουν κοινωνικό ρόλο, γιατί παρέχουν ποιότητα ζωής στους ανθρώπους, ειδικά στις υποβαθμισμένες περιοχές όπου υπάρχουν και διαβιούν κοινωνικά στρώματα χαμηλού εισοδήματος.

Στις ιδιωτικές κατασκευές (δόμηση νέων κτιρίων για κατοικίες), εκεί απουσιάζει η διάθεση χώρου για πράσινο όπως αναφέρεται ρητά στο ΓΟΚ, είναι στα χέρια ιδιωτών να μεγιστοποιείται η κερδοφορία και κατά προτίμηση λείπει η διάθεση χώρων για πράσινο αφού αυτοί αλλάζουν προορισμό και μετατρέπονται σε χώρους στάθμευσης των ενοίκων κατά παράβαση της νομοθεσίας.

Επιπλέον οι χώροι αυτοί που απομένουν για φύτευση έχουν ελάχιστες απαιτήσεις πχ σε πράσινες υποδομές η επιφάνεια που διατίθεται είναι αδύνατο να μεγαλώσει ένα δέντρο στο χώρο που περιλαμβάνεται στο σχέδιο. Ένας νόμος αναθεωρημένος, με νέο ΓΟΚ στην Ελλάδα, όπως έχει αρχίσει να γίνεται διαβούλευση σε χώρες της Ευρώπης για περισσότερο ιδιωτικό πράσινο, θα έδινε την απαραίτητη ώθηση για τη βελτίωση αυτής της υποδομής, και ο οποίος θα πρέπει να ρυθμίζει και να επιθεωρεί το τι κάνουν οι κατασκευαστικές εταιρείες ακινήτων, αφού γενικά παρατηρείται ότι η προσπάθεια σχεδιασμού πράσινων υποδομών είναι μειωμένη η οριακή. Ένας άλλος παράγοντας είναι οι πολίτες, γιατί πρέπει να ενημερώνονται και εκπαιδεύονται σε αυτά τα θέματα, και σε αυτό τον τομέα υπάρχει μικρή πρόοδος. Η χώρα μας είναι στις τελευταίες θέσεις σύμφωνα με έρευνα του BBC.

Ποιες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των αστικών δέντρων μπορούν να προωθηθούν από αυτήν την περίπτωση;

Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην προώθηση της φύτευσης αστικών δέντρων και ρυθμιστικών σχεδίων πράσινων υποδομών, είτε κατά κοινότητα είτε διακοινοτικά σε αστικές περιοχές.

Μπορούν επίσης να συμβάλλουν προτείνοντας σχέδια που περιλαμβάνουν τεχνικές πτυχές των προσφορών, εκπαίδευση και προσόντα επαγγελματιών και τεχνικών, υποστήριξη στην απόκτηση εξοπλισμού και που ενσωματώνουν όλους τους φορείς, συμπεριλαμβανομένων φυτωρίων, εταιρειών ηλεκτρικής ενέργειας, εταιρειών παροχής υπηρεσιών.

4. Σύνταξη προτύπων για τη διαχείριση των αστικών δέντρων και τη φροντίδα τους, σε σχέση με το σχεδιασμό και την κατασκευή πρασίνου σε αστικές περιοχές

Είναι αναγκαίο και επείγον όπως κάνουν οι άλλες χώρες της ΕΕ, η σύσταση Επιτροπής για τη «Σύνταξη προτύπων για τη διαχείριση των αστικών δέντρων και τη φροντίδα τους σε σχέση με το σχεδιασμό και την κατασκευή πρασίνου σε αστικές περιοχές», τα μέλη της που θα συμμετέχουν στη σύνταξη των προτύπων της χώρας μας θα είναι Γεωτεχνικοί πρασίνου των Δήμων, Περιφερειών, επαγγελματίες με αντικείμενο το σχεδιασμό , την κατασκευή και την φροντίδα πρασίνου, Πανεπιστήμια, ερευνητικά ινστιτούτα κ.λ.π., από το Ελληνικό Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛΟΤ).

Αυτά τα πρότυπα NGrgreen (National Greece green) για τη διαχείριση και τη φροντίδα των των αστικών είναι σε σχέση με το σχεδιασμό, δηλαδή την εκπόνηση μελετών πρασίνου, την κάθε εργασία φροντίδας τους (από τη φύτευση, τη φροντίδα έως την κοπή τους) και την κατασκευή πρασίνου σε αστικές περιοχές, τα οποία προωθούνται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος.

Τα πρότυπα, αυτά θα βασίζονται στα πρότυπα άλλων χωρών της Ευρώπης προσαρμοσμένα στα Ελληνικά δεδομένα, επιδιώκεται να καταστούν διαθέσιμα στους διαχειριστές αστικών δέντρων και στους προγραμματιστές εργασιών πρασίνου Δήμων και Περιφερειών αστικών περιοχών, με μια σειρά τεχνικού περιεχομένου για τη βελτίωση των δράσεων στα δέντρα στις πόλεις. Το πρότυπο η τα πρότυπα αφού εγκριθεί, μπορεί να διατεθούν σε Δήμους, κατασκευαστικές εταιρείες, εταιρείες παροχής υπηρεσιών και επαγγελματίες για τη διαχείριση αστικών δέντρων. Από αυτή την άποψη, η μελλοντική εφαρμογή αυτού του κανόνα θα ευνοήσει την παρουσία δέντρων στην πόλη, τη διαχείρισή τους και την παροχή οικοσυστημικών υπηρεσιών, μειώνοντας τον κίνδυνο, τόσο για ανθρώπους όσο και για αγαθά που συνυπάρχουν σε αστικούς χώρους, δημόσιους και ιδιωτικούς.

Με τα πρότυπα αυτά, καθώς και με όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη σωστή φροντίδα του, το δέντρο θα προστατεύεται από τις επιθέσεις στις οποίες υφίσταται λόγω άγνοιας, αμέλειας ή βανδαλισμού και θα εμπλέκει ενεργά και θα παρακινεί τους πολίτες στη διαχείριση κτιριακών και αναπτυξιακών έργων.

Το πράσινο της περιοχής σας.

Με τον ίδιο τρόπο, οι Γεωτεχνικοί πρασίνου θα πρέπει να οργανώσουν και θα πρέπει να διαδώσουν με επιστημονικές και πολιτιστικές συναντήσεις, σεμινάρια, συμπόσια, μαθήματα και εκδηλώσεις τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο και γενικά παράγουν και κάνουν χρήση όλων των ειδών οπτικοακουστικών μέσων που προωθούν μια νέα κουλτούρα δέντρων στην κοινωνία.

Τέλος, θα προωθήσουν την οργάνωση και τη συμμετοχή των πολιτών στις διάφορες μορφές ή επίπεδά, για να διαπεράσει στους πολίτες μας ως ουσιαστικό καθήκον, την αξία που έχουν τα αστικά δέντρα στην ποιότητα ζωής των κατοίκων των πόλεων, λαμβάνοντας υπόψη την τεράστια συμβολή στις υπηρεσίες οικοσυστήματος που παρέχουν, από μείωση της ρύπανσης στη συμβολή της στη βιοποικιλότητα.

5. Παράγοντες προκειμένου να διασφαλιστεί η επιτυχία του δέντρου

Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να χωριστούν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: σχεδιασμός, χαρακτηριστικά τοποθεσίας και διαχείριση νέων μονάδων δέντρων. Πιο συγκεκριμένα, οι παράγοντες που πρέπει να λάβουμε υπόψη κατά την επιλογή ειδών για δρόμους ή/και χώρους πρασίνου περιλαμβάνουν απαιτήσεις όπως η δομική σταθερότητα, η αντίδραση και η προσαρμογή στο τύπο εδάφους, η αντοχή στις ασθένειες και η απουσία παρασίτων καταστροφική, η ανοχή στην έκταση ουσιαστικές ή μειωμένες συνθήκες φωτός και και όχι μόνο.

Τέλος, η επιλογή θα πρέπει να γίνει με βάση τα πιθανά οφέλη που θα φέρουν τα δέντρα στο αστικό περιβάλλον.

Ως εκ τούτου, οι βασικοί άξονες δράσης είναι:

  • Επιλογή ειδών προσαρμοσμένα στις τρέχουσες περιβαλλοντικές συνθήκες και αυτές που αναμένονται για το μέλλον.
  • Σταδιακή αύξηση της βιοποικιλότητας των δέντρων στην πόλη. Το πολύ 10-15% των δέντρων του ίδιου είδους.
  • Δέντρα που δημιουργούν ένα πιο ποικίλο τοπίο, με μεγαλύτερη ποικιλία σχημάτων, μυρωδιών, χρωμάτων και αποχρώσεων φύλλων και λουλουδιών, γεγονός που βοηθά στην προσέλκυση της σχετιζόμενης πανίδας.
  • Δημιουργία ξεχωριστών τοπίων σε συγκεκριμένες γειτονιές για να τους δώσουμε μια ισχυρότερη ταυτότητα ώστε οι κάτοικοι να μπορούν να τα αναγνωρίζουν και να τα θεωρούν δικά τους.
  • Προγραμματισμός δενδροφυτεύσεων μέσω τυποποιημένων πρωτοκόλλων.
  • Κριτήρια ευλαβικής φροντίδας των δέντρων και χρήσης ολοκληρωμένων μέτρων ελέγχου παρασίτων και ασθενειών. Περισσότερος σεβασμός στο δέντρο και στο περιβάλλον.
  • Ορθολογική χρήση του νερού, εγκατάσταση στάγδην άρδευσης που είναι τεχνικά και οικονομικά βολικό (πάντα κατά τη γνώμη μου), ακόμη και με χρήση νερού ανακύκλωσης, ή με επιλογή ειδών/καλλιεργειών που ανέχονται το στρες του νερού, επίσης παρατεταμένα.
  • Χρησιμοποιώντας νέες τεχνολογίες που συνδυάζουν προσπάθειες και εξοικονομούν πόρους.
  • Εισαγωγή συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης που αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες. 

Εικόνα 4. Nyon, Suisse από Michaël Chet

Όσοι ισχυρίζονται ότι το κόστος των δράσεων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής είναι πολύ υψηλό, πιθανόν δεν γνωρίζουν ή δεν θέλουν να μάθουν την πραγματική οικονομική ισορροπία των επιχειρήσεων. Κοιτάζουν το παρόν κόστος και δεν κοιτάζουν το τεράστιο μελλοντικό κέρδος.

Επομένως δεν χρειάζεται να επιλέξουμε ανάμεσα στο παρόν και το μέλλον. Οι σωστές επενδύσεις στη δράση για το κλίμα μπορούν να βελτιώσουν τη δημόσια υγεία, να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής στις πόλεις μας σήμερα. Αλλά για να γίνουν αυτά τα οφέλη πραγματικότητα, θα πρέπει να σκεφτούμε και να δράσουμε διαφορετικά.

6. Προετοιμασία ενός νομοσχέδιου που θα πρέπει να θεσπίσει μια σειρά κανονισμών για τη ρύθμιση και την προώθηση των αστικών δέντρωνστην Ελλάδα

Σκοπός της πρότασης είναι να υπάρξει ένα σχέδιο νόμου που να εγγυάται την ανάπτυξη πράσινων και βιώσιμων πόλεων μέσω της ολοκληρωμένης διαχείρισης των πράσινων υποδομών τους, λαμβάνοντας υπόψη ότι σχεδόν το 80% του πληθυσμού της Ελλάδας ζει σε πόλεις και ότι τα δέντρα και οι αστικές περιοχές πρασίνου παρέχουν ευρέως περιβαλλοντικά, οικονομικά, κοινωνικά και δημόσια οφέλη για την κοινωνία γενικότερα.

Το σχέδιο νόμου, μεταξύ άλλων, θα είναι επιφορτισμένο με τη ρύθμιση της φύτευσης, του κλαδέματος, της κοπής και του υγειονομικού ελέγχου των δέντρων που βρίσκονται σε δημόσιο η ιδιωτικό χώρο, είτε αυτό ο χώρος είναι δρόμοι, πεζοδρόμια, πλατείες, πάρκα παιδικές χαρές και ιδιωτικός. Ωστόσο, για να υλοποιηθεί πρέπει να συσταθεί μια ομάδα εργασίας για την ανάπτυξη μιας νομοθετικής πρότασης που πρέπει να εισαχθεί στο Κοινοβούλιο προς ψήφιση.

Στόχος του έργου είναι η θέσπιση κανόνων για την αποτίμηση, την προώθηση, τον σχεδιασμό, τη διαχείριση, την προστασία και τη διατήρηση των αστικών δέντρων και των αστικών πράσινων υποδομών, ως τρόπο συμβολής στη βιώσιμη και πράσινη ανάπτυξη των πόλεων μας. Για να γίνει αυτό, καταρχάς δημιουργείται ένας ευρύς όγκος ορισμών και μια μέθοδος αποτίμησης των αστικών δέντρων, που σήμερα είναι ανύπαρκτη, ώστε να τεθεί σε ένα πλαίσιο η πραγματική αξία του πράσινου στις πόλεις μας. Μεταξύ άλλων, για παράδειγμα, ενσωματώνεται για πρώτη φορά η έννοια της πράσινης υποδομής, η οποία περιλαμβάνει όχι μόνο παραδοσιακές μορφές όπως πάρκα, χώρους πρασίνου και αστικά δέντρα, αλλά και νέες προσεγγίσεις όπως πράσινες στέγες και κάθετους κήπους, οπωρώνες. και τα αστικά δάση, τα οικολογικά πεζοδρόμια και οι υγρότοποι, μεταξύ άλλων, που συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της βιοποικιλότητας στα αστικά συστήματα, ενώ συμβάλλουν στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις πόλεις.

Ενσωματώνει επίσης μια νέα μορφή οικονομικής αξιοποίησης του αστικού δέντρου, η οποία, μεταξύ άλλων, καθορίζεται από το μέγεθος ενός δέντρου, τη θέση και την υγειονομική του κατάσταση, τις «ανέσεις» ή τα πλαστικά χαρακτηριστικά του, συμπεριλαμβανομένων πτυχών όπως η ανθοφορία και το άρωμα. και τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά του που σχετίζονται με τη συμβολή στη βιοποικιλότητα, τη μείωση του θορύβου, τη μείωση των αιωρούμενων σωματιδίων, τη βελτίωση της υγρασίας του περιβάλλοντος, τη μείωση των υπεριωδών ακτίνων και τη μείωση της διάβρωσης. Ταυτόχρονα, υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που μπορούν να μειώσουν την αξία του λόγω μεταβλητών που δημιουργούν προβλήματα, όπως αλλεργίες, πτώση φύλλων, πτώση καρπών, βλάβες στα δίκτυα υποδομών ή άλλα.

«Ο σκοπός αυτού του νόμου είναι να υπάρχει ένα νομικό υπόβαθρο που να εγγυάται στους πολίτες ότι μπορούν να ζουν σε πιο πράσινες και πιο βιώσιμες πόλεις, λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες της Ευρώπης».

Η πάλη που ζούμε κάθε μέρα αναπτύσσει τη δύναμη που θα έχουμε αύριο.

Εικόνα 5. “Πήγαινε και άνοιξε την πόρτα. Ίσως έξω υπάρχει ένα δέντρο, ένα δάσος, ένας κήπος ή μια μαγική πόλη” – (Miroslav Holub)

Αύξηση των γηγενών δέντρων και ο ρόλος των πολιτών

«Αυτή η πρωτοβουλία δεν είναι ιδιοτροπία μιας ομάδας πολιτών. Το δέντρο, οι πράσινοι δημόσιοι χώροι, η φύση, παράγουν τεράστια οφέλη για τους πολίτες και το άμεσο περιβάλλον, αλλά σήμερα ένας τσιμεντένιος στύλος κοστίζει περισσότερο από ένα δέντρο 25 μέτρων, μνημείο της φύσης που παράγει τεράστιο όγκο υπηρεσιών οικοσυστήματος ανά περιβάλλον και που δεν μπορεί συμβεί. Μέσω αυτού του νόμου θέλουμε το δέντρο να έχει την αξία που του αξίζει. Σχεδόν 19 χιλιάδες μελέτες κάνουν λόγο για τη σχέση μεταξύ χώρων πρασίνου και δημόσιας υγείας, για παράδειγμα. Σήμερα δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να βλέπουμε το αστικό δέντρο ως αισθητικό στοιχείο, ενώ αυτό παράγει μια σειρά από κοινωνικά, περιβαλλοντικά οφέλη, οφέλη για τη δημόσια υγεία, την ψυχική υγεία και ως παράγοντα μετριασμού της κλιματικής αλλαγής».

Για να δημιουργηθεί αυτή η αστική πράσινη υποδομή και να ενισχυθούν αυτά τα οφέλη, το νομοσχέδιο θεσπίζει μια σειρά από συγκεκριμένες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για την κατασκευή χώρων πρασίνου στις πόλεις. Μεταξύ αυτών, καθορίζει ότι τα έργα πρέπει να έχουν τουλάχιστον ένα δέντρο για κάθε 100 m2 συνολικής επιφάνειας, με το οποίο επιδιώκει να αποφύγει -για παράδειγμα- την κατασκευή πλατειών ή χώρων χωρίς δέντρα, όπου αρκούν πολλά παγκάκια ή όργανα παιδικής χαράς για να την ονομάσει «πράσινη περιοχή».

«Μέσω αυτού του νομοσχεδίου προτείνουμε πολύ πιο κατάλληλα τεχνικά πρότυπα που συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του πληθυσμού. Θέλουμε να εξαλείψουμε χώρους που σήμερα θεωρούνται χώροι πρασίνου και που σήμερα, είναι εντελώς εγκαταλελειμμένοι, δεν αποφέρουν τα αναμενόμενα οφέλη, αλλά το αντίθετο: εγκληματικότητα, χαμηλή ψυχική υγεία, ασθένειες… Αυτοί οι εγκαταλειμμένοι χώροι σε γειτονιές με άτομα υψηλού κοινωνικού επιπέδου, η ευπάθεια πιθανώς βλάπτει το μέλλον του ατόμου που ζει σε αυτό το μέρος.

Επιπλέον, το έργο ορίζει ότι το 50% των δέντρων που φυτεύονται σε μια περιοχή πρασίνου πρέπει να είναι γηγενή είδη, από την οικοπεριοχή στην οποία ανήκει η κοινότητα, και δεν μπορούν να είναι όλα του ίδιου είδους. Και μαζί με αυτό προσδιορίζει την ύπαρξη απαγορευμένων ειδών, που ορίζονται ως «αυτά που λόγω της φυσικής τους συμπεριφοράς (τοξικότητα, δυσμενείς μηχανικές συνθήκες ή υπερβολική μετάδοση φυτοπαθολογιών ή αλλεργιογόνων) ενδέχεται να παρουσιάζουν κινδύνους για τον πληθυσμό ή έχουν δηλωθεί ως χωροκατακτητικά είδη ή υπάρχουν άλλα δεόντως τεκμηριωμένα κριτήρια για την απαγόρευσή τους».

Ακόμη, θέτει ελάχιστα πρότυπα για αστικό εξοπλισμό, φωτισμό, δίκτυα άρδευσης και χαρακτηριστικά των αποχετεύσεων όμβριων υδάτων, καθώς και απαιτήσεις συντήρησης και μια σειρά από απαγορεύσεις σε αυτό, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης λογισμικού ή διαφήμισης.

Σε ό,τι αφορά την προστασία, το νομοσχέδιο απαγορεύει την κοπή δέντρων σε δημόσιο χώρο, εκτός από έκτακτες και δεόντως βάσιμες περιπτώσεις. Για το λόγο αυτό καθορίζει πρόστιμα για ιδιοποίηση, κοπή, μεταφύτευση ή ακρωτηριασμό ενός δημόσιου δέντρου και ορίζει 200 ​​νέα δέντρα για κάθε δέντρο που κόβεται, ως αποζημίωση για την αφαίρεσή του για την εκτέλεση αστικών δημόσια έργων.

Επίσης, δίνει σημαντικό ρόλο στους πολίτες στην προστασία και φύτευση αστικών δέντρων. Για παράδειγμα, ορίζει ότι κάθε πρόσωπο μπορεί να ζητήσει από τους Δήμους να επιβλέπουν τη συμμόρφωση με αυτόν τον νόμο, τη συγκρότηση «πίνακες πολιτών πράσινης υποδομής» ή να προωθήσουν τη δήλωση «μοναδικών ή πατρογονικών δένδρων», νοούμενα ως εκείνα τα «θέματα δενδρώδη που , λόγω των αξιών του τοπίου, της μακροζωίας, της εθνολογίας, της ομορφιάς, της ιστορικής ή πολιτιστικής του συνάφειας για την κοινότητα, δηλώνεται ως τέτοιο από τον Δήμο και θα διαχειρίζεται με ειδικό καθεστώς διατήρησης».

Επιπλέον, υποδηλώνει ότι ο ιδιοκτήτης ενός ακινήτου ή όποιος το χρησιμοποιεί με οποιονδήποτε τρόπο, θα είναι υποχρεωμένος να φροντίζει τα δέντρα που φυτεύτηκαν στην ιδιοκτησία του, φέροντας ευθύνη για όλες τις ζημιές που προκαλούνται από τα δέντρα τους σε τρίτους. και επιτρέπει σε όποιον επιθυμεί να φυτέψει έως και πέντε δέντρα σε δημόσιους χώρους, να το κάνει ζητώντας μια απλή άδεια από τον Δήμο, αναφέροντας τουλάχιστον την τοποθεσία, το είδος, το ύψος, τη στηθιαία διάμετρο, τη μορφή φύτευσης και υπαγωγής και κατά προσέγγιση ηλικία του δείγματος..

«Είναι καιρός όλες οι περιβαλλοντικές ανισορροπίες να συγκεντρωθούν με τον ίδιο τρόπο μέσα στην πόλη, και όχι όπως συμβαίνει τώρα, από την πόλη προς τα έξω. Ανησυχούμε πολύ για το τι συμβαίνει μέσα στις γειτονιές και θέλουμε αυτό να αλλάξει προς το καλύτερο».

Στα επόμενα δύο μέρη αναφέρεται το νομοσχέδιο όπως κατατέθηκε προς ψήφιση στη γερουσία της Χιλής μετά από αίτημα 60 Δήμων, «Σχέδιο νόμου που να εγγυάται την ανάπτυξη πράσινων και βιώσιμων πόλεων μέσω της ολοκληρωμένης διαχείρισης των πράσινων υποδομών τους», sobre arbolado urbano e infraestructura verde.[«Ley de Arbolado Urbano” (más conocida comoLey Arbolito”); la propuesta de Ordenanza Municipal de Infraestructura Verde que durante el año 2020 fue solicitada por más de 60 Municipalidades de ocho regiones de Chile; el Proyecto de LeyValoración y Protección del Árbol” (N° boletín 2238-12)], Boletín N° 14.213-12 και η ΤΕΛΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ της μελέτης «Τα αστικά δέντρα ως δομικό στοιχείο του αστικού φυσικού τοπίου», (Arbolado Urbano como elemento estructurante del paisaje natural urbano INFORME FINAL).

 συνεχίζεται Μέρος Β΄




ΚατηγορίεςΚηποτεχνία - Έργα Πρασίνου

Tags: , , , , , ,

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: